Scheikunde samenvatting hoofdstuk 4; zouten en zoutoplossingen
4.1 Zoute, namen en formules
Vorming van zouten
• Zouten zijn opgebouwd uit metaal en niet-metaal ionen
• Bij de vorming van een zout staan de metalen één of meerdere elektronen af en nemen de
niet-metalen deze op
• Bij het afstaan en opnemen streven de atomen ernaar om te voldoen aan de octetregel
• De positieve ionen en negatieve ionen trekken elkaar aan door hun tegenovergestelde
lading, een proces dat je aanduidt met elektrostatische krachten
- omdat het hierbij om sterke krachten gaat, ontstaat er tussen de ionen een sterke
ionbinding
- er wordt een ionrooster gevormd, waarin de positieve en negatieve ionen regelmatig zijn
gerangschikt
- dit is anders bij moleculaire stoffen, want die zitten in moleculen en de moleculen zitten in
een molecuulrooster
• Een ionbinding is sterker dan een vanderwaalsbinding of een waterstofbrug
- daardoor is het smeltpunt en kookpunt van zouten meestal hoger dan die van moleculaire
stoffen
- de sterkte van de ionbinding is afhankelijk van de soort ionen die in het zout voorkomen
Dat natriumchloride een kristalstructuur heeft is zichtbaar op microniveau, maar ook op
macroniveau
Schematische opbouw
Zout > ionrooster > metaal en niet-metaal ionen > atomen > kern (met protonen en
neutronen) + elektronen
Enkelvoudige ionen
• Ionen die ontstaan zijn door het opnemen of afstaan van één of meer elektronen door een
enkel atoom, noemen we enkelvoudige ionen
- sommige metalen hebben meer dan 1 elektrovalentie; zo kan een tinion voorkomen als
Sn2+ en als Sn4+ . Deze 2 ionensoorten moet je ook in de naamgeving onderscheiden
- Daarom zet je achter de naam van de atoomsoort een Romeins cijfer dat aangeeft om
welke ionlading het gaat; voor tin geeft dat
Sn2+: tin (II) ion
Sn4+: tin (IV) ion
, - metaalatomen hebben positieve elektrovalenties en komen als positieve ionen voor in een
zout
- niet-metalen kunnen zowel in moleculaire stoffen als in zouten voorkomen. Niet-metalen
hebben vrijwel altijd negatieve elektrovalenties; de naam ontstaat door achter de naam van
het niet-metaal ide te plaatsen
Enkelvoudige positieve ionen
Naam Formule Naam Formule Naam Formule
Aluminumion Al3+ koperion Cu2+ Mangaan(IV)Ion Mn4+
bariumion Ba2+ Kwik(I)ion Hg+ Natriumion Na+
calciumion Ca2+ Kwik(II)ion Hg2+ Tin(II)ion Sn2+
Goud(I)ion Au+ Lithiumion Li+ Tin(IV)ion Sn4+
Goud(III)ion Au3+ Lood(II)ion Pb2+ Uraan(III)ion U3+
Ijzer(II)ion Fe2+ Lood(IV)ion Pb4+ Uraan(VI)ion U6+
Ijzer(III)ion Fe3+ Magnesiumion Mg2+ Zilverion Ag+
Kaliumion K+ Mangaan(II)ion Mn2+ Zinkion Zn2+
Enkelvoudige negatieve ionen
Naam Formule
Fluoride-ion F-
Chloride-ion Cl-
Bromide-ion Br-
Jodide-ion I-
Oxide-ion O2-
Sulfide-ion S2-
Samengestelde ionen
• Je spreekt van een samengesteld ionen wanneer er in één ion twee of meer verschillende
atoomsoorten voorkomen, die gezamenlijk elektronen hebben opgenomen of afgestaan
Samengestelde positieve ionen
Naam Formule
Ammoniumion NH4+
Samengestelde negatieve ionen
Naam Formule Naam Formule
Acetaation CH3COO- Permanganaation MnO4-
Carbonaation CO32- Sulfaation SO42-
Fosfaation PO43- Sulfietion SO32-
Hydroxide-ion OH- Thiosulfaation S2O32-
Nitraation NO3- waterstofcarbonaation HCO3-
Nitrietion NO2-
Samengestelde negatieve ionen eindigen altijd op …iet of …aat
4.1 Zoute, namen en formules
Vorming van zouten
• Zouten zijn opgebouwd uit metaal en niet-metaal ionen
• Bij de vorming van een zout staan de metalen één of meerdere elektronen af en nemen de
niet-metalen deze op
• Bij het afstaan en opnemen streven de atomen ernaar om te voldoen aan de octetregel
• De positieve ionen en negatieve ionen trekken elkaar aan door hun tegenovergestelde
lading, een proces dat je aanduidt met elektrostatische krachten
- omdat het hierbij om sterke krachten gaat, ontstaat er tussen de ionen een sterke
ionbinding
- er wordt een ionrooster gevormd, waarin de positieve en negatieve ionen regelmatig zijn
gerangschikt
- dit is anders bij moleculaire stoffen, want die zitten in moleculen en de moleculen zitten in
een molecuulrooster
• Een ionbinding is sterker dan een vanderwaalsbinding of een waterstofbrug
- daardoor is het smeltpunt en kookpunt van zouten meestal hoger dan die van moleculaire
stoffen
- de sterkte van de ionbinding is afhankelijk van de soort ionen die in het zout voorkomen
Dat natriumchloride een kristalstructuur heeft is zichtbaar op microniveau, maar ook op
macroniveau
Schematische opbouw
Zout > ionrooster > metaal en niet-metaal ionen > atomen > kern (met protonen en
neutronen) + elektronen
Enkelvoudige ionen
• Ionen die ontstaan zijn door het opnemen of afstaan van één of meer elektronen door een
enkel atoom, noemen we enkelvoudige ionen
- sommige metalen hebben meer dan 1 elektrovalentie; zo kan een tinion voorkomen als
Sn2+ en als Sn4+ . Deze 2 ionensoorten moet je ook in de naamgeving onderscheiden
- Daarom zet je achter de naam van de atoomsoort een Romeins cijfer dat aangeeft om
welke ionlading het gaat; voor tin geeft dat
Sn2+: tin (II) ion
Sn4+: tin (IV) ion
, - metaalatomen hebben positieve elektrovalenties en komen als positieve ionen voor in een
zout
- niet-metalen kunnen zowel in moleculaire stoffen als in zouten voorkomen. Niet-metalen
hebben vrijwel altijd negatieve elektrovalenties; de naam ontstaat door achter de naam van
het niet-metaal ide te plaatsen
Enkelvoudige positieve ionen
Naam Formule Naam Formule Naam Formule
Aluminumion Al3+ koperion Cu2+ Mangaan(IV)Ion Mn4+
bariumion Ba2+ Kwik(I)ion Hg+ Natriumion Na+
calciumion Ca2+ Kwik(II)ion Hg2+ Tin(II)ion Sn2+
Goud(I)ion Au+ Lithiumion Li+ Tin(IV)ion Sn4+
Goud(III)ion Au3+ Lood(II)ion Pb2+ Uraan(III)ion U3+
Ijzer(II)ion Fe2+ Lood(IV)ion Pb4+ Uraan(VI)ion U6+
Ijzer(III)ion Fe3+ Magnesiumion Mg2+ Zilverion Ag+
Kaliumion K+ Mangaan(II)ion Mn2+ Zinkion Zn2+
Enkelvoudige negatieve ionen
Naam Formule
Fluoride-ion F-
Chloride-ion Cl-
Bromide-ion Br-
Jodide-ion I-
Oxide-ion O2-
Sulfide-ion S2-
Samengestelde ionen
• Je spreekt van een samengesteld ionen wanneer er in één ion twee of meer verschillende
atoomsoorten voorkomen, die gezamenlijk elektronen hebben opgenomen of afgestaan
Samengestelde positieve ionen
Naam Formule
Ammoniumion NH4+
Samengestelde negatieve ionen
Naam Formule Naam Formule
Acetaation CH3COO- Permanganaation MnO4-
Carbonaation CO32- Sulfaation SO42-
Fosfaation PO43- Sulfietion SO32-
Hydroxide-ion OH- Thiosulfaation S2O32-
Nitraation NO3- waterstofcarbonaation HCO3-
Nitrietion NO2-
Samengestelde negatieve ionen eindigen altijd op …iet of …aat
