Samenvatting - Krachtig Leren Lichamelijke Opvoeding

Theoretische informatie
Lichamelijke opvoeding wil in en door bewegingssituaties:
 Een bijdrage leveren tot de motorisch en fysieke ontwikkeling van kinderen en jongeren.
 De zelfredzaamheid en het weerbaar functioneren in uiteenlopende omstandigheden verhogen.
 Bijdragen tot de persoonlijkheidsvorming en sociale vorming.

1. Wat zijn de eindtermen voor het leergebied lichamelijke opvoeding?

1.1 Lichamelijke opvoeding in het lager onderwijs

 Beweging
 Op de speelplaats
 Les LO
 Vrije tijd
 In de klas?
 …
 Richtlijnen kinderen
 Minimum 60 minuten per dag (matige/hoge intensiteit)
 Minstens 10 minuten achtereenvolgend
 3x per week activiteit: (grote) spiergroepen en botten versterken
 Jullie opdracht: bewegingsintegratie in andere lessen
 Aparte bewegingsactiviteiten
 Bewegingsintegratie
 Bewegend leren
 Tussendoortjes

1.2 Het doel van lichamelijke opvoeding?

 Aanzetten tot een gezonde en actieve leefstijl
 Kinderen bewegen veel en graag
 Inzetten op plezierbeleving -> beweegsituaties op eigen niveau
 Belang van correcte lichaamshouding en hygiëne -> verantwoordelijkheid van elk individu
 Inzetten op blijvende attitudevorming, niet op tijdelijk fysiek resultaat
 Lichamelijk opvoeden
 Brede motorische ontwikkeling -> onderdeel van de persoonsontwikkeling
 Natuurlijke basisbewegingen en fijn-motorische ontwikkeling
 Fysieke fitheid stimuleren -> KLUS(CE)
 Ontwikkelen van adequaat zelfbeeld -> gevoel van competentie, positief zelfbeeld
 Veilig leren bewegen -> met anderen, buiten, zwembad …
 Samen leren bewegen
 Belang van sociale vaardigheden
o Fairplay
o Accepteren en naleven van regels
o Creëren van samenhorigheid
 Wegwijs maken in onze sport- en bewegingscultuur
 Bewegingsonderwijs wil kinderen oriënteren
 Proeven van een breed aanbod
o Introductielessen
o Samenwerking sportclubs
o Sportdagen
 Brede motorische ontwikkeling nodig voor overstap naar sportparticipatie

1.3 Wat zijn leerplannen?

 Overzicht van leerstof die behandeld moet worden
 Scholen zijn verplicht om leerplan te laten goedkeuren
 Het is een samenraapspel van eindtermen en ontwikkelingsdoelen
 Vlaanderen 3 onderwijsnetten
 GO! Onderwijs
 OVSG onderwijs

,  Katholiek onderwijs en andere vrije scholen

Opdeling leerplannen:

3 groepen eindtermen -> gezonde en veilige levensstijl, zelfconcept en sociaal functioneren en motorische
competenties.

 Persoonsdoelen
 Gezonde en veilige levensstijl
o Inspanning en ontspanning -> einde van les LO cool down moment toepassen
o Veilige en verantwoord bewegen -> veilig bewegen
o Correcte lichaamshouding -> zitten, heffen materiaal
 Zelfconcept en sociaal functioneren
o Bewegen met anderen -> samenwerken, regels naleven, luisteren naar anderen
o Zelf bewegen
 Bewegingsdoelen
 Motorische competenties
o KLUSCE
o Vangen een bal/gooien van een bal (verplaatsen van voorwerpen)
o Stappen, lopen, kruipen …


1. Motorische competenties ontwikkelen
 Bewegingsmogelijkheden van kinderen uitbouwen.
 Basisvaardigheid ontwikkelen
 Specifieke vaardigheden leren in activiteit die deel uitmaken van onze bewegingscultuur
2. Zelfconcept en sociaal functioneren:
 Vanuit bewegingssituaties zichzelf en anderen leren kennen en aanvaarden
 Samenwerken, helpen, steun verlenen …
3. Gezonde en veilige levensstijl
 Fysieke basisconditie opbouwen en onderhouden
 Ruimer dan bewegen of trainen -> ontwikkelen van attitude



2. Overzicht van de eindtermen

Hier volgt een overzicht van de eindtermen van het leergebied lichamelijke opvoeding in het lager onderwijs:

Motorische competenties  Zelfredzaamheid in kindgerichte
bewegingssituaties
 Lichaams- en bewegingsbeheersing
 Verantwoord en veilig bewegen
 Voorkeurlichaamszijde, lichaamsopbouw,
lichaamsbesef
 Rustervaringen
 Groot-motorische vaardigheden en acties in
gevarieerde situaties
 Variante vormen van basisbewegingen, al dan
niet gebruik makend van toestellen
 Spel en sportspelen
 Ritmisch en expressief bewegen
 Bewegen in verschillende milieus
 Klein-motorische vaardigheden in gevarieerde
situaties
 Oplossen van kind-aangepaste
bewegingsproblemen

,Gezonde en veilige levensstijl  Notie over eigen constitutie en ontwikkelen
correcte lichaamshouding
 Ontwikkelen uithouding, kracht, lenigheid …
 Beleven voldoening aan fysieke inspanning
 Kennen belang van opwarming voor een fysieke
activiteit
 Kennen mogelijke vormen van rollend en/of
glijdend materiaal
Zelfconcept en het sociaal functioneren  Bereid een opdracht vol te houden en af te
werken
 Eigen inspanning en van anderen inschatten en
waarderen
 Nemen adhv fair play deel aan
bewegingsactiviteiten
 Mogelijkheden om buiten les LO te sporten
 Ongecontroleerde en ongewenste uiting inzien
en rechtzetten
 Bewegingsmateriaal op correcte manier
gebruiken

, FUNdamentals
 Absolute voorwaarden om plezier te beleven
 Positieve bewegingsingesteldheid
 Basis leggen voor actief, sociaal en gezond leven
 Kinderen moeten plezier/uitdaging hebben in de lessen LO

 Fundamental 1 : geïntegreerd aan zowel bewegings- als persoonsdoelen werken

• Bewegingsdoelen: kracht, lenigheid, uithouding, snelheid, coördinatie, evenwicht, psychomotoriek, klein-
motorische vaardigheden…
– Motorische vaardigheden
– (Gezonde en veilige levensstijl)
• Persoonsdoelen: zelf bewegen, bewegen met anderen, reflecteren op bewegen, veilig en verantwoord
bewegen,…
– Sociale vaardigheden
– Gezonde en veilige levensstijl
• In elke les: zowel bewegings- als persoonsdoelen

 Fundamental 2 : focussen op KLUSCE

• Ontwikkelen van de fysieke fitheid
– Kracht, lenigheid, uithouding en snelheid = conditionele eigenschappen
– Coördinatie en evenwicht
• Vaak impliciet
-> ook expliciete lessen plannen om de vaardigheden rond
KLUS(CE) verder te ontwikkelen
• Bijvoorbeeld: fitnessposten (vooral 3e graad)

Kracht - Lenigheid - Uithouding - Coördinatie - Evenwicht - Snelheid

 Fundamental 3 : uitdagende bewegingssituaties aanbieden

• Aansluiting speel- en fantasiewereld van de kinderen
– Bijvoorbeeld: inkleding binnen klasthema
• Bewegen op eigen niveau
• Kinderen prikkelen hun grenzen te verleggen
– Aan de hand van materiaal, oefeningen, instructies,…

 Fundamental 4 : niet sport maar beweging centraal stellen

• Kleuter + eerste graad:
– Basisbewegingen (lopen, kruipen, sluipen, springen,…)
• Tweede graad:
– Basisbewegingen specifiek voor sport- en spelvormen (slaan, rollen, trappen, trekken en duwen)
• Derde graad:
– Kennismaking sportdisciplines (trefspelen, doelspelen, lijn- en terugslagspelen) zonder het accent op
het sport-specifieke of –technische te leggen.

 Fundamental 5 : kinderen leren bewegingsproblemen oplossen

• Oefenstof in probleemvorm aanbieden
• Uitdagen om bewegingsantwoorden te vinden
• Beperk je instructie
– Geef ruimte voor vrijheid, creativiteit, vindingrijkheid