Bouwtechnieken
Les 2 : Concept
1. Buitenomgeving
= Een belangrijk element !
1.1 Onze planeet
- Foto in 1972 door bemanning van Apollo, eerste beeld van onze planeet.
- Pale Blue Dot : foto genomen door Voyager 1, genomen op 6 miljard km van de planeet.
- Asverschuiving is voor architecten cruciaal, in de zomer veel meer zon (veel langer zonlicht), in
de lente en herfst krijgen we iets kortere belichting en in de winter krijgen we een korte
bezonning. Als ontwerper is dit een belangrijk element om rekening mee te houden.
- In de zomer komt de zon op in het Noordoosten en zit die veel hoger boven de woning
(verticale slagschaduw) en ondergaat in het Noordwesten. In de winter zit de zon veel lager en
komt hij op in het Zuidoosten (kortere omwenteling) en zo in het Zuidwesten weer ondergaat.
- Stand zon en zonneboog is belangrijk om te hanteren in ontwerpen (afbeeldingen in pwp).
Zonneboog duurt in zomer veel langer dan in de winter.
- Positie van de woning is ook zeer belangrijk ! De regels in België zijn anders dan die op de
evenaar (wegens klimaat). Aan de evenaar = evenwijdige verschuiving waarbij de dagen altijd
even lang duren (niet echt een verschil in seizoenen ‘aar een verschuiving tussen droge en natte
seizoenen). In België = in de winter is de zonneboog kort, in de zomer is die lang, daartussen
ongeveer gemiddeld 12u zonneboog. Op de polaire zones (noordpool en zuidpool) = zon
gedurende de zomer loopt rondom rond door en blijft volledig boven de horizon (zon gaat niet
onder). In de winter komt de zon niet op (koude temperaturen).
- Slagschaduw verloopt altijd wat schuin. Zon in de zomermaanden komt op in het NOORD-
Oosten -> (over)verhitting in gebouwen in de oost- en westkant. De oost- en de westkant
worden in de winter niet beschenen dus daar moet je rekening mee houden dat zon in de winter
op de zuidkant valt en niet op de west- en oostkant.
- Via zonnediagrammen komen we te weten waar we best onze zonnepanelen plaatsen. Tussen
Zuidoosten en Zuidwesten.
- Sun Path Study -> in pwp
, 1.2 Macro klimaat
- = Overkoepelend gedeelte dat over hele grote landschappen kan gaan. Bv : over de Alpen en
Pyreneeën,….
- Zon is een grote drijvende kracht achter het klimaat. De zon warmt de aarde op. De aarde/
aardeoppervlak warmt de atmosfeer op. Zonder atmosfeer zou er geen warmte blijven hangen.
- Macroklimaat = groot gebied op aarde waarbinnen (vrijwel) hetzelfde klimaat heerst. Klimaat is
gemiddeld van temperatuur en neerslag gedurende een periode van 30 jaar. In het
macroklimaat zijn veel microklimaten te vinden waar er andere omstandigheden kunnen
heersen.
- Factoren die dit klimaat beïnvloeden : hoogte van de zon, hoekafstand van de zon ten opzichte
van de aarde, duur van de dag.
- Insolatie = hoeveelheid licht die op een stukje aardoppervlak invalt en daarmee de opwarming
van het aardoppervlak rond de evenaar veel hoger. Evenveel energie op een kleiner oppervlak
dan op de polaire zones. Aan de evenaar is er dus een veel hogere opwarming van de aarde en
de aardkorst die op zijn beurt de atmosfeer opwarmt.
- Geogra sche factoren zijn de land-zee-ijs-verdeling, het reliëf van het aardoppervlak en de
hoogte boven zeeniveau. Land warmt sneller op dan water, maar koelt ook sneller af. De
lichttemperatuur zal dus sterker variëren boven land dan boven zee.
- Uitgestrekte bossen hebben een lage temperatuur maar een hoge luchtvochtigheid.
- Hoge gebergtes hebben ook invloed op het klimaat van de omgeving, aan de loefzijde (in de
Andes is dit de zijde van de Amazone, volledig groen- meer neerslag dan aan de lijzijde (de
droge zone). Bv : Andesmassief die in Zuid-Amerika
- We krijgen ook luchtdrukzones : lage luchtdruk = een stijgende warme lucht die lucht aantrekt
vanuit de hoge luchtdruk zones.
- Door dit klimaat gaan we aan de evenaar anders gaan bouwen dan bij ons = variatie van
bouwstijlen.
1.3 Meso klimaat
- 1 schaal kleiner = meso klimaat
- = Wordt lokaler bepaald, valleien en bergpieken of zones aan de zee,….
- Mooi voorbeeld = bergomgeving. Op een aantal kilometers kan het meso klimaat verschillen. In
laaglanden zal dit veel gematigder zijn. De temperatuur zal afnemen als men omhoog gaat en
de neerslag neemt toe hoe hoger men gaat. Hierdoor krijgen we een kant van de berg die de
meeste neerslag zal vangen terwijl de andere kant hierdoor in de regenschaduw ligt en dus veel
droger is.
- Een grote rol die hierin meespeelt is in hoeverre een berghelling of dal blootstaat aan de
overheersende wind- en zonrichting. Bovendien kunnen koude winden en warme valwinden
zoals de Föhn en de Chinook het microklimaat beïnvloeden. Hierdoor kunnen de
klimatologische omstandigheden binnen afstanden van enkele kilomaters radicaal verschillen.
- Oppervlaktewater (zee, meren, rivieren) hebben een matigende invloed om de temperatuur. Het
kan een positieve factor zijn. De luchtvochtigheid is er meestal hoger. Bv : klimaat van San
Francisco dat door de nabijheid van de zee en de wind/zeestromingen een koeler en vochtiger
klimaat heeft dan de omgeving.
- Door de water massa vlak bij de stad krijgen se een tempering van de temperatuur. Aan zee zal
de temperatuur lager liggen dan in de Kempen. Daarom is het slim om bv de hndel aan de zee
te houden.
1.4 Micro klimaat
- = Heel lokaal verbonden, stedelijke omgeving kunnen een ander microklimaat hebben dan
bosgebieden.
- Verharding, positie van gebouwen zijn hier belangrijk. Deze elementen kunnen ingezet worden
vanuit een architecturaal oogpunt.
- In steden zal de temperatuur rap een graad hoger zal loggen ten opzichte van orale zones. En
dit komt door het feit van het massaal gebruik van verharding (donkerder asfalt, donkere daken)
of regenwater die in steden eerder wegvloeit via riolering en niet gebruikt wordt. Hierdoor is de
luchtvochtigheid ook een stuk lager = Hitte-eilande ect
fi ff
Les 2 : Concept
1. Buitenomgeving
= Een belangrijk element !
1.1 Onze planeet
- Foto in 1972 door bemanning van Apollo, eerste beeld van onze planeet.
- Pale Blue Dot : foto genomen door Voyager 1, genomen op 6 miljard km van de planeet.
- Asverschuiving is voor architecten cruciaal, in de zomer veel meer zon (veel langer zonlicht), in
de lente en herfst krijgen we iets kortere belichting en in de winter krijgen we een korte
bezonning. Als ontwerper is dit een belangrijk element om rekening mee te houden.
- In de zomer komt de zon op in het Noordoosten en zit die veel hoger boven de woning
(verticale slagschaduw) en ondergaat in het Noordwesten. In de winter zit de zon veel lager en
komt hij op in het Zuidoosten (kortere omwenteling) en zo in het Zuidwesten weer ondergaat.
- Stand zon en zonneboog is belangrijk om te hanteren in ontwerpen (afbeeldingen in pwp).
Zonneboog duurt in zomer veel langer dan in de winter.
- Positie van de woning is ook zeer belangrijk ! De regels in België zijn anders dan die op de
evenaar (wegens klimaat). Aan de evenaar = evenwijdige verschuiving waarbij de dagen altijd
even lang duren (niet echt een verschil in seizoenen ‘aar een verschuiving tussen droge en natte
seizoenen). In België = in de winter is de zonneboog kort, in de zomer is die lang, daartussen
ongeveer gemiddeld 12u zonneboog. Op de polaire zones (noordpool en zuidpool) = zon
gedurende de zomer loopt rondom rond door en blijft volledig boven de horizon (zon gaat niet
onder). In de winter komt de zon niet op (koude temperaturen).
- Slagschaduw verloopt altijd wat schuin. Zon in de zomermaanden komt op in het NOORD-
Oosten -> (over)verhitting in gebouwen in de oost- en westkant. De oost- en de westkant
worden in de winter niet beschenen dus daar moet je rekening mee houden dat zon in de winter
op de zuidkant valt en niet op de west- en oostkant.
- Via zonnediagrammen komen we te weten waar we best onze zonnepanelen plaatsen. Tussen
Zuidoosten en Zuidwesten.
- Sun Path Study -> in pwp
, 1.2 Macro klimaat
- = Overkoepelend gedeelte dat over hele grote landschappen kan gaan. Bv : over de Alpen en
Pyreneeën,….
- Zon is een grote drijvende kracht achter het klimaat. De zon warmt de aarde op. De aarde/
aardeoppervlak warmt de atmosfeer op. Zonder atmosfeer zou er geen warmte blijven hangen.
- Macroklimaat = groot gebied op aarde waarbinnen (vrijwel) hetzelfde klimaat heerst. Klimaat is
gemiddeld van temperatuur en neerslag gedurende een periode van 30 jaar. In het
macroklimaat zijn veel microklimaten te vinden waar er andere omstandigheden kunnen
heersen.
- Factoren die dit klimaat beïnvloeden : hoogte van de zon, hoekafstand van de zon ten opzichte
van de aarde, duur van de dag.
- Insolatie = hoeveelheid licht die op een stukje aardoppervlak invalt en daarmee de opwarming
van het aardoppervlak rond de evenaar veel hoger. Evenveel energie op een kleiner oppervlak
dan op de polaire zones. Aan de evenaar is er dus een veel hogere opwarming van de aarde en
de aardkorst die op zijn beurt de atmosfeer opwarmt.
- Geogra sche factoren zijn de land-zee-ijs-verdeling, het reliëf van het aardoppervlak en de
hoogte boven zeeniveau. Land warmt sneller op dan water, maar koelt ook sneller af. De
lichttemperatuur zal dus sterker variëren boven land dan boven zee.
- Uitgestrekte bossen hebben een lage temperatuur maar een hoge luchtvochtigheid.
- Hoge gebergtes hebben ook invloed op het klimaat van de omgeving, aan de loefzijde (in de
Andes is dit de zijde van de Amazone, volledig groen- meer neerslag dan aan de lijzijde (de
droge zone). Bv : Andesmassief die in Zuid-Amerika
- We krijgen ook luchtdrukzones : lage luchtdruk = een stijgende warme lucht die lucht aantrekt
vanuit de hoge luchtdruk zones.
- Door dit klimaat gaan we aan de evenaar anders gaan bouwen dan bij ons = variatie van
bouwstijlen.
1.3 Meso klimaat
- 1 schaal kleiner = meso klimaat
- = Wordt lokaler bepaald, valleien en bergpieken of zones aan de zee,….
- Mooi voorbeeld = bergomgeving. Op een aantal kilometers kan het meso klimaat verschillen. In
laaglanden zal dit veel gematigder zijn. De temperatuur zal afnemen als men omhoog gaat en
de neerslag neemt toe hoe hoger men gaat. Hierdoor krijgen we een kant van de berg die de
meeste neerslag zal vangen terwijl de andere kant hierdoor in de regenschaduw ligt en dus veel
droger is.
- Een grote rol die hierin meespeelt is in hoeverre een berghelling of dal blootstaat aan de
overheersende wind- en zonrichting. Bovendien kunnen koude winden en warme valwinden
zoals de Föhn en de Chinook het microklimaat beïnvloeden. Hierdoor kunnen de
klimatologische omstandigheden binnen afstanden van enkele kilomaters radicaal verschillen.
- Oppervlaktewater (zee, meren, rivieren) hebben een matigende invloed om de temperatuur. Het
kan een positieve factor zijn. De luchtvochtigheid is er meestal hoger. Bv : klimaat van San
Francisco dat door de nabijheid van de zee en de wind/zeestromingen een koeler en vochtiger
klimaat heeft dan de omgeving.
- Door de water massa vlak bij de stad krijgen se een tempering van de temperatuur. Aan zee zal
de temperatuur lager liggen dan in de Kempen. Daarom is het slim om bv de hndel aan de zee
te houden.
1.4 Micro klimaat
- = Heel lokaal verbonden, stedelijke omgeving kunnen een ander microklimaat hebben dan
bosgebieden.
- Verharding, positie van gebouwen zijn hier belangrijk. Deze elementen kunnen ingezet worden
vanuit een architecturaal oogpunt.
- In steden zal de temperatuur rap een graad hoger zal loggen ten opzichte van orale zones. En
dit komt door het feit van het massaal gebruik van verharding (donkerder asfalt, donkere daken)
of regenwater die in steden eerder wegvloeit via riolering en niet gebruikt wordt. Hierdoor is de
luchtvochtigheid ook een stuk lager = Hitte-eilande ect
fi ff
