Maatschappijwetenschappen – Samenvatting hoofdstuk 2 – Erinn de Bok
2.1 Groepsvorming & 2.2 Indicatoren en categorieën
− Je kunt uitleggen welke rollen informele en formele controle hebben.
− Je kunt uitleggen hoe vooroordelen en stereotypen ontstaan.
− Je kunt uitleggen hoe je variabelen kunt operationaliseren.
Mensen zijn afhankelijk van elkaar. Er zijn vier soorten bindingen tussen mensen:
− Affectieve bindingen: emotionele bindingen, liefde en steun van familie en vrienden.
− Cognitieve bindingen: bindingen op het gebied van kennis. Mensen zijn afhankelijk van
anderen die hen iets leren, bijvoorbeeld ouders en leraren.
− Economische bindingen: bindingen die te maken hebben met werk en goederen die nodig
zijn voor iemands bestaan, bij het bouwen van een huis is iemand bijvoorbeeld afhankelijk
van een bouwvakker.
− Politieke bindingen: bindingen die te maken hebben met zaken die geregeld moeten worden
op het gebied van de bijvoorbeeld onderwijs/zorg/verkeer/veiligheid. Hiervoor zijn mensen
afhankelijk van de overheid, omdat mensen niet in hun eentje kunnen zorgen voor
bijvoorbeeld een ziekenhuis, school of weg.
De ene binding sluit de ander niet uit, iets kan ook een combinatie zijn van een of meerdere
bindingen.
Mensen die bij dezelfde groep horen delen iets met elkaar en hebben invloed op elkaar. Dit is
groepsvorming. Er zijn vaak gemeenschappelijke regels en normen en waarden binnen een groep.
Sommige mensen passen wel of juist niet in een groep. Dit komt door insluiting en uitsluiting. De
mensen die wel bij de groep horen zijn de ingroup, deze mensen hebben een gemeenschappelijke
sociale identiteit.
Om groepsregels te handhaven is er sociale controle. Dat gebeurt als mensen anderen ertoe
brengen (of dwingen) zich aan de normen van de groep te houden. Als groepsleden zich aan de
regels houden kan de binding in de groep versterkt worden. De mate van sociale controle verschilt
per groep. Er is sprake van informele sociale controle als groepsleden elkaar wijzen op de waarden
van de groep, het gaat om ongeschreven regels. Bij formele sociale controle gaat het om geschreven
regels en vaak om mensen die vanuit hun beroep/functie anderen op de regels controleren.
Tegenover de ingroup staat de outgroup, de mensen die juist niet bij de groep horen. Over de
outgroup ontstaan vaak stereotypen. Dit zijn vaststaande gegeneraliseerde beelden (beelden waar
iedereen van de groep aan zou voldoen) en ideeën over een groep mensen. Stereotypen zijn
gebaseerd op vooroordelen, voorgenomen meningen over een groep mensen (geen feiten).
Stereotypen zijn vaak negatief, maar kunnen ook neutraal zijn. Door stereotypen en vooroordelen
over anderen zet de ene groep zich af tegen de andere groep waardoor de binding in de groep
toeneemt.
Groepen zijn niet eeuwig. Er zijn verschillende redenen waarom mensen uit een groep gaan:
− Mensen kunnen niet meer bij de groep horen (verhuizing, etc.)
− Mensen mogen niet meer bij de groep horen
− Mensen willen niet meer bij de groep horen
Er is ook een verschil tussen formele en informele groepen. Formele groepen hebben vaak
vastgelegde regels. Er is vaak sprake van hiërarchie, bijvoorbeeld collega's. Bij informele groepen
voelen mensen zich vaak emotioneel met elkaar verbonden en zijn er geen officieel vastgelegde
afspraken. Binnen een formele groep kan een informele groep ontstaan, bijvoorbeeld collega's die
vrienden zijn.
2.1 Groepsvorming & 2.2 Indicatoren en categorieën
− Je kunt uitleggen welke rollen informele en formele controle hebben.
− Je kunt uitleggen hoe vooroordelen en stereotypen ontstaan.
− Je kunt uitleggen hoe je variabelen kunt operationaliseren.
Mensen zijn afhankelijk van elkaar. Er zijn vier soorten bindingen tussen mensen:
− Affectieve bindingen: emotionele bindingen, liefde en steun van familie en vrienden.
− Cognitieve bindingen: bindingen op het gebied van kennis. Mensen zijn afhankelijk van
anderen die hen iets leren, bijvoorbeeld ouders en leraren.
− Economische bindingen: bindingen die te maken hebben met werk en goederen die nodig
zijn voor iemands bestaan, bij het bouwen van een huis is iemand bijvoorbeeld afhankelijk
van een bouwvakker.
− Politieke bindingen: bindingen die te maken hebben met zaken die geregeld moeten worden
op het gebied van de bijvoorbeeld onderwijs/zorg/verkeer/veiligheid. Hiervoor zijn mensen
afhankelijk van de overheid, omdat mensen niet in hun eentje kunnen zorgen voor
bijvoorbeeld een ziekenhuis, school of weg.
De ene binding sluit de ander niet uit, iets kan ook een combinatie zijn van een of meerdere
bindingen.
Mensen die bij dezelfde groep horen delen iets met elkaar en hebben invloed op elkaar. Dit is
groepsvorming. Er zijn vaak gemeenschappelijke regels en normen en waarden binnen een groep.
Sommige mensen passen wel of juist niet in een groep. Dit komt door insluiting en uitsluiting. De
mensen die wel bij de groep horen zijn de ingroup, deze mensen hebben een gemeenschappelijke
sociale identiteit.
Om groepsregels te handhaven is er sociale controle. Dat gebeurt als mensen anderen ertoe
brengen (of dwingen) zich aan de normen van de groep te houden. Als groepsleden zich aan de
regels houden kan de binding in de groep versterkt worden. De mate van sociale controle verschilt
per groep. Er is sprake van informele sociale controle als groepsleden elkaar wijzen op de waarden
van de groep, het gaat om ongeschreven regels. Bij formele sociale controle gaat het om geschreven
regels en vaak om mensen die vanuit hun beroep/functie anderen op de regels controleren.
Tegenover de ingroup staat de outgroup, de mensen die juist niet bij de groep horen. Over de
outgroup ontstaan vaak stereotypen. Dit zijn vaststaande gegeneraliseerde beelden (beelden waar
iedereen van de groep aan zou voldoen) en ideeën over een groep mensen. Stereotypen zijn
gebaseerd op vooroordelen, voorgenomen meningen over een groep mensen (geen feiten).
Stereotypen zijn vaak negatief, maar kunnen ook neutraal zijn. Door stereotypen en vooroordelen
over anderen zet de ene groep zich af tegen de andere groep waardoor de binding in de groep
toeneemt.
Groepen zijn niet eeuwig. Er zijn verschillende redenen waarom mensen uit een groep gaan:
− Mensen kunnen niet meer bij de groep horen (verhuizing, etc.)
− Mensen mogen niet meer bij de groep horen
− Mensen willen niet meer bij de groep horen
Er is ook een verschil tussen formele en informele groepen. Formele groepen hebben vaak
vastgelegde regels. Er is vaak sprake van hiërarchie, bijvoorbeeld collega's. Bij informele groepen
voelen mensen zich vaak emotioneel met elkaar verbonden en zijn er geen officieel vastgelegde
afspraken. Binnen een formele groep kan een informele groep ontstaan, bijvoorbeeld collega's die
vrienden zijn.
