Maatschappijwetenschappen – Samenvatting hoofdstuk 1 – Erinn de Bok
1.1 Identiteit
Leerdoelen:
− Je kunt uitleggen hoe iemand zijn/haar referentiekader het toekennen van een identiteit (kc)
beïnvloedt.
− Je kunt uitleggen wat je persoonlijke, sociale en collectieve identiteit (kc) is.
− Je kunt uitleggen hoe beelden bij iemands identiteit (kc) tot spanningen kunnen leiden.
Een referentiekader is het geheel van kennis, ideeën, ervaringen en overtuigingen van waaruit
iemand denkt en handelt. Iedereen kijkt, ziet en beleeft de wereld op zijn eigen manier. Door de
kennis, ideeën of ervaringen die iemand heeft, heeft iemand een bepaald beeld van identiteit. Zo
zou iemand met een slechte ervaring met een groep een ander beeld hebben dan iemand die een
goede ervaring heeft met dezelfde groep.
Iemands identiteit bestaat voornamelijk uit beelden en ideeën. Er zijn drie verschillende soorten
identiteit:
1. Persoonlijke identiteit: het beeld dat iemand van zichzelf heeft (het zelfbeeld). Mensen
dragen dit beeld ook uit naar anderen (soms positiever dan het is). Het zelfbeeld ontwikkelt
zich door de jaren heen en wordt beïnvloed door anderen. Als iemand in een positieve
omgeving zit, zal het zelfbeeld eerder positief zijn dan als iemand in een negatieve omgeving
zit.
2. Sociale identiteit: het deel van iemands identiteit dat past bij de groepen waar iemand deel
van uitmaakt (groepsidentificatie), je hoort bij een bepaalde groep. Als de sociale en
persoonlijke identiteit botsen, kunnen mensen zich aanpassen of besluiten weg te gaan bij
de groep.
3. Collectieve identiteit: het beeld dat mensen hebben van een groep en het beeld dat ze
blijvend kenmerkend voor die groep vinden. Mensen hebben bepaalde verwachtingen van
groepen of individu's.
Beelden en verwachtingen van iemands identiteit kunnen tot spanningen leiden. Zo heeft iemand
bijvoorbeeld een bepaald beeld van een groep, maar kunnen de mensen uit de groep zich daar niet
in vinden, waardoor de persoonlijke identiteit van de individu botst met de collectieve identiteit van
de groep. Ook kunnen groepen eisen dat mensen die onderdeel van de groep willen uitmaken hun
persoonlijke identiteit opgeven.
1.2 Kans en variabele & 1.3 Socialisatie
Leerdoelen:
− Je kunt uitleggen dat de ‘kans’ op menselijk gedrag afhangt van ‘variabelen’.
− Je kunt uitleggen dat socialisatie (kc) een levenslang proces van overdracht en verwerving is.
− Je kunt uitleggen dat politieke socialisatie (kc) kan leiden tot een verschil in politieke cultuur
(kc).
Bij wetmatigheden in de sociale wetenschappen zijn vaak uitzonderingen. Dat komt omdat menselijk
gedrag niet altijd hetzelfde is. De kans is de waarschijnlijkheid dat een bepaalde gebeurtenis zal
optreden. De kans dat iets gebeurt hangt altijd af van een variabele. Dit is een kenmerk van een
actor of samenleving en kan variëren, bijvoorbeeld kenmerken als ervaringen, omgeving en leeftijd.
Socialisatie is het proces van normen en waarden aanleren en aangeleerd krijgen. Socialisatie
bestaat uit twee delen:
1. Het proces van overdracht: mensen brengen de cultuur van een groep of samenleving over
aan 'nieuwkomers'. Zo proberen mensen anderen zich te laten gedragen zoals van hen
1.1 Identiteit
Leerdoelen:
− Je kunt uitleggen hoe iemand zijn/haar referentiekader het toekennen van een identiteit (kc)
beïnvloedt.
− Je kunt uitleggen wat je persoonlijke, sociale en collectieve identiteit (kc) is.
− Je kunt uitleggen hoe beelden bij iemands identiteit (kc) tot spanningen kunnen leiden.
Een referentiekader is het geheel van kennis, ideeën, ervaringen en overtuigingen van waaruit
iemand denkt en handelt. Iedereen kijkt, ziet en beleeft de wereld op zijn eigen manier. Door de
kennis, ideeën of ervaringen die iemand heeft, heeft iemand een bepaald beeld van identiteit. Zo
zou iemand met een slechte ervaring met een groep een ander beeld hebben dan iemand die een
goede ervaring heeft met dezelfde groep.
Iemands identiteit bestaat voornamelijk uit beelden en ideeën. Er zijn drie verschillende soorten
identiteit:
1. Persoonlijke identiteit: het beeld dat iemand van zichzelf heeft (het zelfbeeld). Mensen
dragen dit beeld ook uit naar anderen (soms positiever dan het is). Het zelfbeeld ontwikkelt
zich door de jaren heen en wordt beïnvloed door anderen. Als iemand in een positieve
omgeving zit, zal het zelfbeeld eerder positief zijn dan als iemand in een negatieve omgeving
zit.
2. Sociale identiteit: het deel van iemands identiteit dat past bij de groepen waar iemand deel
van uitmaakt (groepsidentificatie), je hoort bij een bepaalde groep. Als de sociale en
persoonlijke identiteit botsen, kunnen mensen zich aanpassen of besluiten weg te gaan bij
de groep.
3. Collectieve identiteit: het beeld dat mensen hebben van een groep en het beeld dat ze
blijvend kenmerkend voor die groep vinden. Mensen hebben bepaalde verwachtingen van
groepen of individu's.
Beelden en verwachtingen van iemands identiteit kunnen tot spanningen leiden. Zo heeft iemand
bijvoorbeeld een bepaald beeld van een groep, maar kunnen de mensen uit de groep zich daar niet
in vinden, waardoor de persoonlijke identiteit van de individu botst met de collectieve identiteit van
de groep. Ook kunnen groepen eisen dat mensen die onderdeel van de groep willen uitmaken hun
persoonlijke identiteit opgeven.
1.2 Kans en variabele & 1.3 Socialisatie
Leerdoelen:
− Je kunt uitleggen dat de ‘kans’ op menselijk gedrag afhangt van ‘variabelen’.
− Je kunt uitleggen dat socialisatie (kc) een levenslang proces van overdracht en verwerving is.
− Je kunt uitleggen dat politieke socialisatie (kc) kan leiden tot een verschil in politieke cultuur
(kc).
Bij wetmatigheden in de sociale wetenschappen zijn vaak uitzonderingen. Dat komt omdat menselijk
gedrag niet altijd hetzelfde is. De kans is de waarschijnlijkheid dat een bepaalde gebeurtenis zal
optreden. De kans dat iets gebeurt hangt altijd af van een variabele. Dit is een kenmerk van een
actor of samenleving en kan variëren, bijvoorbeeld kenmerken als ervaringen, omgeving en leeftijd.
Socialisatie is het proces van normen en waarden aanleren en aangeleerd krijgen. Socialisatie
bestaat uit twee delen:
1. Het proces van overdracht: mensen brengen de cultuur van een groep of samenleving over
aan 'nieuwkomers'. Zo proberen mensen anderen zich te laten gedragen zoals van hen
