Samenvatting Dilemma VWO hoofdstuk 1

Samenvatting maatschappijleer H1 toetsweek 2
Par 1

Cognitieve dissonantie  onprettige spanning ervaring tussen een overtuiging en een handeling

Het is een maatschappelijk probleem als het gaat om:

1. Een probleem dat samenhangt met of het gevolg is van maatschappelijke verandering
2. Een probleem dat meerdere groepen mensen met verschillende belangen aangaat
3. Een probleem waarover verschillen van mening bestaan over de oorzaken en de aanpak
4. Een probleem dat vraagt om een gemeenschappelijke oplossing

Het oplossen van een maatschappelijk probleem is lastig omdat:

1. Actoren hebben tegengestelde belangen
2. Er is spraken van een collectieve-actieprobleem
a. Mensen willen zich te weinig inzetten voor een algemeen belang
i. 2 verklaringen
1. Te weinig onderling vertrouwen dat iedereen zal bijdragen aan het
onderling belang
2. Mensen ervaren onvoldoende beloning voor gedragsverandering
3. Actoren hebben verschillenden waarden en normen

Actoren  mensen en instanties die invloed proberen uit te oefenen op een maatschappelijk
probleem

Normen (gedragsregels) komen voort uit waarden (principes)

Maatschappelijk probleem wordt een politiek probleem als de overheid betrokken is bij een situatie

Overheid is het hoogst bevoegde gezag binnen een bepaald grondgebied

In Nederland is er sprake van een gelaagde overheid

Gelaagde overheid  veel beslissingsniveaus

 Landelijk
 Provinciaal
 Gemeentelijk

De overheid heeft macht door het inzetten van geweld en ook door het inzetten van belasting

 Gewelds- en het belastingsmonopolie

Collectieve goederen  goederen of diensten waar iedereen gebruik van kan maken en die niet
individueel leverbaar zijn (bijv. straatverlichting, schoon milieu of politiebescherming)

Middelen van de overheid om er voor te zorgen dat mensen zich houden aan de wetten of regels:

1. Geweldsmonopolie
2. Subsidies
a. Financiële prikkel
3. Voorlichtingscampagnes

In te zetten machtsbronnen van individuen, groepen, bedrijven en andere organisaties:

,  Kennis
 Geld
 Status



Hoe komt een politiek besluit tot stand?




Systeemmodel van de politieke besluitvorming

1. Invoerfase
a. In de invoerfase wordt een probleem als een maatschappelijk probleem herkent
b. Aandacht trekken voor probleem (bijv. oproepen doen in de media, handtekeningen
verzamelen en brieven schrijven aan politici)
i. Door belangengroepen
2. Omzetfase
a. Er wordt een nieuwe wet en regelgeving bedacht door volksvertegenwoordigers (2 e
kamer)
b. Wensen omgezet in beleidsvoorstellen en uit eindelijk in beleid
c. Vooral volksvertegenwoordigers, bestuurders en ambtenaren betrokken
3. Uitvoerfase
a. Het nieuwe beleid wordt uitgevoerd
b. Door politiek verantwoordelijke bestuurder en de uitvoerende ambtenaren

Poortwachters  schakels tussen de samenleving en de politiek (bijv. media, vakbondsleiders,
hoogleraren of belangrijke leden van een politieke partij)

Terugkoppeling  vanuit verschillende actoren in de samenleving komen er weer reacties terug de
politiek in: het beleid heeft problemen opgelost, maar misschien ook nieuwe problemen veroorzaakt

publiek debat  discussies tussen mensen in de media met verschillende belangen

ambtenaren  doen veel belangrijk beleidsvoorbereidend werk en uitvoerend werk

o informele 4e macht