Inhoudsopgave
Redenen ................................................................................................................................................................................... 2
One- event learning of niet associatief leren ............................................................................................................................. 2
Habituatie....................................................................................................................................................................................... 2
Reden......................................................................................................................................................................................... 2
Sensitisatie...................................................................................................................................................................................... 2
Associatief leren ....................................................................................................................................................................... 3
Klassieke of Pavloviaanse conditionering ....................................................................................................................................... 3
Algemeen................................................................................................................................................................................... 3
Conditioneringswetten .............................................................................................................................................................. 3
Operante conditionering of instrumentele conditionering ............................................................................................................. 5
Algemeen................................................................................................................................................................................... 5
Soorten beloning en straf !!....................................................................................................................................................... 5
Conditioneringswetten .............................................................................................................................................................. 6
Beloningsschema’s .................................................................................................................................................................... 7
Clickertraining ................................................................................................................................................................................ 9
Targettraining ................................................................................................................................................................................ 9
Exploratorisch leren of latent leren........................................................................................................................................... 9
Sociaal leren ............................................................................................................................................................................. 9
Nabootsen ...................................................................................................................................................................................... 9
Sociale facilitatie ............................................................................................................................................................................ 9
Local enhancement ...................................................................................................................................................................... 10
Inzichtelijk leren ..................................................................................................................................................................... 10
Aanduidingen voor inzichtelijk leren............................................................................................................................................ 10
1
, Leerprocessen
Redenen
- Gehoorzaamheid
- Spel
- Assistentie
- Therapie
- …
Leren: process waarbij organisme gedrag aanpast als resultaat van ervaring (interactie met de omgeveing)
One- event learning of niet associatief leren
= leerproces waarbij de reactie van een dier op een stimulus/gebeurtenis afhankelijk is van het feit of het dier de
stimulus reeds voordien is tegengekomen
Gedrag van een dier tegenover de stimulus verandert in de afwezigheid van een geassocieerde stimulus (straf-
beloning)
Habituatie
Het proces waarbij een dier geleidelijk minder en minder gaat reageren op een stimulus die regelmatig wordt herhaald
Vb.: paard en ritselen van bladeren
Vb.: gedragsstudies ten velde en habituatie van dieren aan onderzoeker
Reden
Filteren omgevingsfactoren. Repetitieve en onbelangrijke signalen negeren en de relevante aandacht schenken
(relevante – irrelevante stimuli)
VB.: prairiehonden: alarmkreten predatoren – wandelwegen mens
VB.: habituatie pups
Aplysia californica -> zeeslak met eenvoudig zenuwstelsel
Terugtrekreflex van kieuw wanneer sifon wordt aangeraakt
Terugtrekreflex blijft achterwege wanneer sifon herhaaldelijk
wordt aangeraakt
De gewaarwording via een sensorisch neuron wordt
doorgegeven aan een motorisch neuron.
Bij habituatie verminderen de synaptische potentialen die de
sensorische cel opwekt in de motorische cel en blijven uiteindelijk
weg.
Habituatie gebeurt op verschillende niveau’s
- In het zenuwstelsel: sensorische systemen kunnen na een tijd stoppen met het zenden van signalen naar de
hersenen
- Ter hoogte van de hersenen: de stimulus wordt nog waargenomen, maar het dier beslist om het te negeren
Sensitisatie
Het omgekeerde van habituatie.
Proces waarbij een dier meer en meer gaat reageren op een stimulus die regelmatig wordt herhaald: sterkere respons
na intense of irriterende stimulus
Vb.: dripping water torture
Vb.: hond-geweerschot
2
Redenen ................................................................................................................................................................................... 2
One- event learning of niet associatief leren ............................................................................................................................. 2
Habituatie....................................................................................................................................................................................... 2
Reden......................................................................................................................................................................................... 2
Sensitisatie...................................................................................................................................................................................... 2
Associatief leren ....................................................................................................................................................................... 3
Klassieke of Pavloviaanse conditionering ....................................................................................................................................... 3
Algemeen................................................................................................................................................................................... 3
Conditioneringswetten .............................................................................................................................................................. 3
Operante conditionering of instrumentele conditionering ............................................................................................................. 5
Algemeen................................................................................................................................................................................... 5
Soorten beloning en straf !!....................................................................................................................................................... 5
Conditioneringswetten .............................................................................................................................................................. 6
Beloningsschema’s .................................................................................................................................................................... 7
Clickertraining ................................................................................................................................................................................ 9
Targettraining ................................................................................................................................................................................ 9
Exploratorisch leren of latent leren........................................................................................................................................... 9
Sociaal leren ............................................................................................................................................................................. 9
Nabootsen ...................................................................................................................................................................................... 9
Sociale facilitatie ............................................................................................................................................................................ 9
Local enhancement ...................................................................................................................................................................... 10
Inzichtelijk leren ..................................................................................................................................................................... 10
Aanduidingen voor inzichtelijk leren............................................................................................................................................ 10
1
, Leerprocessen
Redenen
- Gehoorzaamheid
- Spel
- Assistentie
- Therapie
- …
Leren: process waarbij organisme gedrag aanpast als resultaat van ervaring (interactie met de omgeveing)
One- event learning of niet associatief leren
= leerproces waarbij de reactie van een dier op een stimulus/gebeurtenis afhankelijk is van het feit of het dier de
stimulus reeds voordien is tegengekomen
Gedrag van een dier tegenover de stimulus verandert in de afwezigheid van een geassocieerde stimulus (straf-
beloning)
Habituatie
Het proces waarbij een dier geleidelijk minder en minder gaat reageren op een stimulus die regelmatig wordt herhaald
Vb.: paard en ritselen van bladeren
Vb.: gedragsstudies ten velde en habituatie van dieren aan onderzoeker
Reden
Filteren omgevingsfactoren. Repetitieve en onbelangrijke signalen negeren en de relevante aandacht schenken
(relevante – irrelevante stimuli)
VB.: prairiehonden: alarmkreten predatoren – wandelwegen mens
VB.: habituatie pups
Aplysia californica -> zeeslak met eenvoudig zenuwstelsel
Terugtrekreflex van kieuw wanneer sifon wordt aangeraakt
Terugtrekreflex blijft achterwege wanneer sifon herhaaldelijk
wordt aangeraakt
De gewaarwording via een sensorisch neuron wordt
doorgegeven aan een motorisch neuron.
Bij habituatie verminderen de synaptische potentialen die de
sensorische cel opwekt in de motorische cel en blijven uiteindelijk
weg.
Habituatie gebeurt op verschillende niveau’s
- In het zenuwstelsel: sensorische systemen kunnen na een tijd stoppen met het zenden van signalen naar de
hersenen
- Ter hoogte van de hersenen: de stimulus wordt nog waargenomen, maar het dier beslist om het te negeren
Sensitisatie
Het omgekeerde van habituatie.
Proces waarbij een dier meer en meer gaat reageren op een stimulus die regelmatig wordt herhaald: sterkere respons
na intense of irriterende stimulus
Vb.: dripping water torture
Vb.: hond-geweerschot
2
