1 WONDZORG
Begrippen:
Besmetten Overbrengen van levende MO van de ene plaats naar de andere. Geen pathologisch
effect (nog niet ziek).
Directe/ rechtstreekse Rechtstreeks van de besmettingsbron naar de zorgontvanger
besmetting
Indirecte/ onrechtstreekse Onrechtstreeks door tussenkomst van een transportmiddel (voorwerpen)
besmetting
Kolonisatie Wanner kiemen zich vermenigvuldigen of in grote aantallen aanwezig zijn in/ op het
lichaam zonder ziekteverschijnselen te veroorzaken.
Infectie Het binnendringen van MO in een leven wezen/weefsel waar ze op basis van hun
virulentie en hun aantal schade kunnen aanrichten
Virulentie Ziekmakend vermogen
Lokale infectie < 2cm
Uitbreidende infectie >2cm
Systemische infectie In het hele lichaam, in de bloedbaan
Inflammatie De verdediging, reactie van het lichaam op een schadelijke prikkel waarbij witte
bloedcellen de bedreigende indringer omringen. (vasodilatatie + WBC ↑)
Ontsmetten/ desinfecteren Verlagen van het besmettingsniveau, verminderen van het aantal MO
Asepsis/ aseptie Methoden die tot doel hebben microbiële besmetting van materiaal en weefsel te
voorkomen door uitsluiting, verwijdering of vernietiging van MO.
Sterilisatie Materiaal zodanig behandelen, dat na afloop van de behandeling, levende MO niet op
of in het materiaal kunnen worden aangetoond.
Wondzorg - Handelingen om wondheling te bevorderen
- Wetenschappelijk onderbouwd
- Deskundigheid
Wonde Een verbreking van de huid en onderliggend weefsel die het gevolg is van een
exogene beschadiging of die zich ontwikkelt door de aanwezigheid van een
onderliggende stoornis. Wonde kan acuut of moeilijk helend zijn.
Acute wonde Normaal helingsproces binnen een normale tijdsduur
Moeilijk helende wonde Wonde die er niet in slaagt om het normale helingsproces te doorlopen binnen een
normale tijdsduur. Langdurig!
Wondgebied Een of meerdere wonden, die het gevolg zijn van een eenzelfde ingreep, trauma of
verwonding.
Wondheling Complexe reeks van processen die als doel hebben het defect (de wonde) te sluiten.
, 2 WONDZORG
Het helingsproces
1. De coagulatiefase
2. De reinigingsfase of inflammatiefase
3. De proliferatiefase
4. De remodelleringsfase of maturatiefase
Coagulatiefase (eerste uur)
STOLLING + FIBRINENETWERK
Doel: hemostase (bloedstolling)
- Vasoconstrictie
- Aggregatie bloedplaatjes (vormen een bloedklonter)
- Activeren fibrinogeen (stollingsfactor)
- Afscheiding van groeifactoren en cytokines (proteïne bij immuunafweer)
Reinigingsfase of inflammatiefase (eerste dagen)
ONTSTEKINGSREACTIE + OPRUIMING VAN DOOD WEEFSEL EN BACTERIËN
- Vasodilatatie (vaatverwijding)
- Cellen aangevoerd en stoffen geproduceerd die de wonde zuiveren (fagocytose)
- Zuiveren:
o Verminderen van eventuele bacteriële contaminatie
o Verwijderen van debris (afvalproducten)
Klinische tekens van infectie:
- Rubor: roodheid
- Dolor: pijn
- Calor: warmte
- Tumor: zwelling
Proliferatiefase (eerste maand)
A) VORMING VAN NIEUW BINDWEEFSEL EN NIEUWE BLOEDVATEN (= GRANULATIEWEEFSEL)
Granulatieweefsel= rood en korrelig
- Uit wondranden groeien nieuwe bindweefselcellen (=fibroblasten)
- Produceren de bouwstoffen voor collageen (lijmvormige eiwitstof, hoofdbestanddeel vh
bindweefsel id menselijke huid)
- Collageenproductie afhankelijk van aanwezigheid van vitamine C, Fe, proteïnen en zuurstof
- Gelijktijdig ontwikkelen nieuwe bloedvaatjes (neoangiogenese)
B) WONDCONTRACTIE
- Samentrekken van de wondranden -> wondcontractie
Begrippen:
Besmetten Overbrengen van levende MO van de ene plaats naar de andere. Geen pathologisch
effect (nog niet ziek).
Directe/ rechtstreekse Rechtstreeks van de besmettingsbron naar de zorgontvanger
besmetting
Indirecte/ onrechtstreekse Onrechtstreeks door tussenkomst van een transportmiddel (voorwerpen)
besmetting
Kolonisatie Wanner kiemen zich vermenigvuldigen of in grote aantallen aanwezig zijn in/ op het
lichaam zonder ziekteverschijnselen te veroorzaken.
Infectie Het binnendringen van MO in een leven wezen/weefsel waar ze op basis van hun
virulentie en hun aantal schade kunnen aanrichten
Virulentie Ziekmakend vermogen
Lokale infectie < 2cm
Uitbreidende infectie >2cm
Systemische infectie In het hele lichaam, in de bloedbaan
Inflammatie De verdediging, reactie van het lichaam op een schadelijke prikkel waarbij witte
bloedcellen de bedreigende indringer omringen. (vasodilatatie + WBC ↑)
Ontsmetten/ desinfecteren Verlagen van het besmettingsniveau, verminderen van het aantal MO
Asepsis/ aseptie Methoden die tot doel hebben microbiële besmetting van materiaal en weefsel te
voorkomen door uitsluiting, verwijdering of vernietiging van MO.
Sterilisatie Materiaal zodanig behandelen, dat na afloop van de behandeling, levende MO niet op
of in het materiaal kunnen worden aangetoond.
Wondzorg - Handelingen om wondheling te bevorderen
- Wetenschappelijk onderbouwd
- Deskundigheid
Wonde Een verbreking van de huid en onderliggend weefsel die het gevolg is van een
exogene beschadiging of die zich ontwikkelt door de aanwezigheid van een
onderliggende stoornis. Wonde kan acuut of moeilijk helend zijn.
Acute wonde Normaal helingsproces binnen een normale tijdsduur
Moeilijk helende wonde Wonde die er niet in slaagt om het normale helingsproces te doorlopen binnen een
normale tijdsduur. Langdurig!
Wondgebied Een of meerdere wonden, die het gevolg zijn van een eenzelfde ingreep, trauma of
verwonding.
Wondheling Complexe reeks van processen die als doel hebben het defect (de wonde) te sluiten.
, 2 WONDZORG
Het helingsproces
1. De coagulatiefase
2. De reinigingsfase of inflammatiefase
3. De proliferatiefase
4. De remodelleringsfase of maturatiefase
Coagulatiefase (eerste uur)
STOLLING + FIBRINENETWERK
Doel: hemostase (bloedstolling)
- Vasoconstrictie
- Aggregatie bloedplaatjes (vormen een bloedklonter)
- Activeren fibrinogeen (stollingsfactor)
- Afscheiding van groeifactoren en cytokines (proteïne bij immuunafweer)
Reinigingsfase of inflammatiefase (eerste dagen)
ONTSTEKINGSREACTIE + OPRUIMING VAN DOOD WEEFSEL EN BACTERIËN
- Vasodilatatie (vaatverwijding)
- Cellen aangevoerd en stoffen geproduceerd die de wonde zuiveren (fagocytose)
- Zuiveren:
o Verminderen van eventuele bacteriële contaminatie
o Verwijderen van debris (afvalproducten)
Klinische tekens van infectie:
- Rubor: roodheid
- Dolor: pijn
- Calor: warmte
- Tumor: zwelling
Proliferatiefase (eerste maand)
A) VORMING VAN NIEUW BINDWEEFSEL EN NIEUWE BLOEDVATEN (= GRANULATIEWEEFSEL)
Granulatieweefsel= rood en korrelig
- Uit wondranden groeien nieuwe bindweefselcellen (=fibroblasten)
- Produceren de bouwstoffen voor collageen (lijmvormige eiwitstof, hoofdbestanddeel vh
bindweefsel id menselijke huid)
- Collageenproductie afhankelijk van aanwezigheid van vitamine C, Fe, proteïnen en zuurstof
- Gelijktijdig ontwikkelen nieuwe bloedvaatjes (neoangiogenese)
B) WONDCONTRACTIE
- Samentrekken van de wondranden -> wondcontractie
