1 Het voortplantingsstelsel
Geslachtskenmerken
- Primair: bij de geboorte aanwezig
- Secundair: ontstaat tijdens de pubertijd
Anatomie en fysiologie van de uitwendige vrouwelijke
geslachtsorganen
Vulva
1 1. Mons pubis / venusheuvel
2. Labia majora / grote schaamlippen
3. Labia minora / kleine schaamlippen
4 4. Clitoris
5. Vestibulum / voorhof
2
6. Hymen / maagdenvlies
8 5 7. Klieren van Bartholin
3 8. Klieren van Skene: liggen links en rechts van de urethra-
opening
7 9. Perineum
9
,2 Het voortplantingsstelsel
Borsten
= secundaire geslachtskenmerken
groeien o.i.v. oestrogeen
Tijdens zwangerschap sterkere groei o.i.v. progesteron
- Borsten bestaan vnl. uit vetweefsel en melkklieren
alle melkklieren samen = borstklierweefsel:
o Elke borst: 15 – 20 trosachtige kliergroepen die
vocht afvoeren in melkkanalen
o Zijn omgeven door vetweefsel
o Tepel = uiteinde borst en wordt omgeven door de
areola of tepelhof
Melkkanalen monden hier in uit
Kliertjes van Montgommery
Prolactine zorgt voor melksecretie
Oxytocine zorgt voor toeschietreflex
Anatomie van de inwendige vrouwelijke
geslachtsorganen
Ovaria of eierstokken
= geslachtsklieren (gonaden) van de vrouw
- Amandelvormig: 3 – 4 cm lang, 2-6 cm breed
- Links en rechts van uterus gelegen, onder ampulla
- Bevat groot aantal onrijpe eicellen
Functie:
- Groei en rijping van onrijpe eicel tot Graafse follikel
- Aanmaak geslachtshormonen zoals oestrogeen en progesteron
, 3 Het voortplantingsstelsel
Tuba of eileider
- Aan beide zijden van fundus van uterus gelegen
- Vormt verbinding tussen uterus en peritoneale holte
- Binnenkant bestaat uit slijmvlieslaag met trilharen
- Brede deel aan uiteinde buigt over ovaria = fimbrae
Of franjes: vangt eicel op na eisprong
Functie: Opvangen en transporteren van eicel na ovulatie vanuit ovarium naar uterus
Uterus of baarmoeder
- Peervormig orgaan
- Mondt onderaan uit in cervix of baarmoederhals
- Gelegen in kleine bekken, achter blaas en voor rectum
Functie:
- Ontvangen bevruchte eicel
- Juiste omstandigheden creëren voor ontwikkeling vruchtje
- Uitdrijven voldragen vrucht
Anatomische bouw:
- Corpus uteri baarmoederlichaam
- Cervix baarmoederhals
- Portio baarmoedermond
- Endometrium slijmvlieslaag die binnenzijde bekleedt
- Myometrium spierlaag
Vagina of schede
- Kanaal van 8 – 10 cm lang
- verbinding tussen uterus en buitenwereld
- t.h.v. vestibulum vormt het hymen of hymenresten de overgang tot vulva
- Wand bestaat uit glad spierweefsel bedekt door slijmvlieslaag met plooien die rekbaar zijn
- Bevat Döderlein bacillen, verantwoordelijk voor zure pH van vagina (pH 5,2)
Fysiologie van de vrouwelijke geslachtshormonen
- Vrouwelijke geslachtsorganen zijn onderhevig aan maandelijkse veranderingen
Doel: ons voort planten
- Er zijn 2 belangrijke soorten hormonen die samen de menstruele cyclus van de vrouw
beïnvloeden:
1. Hormonen die de geslachtsklieren (gonaden) stimuleren = gonadotrofinen
2. Hormonen die door de geslachtsklieren worden aangemaakt = geslachtshormonen
Geslachtskenmerken
- Primair: bij de geboorte aanwezig
- Secundair: ontstaat tijdens de pubertijd
Anatomie en fysiologie van de uitwendige vrouwelijke
geslachtsorganen
Vulva
1 1. Mons pubis / venusheuvel
2. Labia majora / grote schaamlippen
3. Labia minora / kleine schaamlippen
4 4. Clitoris
5. Vestibulum / voorhof
2
6. Hymen / maagdenvlies
8 5 7. Klieren van Bartholin
3 8. Klieren van Skene: liggen links en rechts van de urethra-
opening
7 9. Perineum
9
,2 Het voortplantingsstelsel
Borsten
= secundaire geslachtskenmerken
groeien o.i.v. oestrogeen
Tijdens zwangerschap sterkere groei o.i.v. progesteron
- Borsten bestaan vnl. uit vetweefsel en melkklieren
alle melkklieren samen = borstklierweefsel:
o Elke borst: 15 – 20 trosachtige kliergroepen die
vocht afvoeren in melkkanalen
o Zijn omgeven door vetweefsel
o Tepel = uiteinde borst en wordt omgeven door de
areola of tepelhof
Melkkanalen monden hier in uit
Kliertjes van Montgommery
Prolactine zorgt voor melksecretie
Oxytocine zorgt voor toeschietreflex
Anatomie van de inwendige vrouwelijke
geslachtsorganen
Ovaria of eierstokken
= geslachtsklieren (gonaden) van de vrouw
- Amandelvormig: 3 – 4 cm lang, 2-6 cm breed
- Links en rechts van uterus gelegen, onder ampulla
- Bevat groot aantal onrijpe eicellen
Functie:
- Groei en rijping van onrijpe eicel tot Graafse follikel
- Aanmaak geslachtshormonen zoals oestrogeen en progesteron
, 3 Het voortplantingsstelsel
Tuba of eileider
- Aan beide zijden van fundus van uterus gelegen
- Vormt verbinding tussen uterus en peritoneale holte
- Binnenkant bestaat uit slijmvlieslaag met trilharen
- Brede deel aan uiteinde buigt over ovaria = fimbrae
Of franjes: vangt eicel op na eisprong
Functie: Opvangen en transporteren van eicel na ovulatie vanuit ovarium naar uterus
Uterus of baarmoeder
- Peervormig orgaan
- Mondt onderaan uit in cervix of baarmoederhals
- Gelegen in kleine bekken, achter blaas en voor rectum
Functie:
- Ontvangen bevruchte eicel
- Juiste omstandigheden creëren voor ontwikkeling vruchtje
- Uitdrijven voldragen vrucht
Anatomische bouw:
- Corpus uteri baarmoederlichaam
- Cervix baarmoederhals
- Portio baarmoedermond
- Endometrium slijmvlieslaag die binnenzijde bekleedt
- Myometrium spierlaag
Vagina of schede
- Kanaal van 8 – 10 cm lang
- verbinding tussen uterus en buitenwereld
- t.h.v. vestibulum vormt het hymen of hymenresten de overgang tot vulva
- Wand bestaat uit glad spierweefsel bedekt door slijmvlieslaag met plooien die rekbaar zijn
- Bevat Döderlein bacillen, verantwoordelijk voor zure pH van vagina (pH 5,2)
Fysiologie van de vrouwelijke geslachtshormonen
- Vrouwelijke geslachtsorganen zijn onderhevig aan maandelijkse veranderingen
Doel: ons voort planten
- Er zijn 2 belangrijke soorten hormonen die samen de menstruele cyclus van de vrouw
beïnvloeden:
1. Hormonen die de geslachtsklieren (gonaden) stimuleren = gonadotrofinen
2. Hormonen die door de geslachtsklieren worden aangemaakt = geslachtshormonen
