1 Het hormoonstelsel
Inleiding
KLIEREN:
- Endocriene
BV alvleesklier -> insuline en glucagon -> hormonen
Binnen ih lichaam -> interne secretie
- Exocriene
BV zweetklieren -> zweet
Buiten het lichaam -> excretie
Hormoon Een in het lichaam gevormde stof die via het bloed een orgaan of weefsel
tot werking aanzet zodat lichaamsfuncties geregeld kunnen worden.
- Kunnen de werking van cellen remmen en/of activeren
- Kunnen invloed hebben op andere hormonen of werking ervan
Regeling hormoonproductie
Hormoonspiegel De concentratie van een hormoon in het bloed
- Er moet een evenwicht zijn tussen aanmaak/ afscheiding en afbraak van het hormoon
- Afbraak van hormonen gebeurt id lever
- Controleren van grenzen gebeurt met het terugkoppelingsmechanisme/ feedbackmechanisme
Terugkoppelingsmechanisme Systeem dat ervoor zorgt dat de hormoonconcentratie in het
/ feedbackmechanisme bloed het gewenste niveau heeft afgestemd op de behoeften van
het lichaam op dat ogenblik
Soorten hormonen & levensduur
- EIWITHORMONEN
o Wateroplosbare stoffen opgebouwd uit aminozuren
o Binden zich aan receptoren aan de buitenkant van het celmembraan
o Snel effect
Korte levensduur
Worden snel afgebroken in het bloed
Binden niet aan eiwitten
- STEROÏDHORMONEN
o Vetachtige stoffen opgebouwd uit cholesterol
o Dringen binnen in de cel en hechten zich vast aan een receptor
o Effect na een bepaalde tijd
Lange levensduur
Binden zich aan transporteiwitten ih bloed -> amper afbreekbaar
Pas bij aankomst aan de doelwitcellen laten ze de transporteiwitten los en
dringen in de cel
Halfwaardetijd Dit is de tijd die nodig is om de concentratie van een hormoon in
het bloed tot de helft te doen dalen
, 2 Het hormoonstelsel
Invloed van het zenuwstelsel
- Centrale zenuwstelsel belangrijke invloed bij de afgifte van hormonen
- Hypothalamus -> regelcentrum vh lichaam
o Krijgt signalen vanuit het zenuwstelsel en hierop kan anticiperen
o Stuurt signalen naar de hypofyse
o In staat andere endocriene klieren ih lichaam te beïnvloeden
Hypothalamus Speelt een belangrijke rol bij emoties, voortplanting, bloeddruk,
hartslag, honger, dorst, slaap en waakritme, lichaamstemperatuur,
seksuele prikkels
Homeostase Vermogen vh lichaam om het inwendige milieu in evenwicht te
houden, ook wanneer de omstandigheden veranderen.
Inleiding
KLIEREN:
- Endocriene
BV alvleesklier -> insuline en glucagon -> hormonen
Binnen ih lichaam -> interne secretie
- Exocriene
BV zweetklieren -> zweet
Buiten het lichaam -> excretie
Hormoon Een in het lichaam gevormde stof die via het bloed een orgaan of weefsel
tot werking aanzet zodat lichaamsfuncties geregeld kunnen worden.
- Kunnen de werking van cellen remmen en/of activeren
- Kunnen invloed hebben op andere hormonen of werking ervan
Regeling hormoonproductie
Hormoonspiegel De concentratie van een hormoon in het bloed
- Er moet een evenwicht zijn tussen aanmaak/ afscheiding en afbraak van het hormoon
- Afbraak van hormonen gebeurt id lever
- Controleren van grenzen gebeurt met het terugkoppelingsmechanisme/ feedbackmechanisme
Terugkoppelingsmechanisme Systeem dat ervoor zorgt dat de hormoonconcentratie in het
/ feedbackmechanisme bloed het gewenste niveau heeft afgestemd op de behoeften van
het lichaam op dat ogenblik
Soorten hormonen & levensduur
- EIWITHORMONEN
o Wateroplosbare stoffen opgebouwd uit aminozuren
o Binden zich aan receptoren aan de buitenkant van het celmembraan
o Snel effect
Korte levensduur
Worden snel afgebroken in het bloed
Binden niet aan eiwitten
- STEROÏDHORMONEN
o Vetachtige stoffen opgebouwd uit cholesterol
o Dringen binnen in de cel en hechten zich vast aan een receptor
o Effect na een bepaalde tijd
Lange levensduur
Binden zich aan transporteiwitten ih bloed -> amper afbreekbaar
Pas bij aankomst aan de doelwitcellen laten ze de transporteiwitten los en
dringen in de cel
Halfwaardetijd Dit is de tijd die nodig is om de concentratie van een hormoon in
het bloed tot de helft te doen dalen
, 2 Het hormoonstelsel
Invloed van het zenuwstelsel
- Centrale zenuwstelsel belangrijke invloed bij de afgifte van hormonen
- Hypothalamus -> regelcentrum vh lichaam
o Krijgt signalen vanuit het zenuwstelsel en hierop kan anticiperen
o Stuurt signalen naar de hypofyse
o In staat andere endocriene klieren ih lichaam te beïnvloeden
Hypothalamus Speelt een belangrijke rol bij emoties, voortplanting, bloeddruk,
hartslag, honger, dorst, slaap en waakritme, lichaamstemperatuur,
seksuele prikkels
Homeostase Vermogen vh lichaam om het inwendige milieu in evenwicht te
houden, ook wanneer de omstandigheden veranderen.
