FREIRE: PEDAGOGIE VAN DE ONDERDRUKTEN
Woord vooraf
● belangstelling: niet naar westerse cultuur, naar alternatief
Cultuur van het zwijgen
● = gevolg van de onderdrukking
● één van de voornaamste argumenten van de heerschappij- en
uitbuitingsverhoudingen: derde wereld → niet in staat, noch bereid lot in eigen
handen te nemen → moeten geleid & ontwikkeld worden
● belangrijkste instrument van culturele invasie = opvoeding
○ bewustzijn onderdrukkers = onderdrukt bewustzijn
○ zelfheersing = verinnerlijkt
● Freire denkwijze over ‘de sociale marginaliteit’
○ geen marginaliteit
○ WEL marginalisering = tegen de muur gedrukt worden van minderheden die
vaak de meerderheid vormen als gevolg van de heerschappij van mensen
over mensen
● = kritiek voor klassenmaatschappij
○ berust op verschil in ontwikkeling
○ dreigt universeel heerschappij-principe te worden
○ school → ingewortelde taal van het volk
■ ontstaan van begaafde elite en zwakbegaafde minderheid
● ontdekking is NIET nieuw
○ eerder: kerk & theologie
○ WEL nieuw = aangewezen mechanismen die de onderdrukten doen
verstommen
Opvoeding is nooit neutraal
● nooit neutraal
○ ofwel instrument bevrijding mens
○ ofwel instrument africhting onderdrukking
○ → wat het is, beslist door pedagogische werkwijze
● depositaire opvoeding vergelijkbaar met voederproces
○ lln. gevoed met woorden/voorstellingen van de opvoeder
○ hoe gewilliger, hoe meer succes in ontwikkelingsproces (+ omgekeerd)
○ ontwikkelde mens = vervreemde mens: overgegeven aan waarde-oordelen,
vreemde taal, vreemde kennis…
● alternatief despositaire opvoeding?
○ model = educação problematizadora
○ doel = conscientizacão (bewustmaking)
■ leren = waarneming v/d eigen levenssituatie als probleem & oplossing
probleem door reflectie en actie
■ leerstof = levenssituatie leerling & ervaringen van deze situatie, zijn
bewustzijn met alle daarin voorkomende tegenstellingen (woorden,
waarden, oordelen, vooroordelen)
1
Woord vooraf
● belangstelling: niet naar westerse cultuur, naar alternatief
Cultuur van het zwijgen
● = gevolg van de onderdrukking
● één van de voornaamste argumenten van de heerschappij- en
uitbuitingsverhoudingen: derde wereld → niet in staat, noch bereid lot in eigen
handen te nemen → moeten geleid & ontwikkeld worden
● belangrijkste instrument van culturele invasie = opvoeding
○ bewustzijn onderdrukkers = onderdrukt bewustzijn
○ zelfheersing = verinnerlijkt
● Freire denkwijze over ‘de sociale marginaliteit’
○ geen marginaliteit
○ WEL marginalisering = tegen de muur gedrukt worden van minderheden die
vaak de meerderheid vormen als gevolg van de heerschappij van mensen
over mensen
● = kritiek voor klassenmaatschappij
○ berust op verschil in ontwikkeling
○ dreigt universeel heerschappij-principe te worden
○ school → ingewortelde taal van het volk
■ ontstaan van begaafde elite en zwakbegaafde minderheid
● ontdekking is NIET nieuw
○ eerder: kerk & theologie
○ WEL nieuw = aangewezen mechanismen die de onderdrukten doen
verstommen
Opvoeding is nooit neutraal
● nooit neutraal
○ ofwel instrument bevrijding mens
○ ofwel instrument africhting onderdrukking
○ → wat het is, beslist door pedagogische werkwijze
● depositaire opvoeding vergelijkbaar met voederproces
○ lln. gevoed met woorden/voorstellingen van de opvoeder
○ hoe gewilliger, hoe meer succes in ontwikkelingsproces (+ omgekeerd)
○ ontwikkelde mens = vervreemde mens: overgegeven aan waarde-oordelen,
vreemde taal, vreemde kennis…
● alternatief despositaire opvoeding?
○ model = educação problematizadora
○ doel = conscientizacão (bewustmaking)
■ leren = waarneming v/d eigen levenssituatie als probleem & oplossing
probleem door reflectie en actie
■ leerstof = levenssituatie leerling & ervaringen van deze situatie, zijn
bewustzijn met alle daarin voorkomende tegenstellingen (woorden,
waarden, oordelen, vooroordelen)
1
