Door MvdM
Het ziekteleerboek
Orgaanoverschrijdende
Aandoeningen
Diergeneeskunde
Door MvdM
1
,Door MvdM
Inhoud
Infectieuze systeemziekten............................................................................................................................................... 4
1.1. Virale systeemziekten ....................................................................................................................................... 4
Pestvirussen .............................................................................................................................................................. 4
Virusziekten herkauwer ............................................................................................................................................ 8
Virusziekten varken ................................................................................................................................................. 10
Virusziekten pluimvee ............................................................................................................................................. 11
Virusziekten hond ................................................................................................................................................... 12
Virusziekten kat....................................................................................................................................................... 15
Virusziekten konijn .................................................................................................................................................. 17
1.2. Bacteriële systeemziekten .............................................................................................................................. 19
Leptospirose ............................................................................................................................................................ 19
Bacteriële infectieziekten bij het varken ................................................................................................................ 22
Bacteriële infectieziekten bij pluimvee ................................................................................................................... 26
Overige bacteriële infectieziekten ......................................................................................................................... 27
1.3. Parasitaire systeemziekten ............................................................................................................................. 29
1.4. Opportunistische & fungale infecties ............................................................................................................. 33
Opportunistische infecties ...................................................................................................................................... 33
Infectie door schimmels & gisten ........................................................................................................................... 33
Immuungemedieerde systeemziekten ........................................................................................................................... 34
Cardiovasculaire shock.................................................................................................................................................... 36
Indeling van shock....................................................................................................................................................... 36
Fysiologische aspecten van de circulatie .................................................................................................................... 37
Pathofysiologische van cardiovasculaire shock .......................................................................................................... 39
Hypovolemische shock............................................................................................................................................ 39
Cardiogene shock .................................................................................................................................................... 41
Obstructieve shock.................................................................................................................................................. 42
Distributieve shock.................................................................................................................................................. 43
Effecten in het lichaam ............................................................................................................................................... 46
Verschijnselen van shock ............................................................................................................................................ 47
Therapie ...................................................................................................................................................................... 49
Systemische effecten van neoplasieën ........................................................................................................................... 50
Paraneoplastische syndromen .................................................................................................................................... 50
Hypercalciëmie........................................................................................................................................................ 50
Kankercachexie ....................................................................................................................................................... 51
Anemie .................................................................................................................................................................... 52
Polycytemie ............................................................................................................................................................. 52
Pancytopenie .......................................................................................................................................................... 52
2
,Door MvdM
Trombocytopenie .................................................................................................................................................... 52
Stollingsproblemen ................................................................................................................................................. 53
Hyperhistamine ....................................................................................................................................................... 53
Hyperviscositeit van plasma ................................................................................................................................... 53
Hypertrofische osteoartropathie = ziekte van Marie-Bamberger .......................................................................... 53
Intoxicaties → nog doen!? ......................................................................................... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.
3
, Door MvdM
Infectieuze systeemziekten
1.1. Virale systeemziekten
Pestvirussen
Runderpest
• Komt wereldwijd niet meer voor (sinds 2011); NL niet meer sinds 1869
• Alle evenhoevigen gevoelig:
Voorkomen - Vooral rund & buffel
- Schaap en geit milder verloop
- Varken
- Wilde evenhoevigen
o Morbilivirus
Oorzaak
o Overdracht alleen via direct contact tussen dieren
-
(want thermolabiel)
Virus
o Geen dragerschap
1) Infectie via aerosolen
2) Primaire vermenigvuldiging in bovenste luchtwegen
3) Viremie (oa. invasie lymfoïd weefsel)
Pathofysio 4) Virusuitscheiding via alle secreta en excreta
5) Verschijnselen
➔ Virusuitscheiding dus vóór optreden van verschijnselen
□ Eerst: koorts
□ Daarna: necrotiserende erosie & ulceratie van slmvlzn (neus/mond/urogenitaal)
Verschijnselen □ Na enkele dagen: heftige diarree dehydratie mogelijk overlijden
□ Ook: secundaire infecties door sterke immunosuppressie
Diagnose ▪ Aantonen van virus (antigeen of RNA) in lichaamsvloeistoffen
> Niet / volgens draaiboek NVWA
Therapie > Goede levende vaccins beschikbaar, maar worden niet gebruikt omdat het virus is
uitgeroeid.
Extra ✻ Aangifteplichtig
Pest kleine herkauwers = Peste des petits ruminants = PPR
• Geiten en schapen
Voorkomen • Vooral in West-Afrika, ook in Mdn-Oosten, Pakistan en India
- Nog nooit in NL
Oorzaak
- o Morbilivirus – vergelijkbaar met runderpestvirus
Virus
Zeer besmettelijk
Pathofysio
Pathogenese vergelijkbaar met runderpest
4
Het ziekteleerboek
Orgaanoverschrijdende
Aandoeningen
Diergeneeskunde
Door MvdM
1
,Door MvdM
Inhoud
Infectieuze systeemziekten............................................................................................................................................... 4
1.1. Virale systeemziekten ....................................................................................................................................... 4
Pestvirussen .............................................................................................................................................................. 4
Virusziekten herkauwer ............................................................................................................................................ 8
Virusziekten varken ................................................................................................................................................. 10
Virusziekten pluimvee ............................................................................................................................................. 11
Virusziekten hond ................................................................................................................................................... 12
Virusziekten kat....................................................................................................................................................... 15
Virusziekten konijn .................................................................................................................................................. 17
1.2. Bacteriële systeemziekten .............................................................................................................................. 19
Leptospirose ............................................................................................................................................................ 19
Bacteriële infectieziekten bij het varken ................................................................................................................ 22
Bacteriële infectieziekten bij pluimvee ................................................................................................................... 26
Overige bacteriële infectieziekten ......................................................................................................................... 27
1.3. Parasitaire systeemziekten ............................................................................................................................. 29
1.4. Opportunistische & fungale infecties ............................................................................................................. 33
Opportunistische infecties ...................................................................................................................................... 33
Infectie door schimmels & gisten ........................................................................................................................... 33
Immuungemedieerde systeemziekten ........................................................................................................................... 34
Cardiovasculaire shock.................................................................................................................................................... 36
Indeling van shock....................................................................................................................................................... 36
Fysiologische aspecten van de circulatie .................................................................................................................... 37
Pathofysiologische van cardiovasculaire shock .......................................................................................................... 39
Hypovolemische shock............................................................................................................................................ 39
Cardiogene shock .................................................................................................................................................... 41
Obstructieve shock.................................................................................................................................................. 42
Distributieve shock.................................................................................................................................................. 43
Effecten in het lichaam ............................................................................................................................................... 46
Verschijnselen van shock ............................................................................................................................................ 47
Therapie ...................................................................................................................................................................... 49
Systemische effecten van neoplasieën ........................................................................................................................... 50
Paraneoplastische syndromen .................................................................................................................................... 50
Hypercalciëmie........................................................................................................................................................ 50
Kankercachexie ....................................................................................................................................................... 51
Anemie .................................................................................................................................................................... 52
Polycytemie ............................................................................................................................................................. 52
Pancytopenie .......................................................................................................................................................... 52
2
,Door MvdM
Trombocytopenie .................................................................................................................................................... 52
Stollingsproblemen ................................................................................................................................................. 53
Hyperhistamine ....................................................................................................................................................... 53
Hyperviscositeit van plasma ................................................................................................................................... 53
Hypertrofische osteoartropathie = ziekte van Marie-Bamberger .......................................................................... 53
Intoxicaties → nog doen!? ......................................................................................... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.
3
, Door MvdM
Infectieuze systeemziekten
1.1. Virale systeemziekten
Pestvirussen
Runderpest
• Komt wereldwijd niet meer voor (sinds 2011); NL niet meer sinds 1869
• Alle evenhoevigen gevoelig:
Voorkomen - Vooral rund & buffel
- Schaap en geit milder verloop
- Varken
- Wilde evenhoevigen
o Morbilivirus
Oorzaak
o Overdracht alleen via direct contact tussen dieren
-
(want thermolabiel)
Virus
o Geen dragerschap
1) Infectie via aerosolen
2) Primaire vermenigvuldiging in bovenste luchtwegen
3) Viremie (oa. invasie lymfoïd weefsel)
Pathofysio 4) Virusuitscheiding via alle secreta en excreta
5) Verschijnselen
➔ Virusuitscheiding dus vóór optreden van verschijnselen
□ Eerst: koorts
□ Daarna: necrotiserende erosie & ulceratie van slmvlzn (neus/mond/urogenitaal)
Verschijnselen □ Na enkele dagen: heftige diarree dehydratie mogelijk overlijden
□ Ook: secundaire infecties door sterke immunosuppressie
Diagnose ▪ Aantonen van virus (antigeen of RNA) in lichaamsvloeistoffen
> Niet / volgens draaiboek NVWA
Therapie > Goede levende vaccins beschikbaar, maar worden niet gebruikt omdat het virus is
uitgeroeid.
Extra ✻ Aangifteplichtig
Pest kleine herkauwers = Peste des petits ruminants = PPR
• Geiten en schapen
Voorkomen • Vooral in West-Afrika, ook in Mdn-Oosten, Pakistan en India
- Nog nooit in NL
Oorzaak
- o Morbilivirus – vergelijkbaar met runderpestvirus
Virus
Zeer besmettelijk
Pathofysio
Pathogenese vergelijkbaar met runderpest
4
