SAMENVATTING DE WERELD IN
VERBINDING
INHOUD
DEEL 1: GLOBALISERING, SYSTEELDENKEN EN TOEKOMSTDENKEN
................................................................................................ 4
Wat is globalisering?..........................................................................................4
4 dimensies van globalisering............................................................................4
economische dimensie.........................................................................................4
politieke dimensie...............................................................................................4
culturele dimensie...............................................................................................5
ecologische dimensie...........................................................................................5
De duurzame ontwikkelingsdoelen.....................................................................6
duurzame ontwikkeling........................................................................................6
de 5 P’s.............................................................................................................7
EDO....................................................................................................................7
Wat is systeemdenken en toekomstdenken........................................................9
educatie voor duurzame ontwikkeling....................................................................9
ontwikkelingsmodel, project EDOEL, arteveldehogeschool......................................10
systeemdenken.................................................................................................10
toekomstdenken...............................................................................................13
DEEL 2: MIGRATIE....................................................................14
Migraties in het verleden..................................................................................14
DE VERENIGDE STATEN IS EEN MIGRATIELAND...............................................19
vluchten of migreren?........................................................................................19
emigratie in de 19e eeuw....................................................................................20
immigraties......................................................................................................22
Actuele migratie naar België.............................................................................24
verblijfsrecht van bepaalde duur.........................................................................24
verblijfsrect onbeperkte duur..............................................................................25
Migratie van soorten.........................................................................................30
migratie en dispersie.........................................................................................30
door de mens uitgevoerde ‘migratie’....................................................................31
natuurlijke ‘migratie’..........................................................................................32
DEEL 3: KLIMAAT.....................................................................34
Pagina 1 van 48
,Opwarming van de aarde, de temperaturen stijgen. ACTUA.............................34
ONDERZOEKEN KLIMAATSYSTEEM:.....................................................................34
Wat zijn broeikasgassen...................................................................................34
WATERDAMP....................................................................................................35
METHAAN CH4..................................................................................................35
KOOLSTOFDIOXIDE C02....................................................................................35
HOE ONDERZOCHT HOE HET VROEGER ZAT.........................................................35
Hoe is het klimaat veranderd?..........................................................................36
ZIJN KLIMAATSCHOMMELINGEN Nieuw............................................................36
Natuurlijke oorzaken van de klimaatverandering.............................................36
NATUURLIJKE VERKLARINGEN:...........................................................................36
MENSELIJKE VERKLARINGEN..............................................................................37
industriële revolutie...........................................................................................37
club van rome...................................................................................................37
positieve aspecten.............................................................................................38
Gevolgen van de klimaatverandering................................................................38
meer neerslag en ernstige overstromingen...........................................................38
krachtige orkanen.............................................................................................38
grotere droogte, vluchtelingen, oorlog en geweld..................................................38
woestijnvorming...............................................................................................40
verdwijnende gletsjers.......................................................................................40
veranderende oceanen.......................................................................................40
afsmelten poolijs...............................................................................................40
Invloed biodiversiteit.........................................................................................41
ijsterugkoppeling -> positieve terugkoppeling.................................................41
Waterdampterugkoppeling: positief en negatief...............................................41
Permafrostterugkoppeling: postieve terugkoppeling........................................41
Oceaanterugkoppeling: terugkoppeling............................................................42
FOTOSYNTHESETERUGKOPPELING: NEGATIEVE TERUGKOPPELING.................42
Klimaatmitigatie- en adaptatie.........................................................................42
OPLOSSINGEN VAN DE OVERHEID.............................................43
OPLOSSINGEN: ENERGIE..........................................................44
Wat is energie..................................................................................................44
Energie in fysica...............................................................................................44
kinetische en potentiële energie..........................................................................44
wet van behoud van energie...............................................................................44
Pagina 2 van 48
,Elektrische energie...........................................................................................45
in België...........................................................................................................45
Werking van een kerncentrale..........................................................................45
bouw van atomen..............................................................................................45
gebruik in een kerncentrale................................................................................45
alternatief kernfusie..........................................................................................46
Andere vormen van energieopwekking.............................................................46
thermische centrale...........................................................................................46
windsturbines...................................................................................................46
hydraulische centrale.........................................................................................46
getijdencentrale................................................................................................46
geothermische centrale......................................................................................46
biomassacentrale..............................................................................................46
zonne-energiecentrale.......................................................................................46
zonnepanelen...................................................................................................46
Elektriciteit bewaren........................................................................................48
Elektriciteit transporteren................................................................................48
Elektriciteit betalen..........................................................................................48
Pagina 3 van 48
, DEEL 1: GLOBALISERING, SYSTEELDENKEN EN TOEKOMSTDENKEN
Wat is globalisering?
- Ontwikkeling naar wereldwijde onderlinge afhankelijkheid van mensen en
groeperingen
- Steeds nauwer wordende economische, politieke, culturele en ecologische banden
op wereldschaal, maken de huidige grenzen van lenden irrelevant.
- Processen overstijen de invloed van lokale en nationale overheden
- Lokale gebeurtenissen soms beïnvloedt door zaken duizenden kilometers
verderop
4 dimensies van globalisering
ECONOMISCHE DIMENSIE
- Toename van en het intensiever worden van economische banden over de hele
wereld
- Multinationale bedrijven verspreid over de hele wereld
- Elementen hebben in vloed op de keuze van vestigingslocatie
o Lonen, invloed vakbonden, milieuwetgeving, belastingen, grondstoffen, …
- Financiële markt: beurzen
- Bedrijven: Apple
- Wereldhandel: WTO
- 3 niveaus
o Bedrijven
Appel, google, facebook, …
o Instellingen
The world bank, IMF, …
o Overheden
EU, APEC
Impact op:
- Bedrijven, werknemers, consumenten, overheden
POLITIEKE DIMENSIE
- Wereldwijde intensivering en expansie van onderlinge politieke relaties
- Leidden tot gedeeltelijke vervaging van deze oude territoriale politieke relaties
- Gedeeltelijke vervaging van oude territoriale grenzen
o EU, VN, NAVO, …
- In eerste fase minder nationalisme -> tegenwoordig juist meer nationalisme
- Bevoegdheden van de natiestaten overstijgen
- Niet mogelijk om niet samen te werken in supranationale instellingen
Impact op:
- Overheden, bevolking, natiestaten
Pagina 4 van 48
VERBINDING
INHOUD
DEEL 1: GLOBALISERING, SYSTEELDENKEN EN TOEKOMSTDENKEN
................................................................................................ 4
Wat is globalisering?..........................................................................................4
4 dimensies van globalisering............................................................................4
economische dimensie.........................................................................................4
politieke dimensie...............................................................................................4
culturele dimensie...............................................................................................5
ecologische dimensie...........................................................................................5
De duurzame ontwikkelingsdoelen.....................................................................6
duurzame ontwikkeling........................................................................................6
de 5 P’s.............................................................................................................7
EDO....................................................................................................................7
Wat is systeemdenken en toekomstdenken........................................................9
educatie voor duurzame ontwikkeling....................................................................9
ontwikkelingsmodel, project EDOEL, arteveldehogeschool......................................10
systeemdenken.................................................................................................10
toekomstdenken...............................................................................................13
DEEL 2: MIGRATIE....................................................................14
Migraties in het verleden..................................................................................14
DE VERENIGDE STATEN IS EEN MIGRATIELAND...............................................19
vluchten of migreren?........................................................................................19
emigratie in de 19e eeuw....................................................................................20
immigraties......................................................................................................22
Actuele migratie naar België.............................................................................24
verblijfsrecht van bepaalde duur.........................................................................24
verblijfsrect onbeperkte duur..............................................................................25
Migratie van soorten.........................................................................................30
migratie en dispersie.........................................................................................30
door de mens uitgevoerde ‘migratie’....................................................................31
natuurlijke ‘migratie’..........................................................................................32
DEEL 3: KLIMAAT.....................................................................34
Pagina 1 van 48
,Opwarming van de aarde, de temperaturen stijgen. ACTUA.............................34
ONDERZOEKEN KLIMAATSYSTEEM:.....................................................................34
Wat zijn broeikasgassen...................................................................................34
WATERDAMP....................................................................................................35
METHAAN CH4..................................................................................................35
KOOLSTOFDIOXIDE C02....................................................................................35
HOE ONDERZOCHT HOE HET VROEGER ZAT.........................................................35
Hoe is het klimaat veranderd?..........................................................................36
ZIJN KLIMAATSCHOMMELINGEN Nieuw............................................................36
Natuurlijke oorzaken van de klimaatverandering.............................................36
NATUURLIJKE VERKLARINGEN:...........................................................................36
MENSELIJKE VERKLARINGEN..............................................................................37
industriële revolutie...........................................................................................37
club van rome...................................................................................................37
positieve aspecten.............................................................................................38
Gevolgen van de klimaatverandering................................................................38
meer neerslag en ernstige overstromingen...........................................................38
krachtige orkanen.............................................................................................38
grotere droogte, vluchtelingen, oorlog en geweld..................................................38
woestijnvorming...............................................................................................40
verdwijnende gletsjers.......................................................................................40
veranderende oceanen.......................................................................................40
afsmelten poolijs...............................................................................................40
Invloed biodiversiteit.........................................................................................41
ijsterugkoppeling -> positieve terugkoppeling.................................................41
Waterdampterugkoppeling: positief en negatief...............................................41
Permafrostterugkoppeling: postieve terugkoppeling........................................41
Oceaanterugkoppeling: terugkoppeling............................................................42
FOTOSYNTHESETERUGKOPPELING: NEGATIEVE TERUGKOPPELING.................42
Klimaatmitigatie- en adaptatie.........................................................................42
OPLOSSINGEN VAN DE OVERHEID.............................................43
OPLOSSINGEN: ENERGIE..........................................................44
Wat is energie..................................................................................................44
Energie in fysica...............................................................................................44
kinetische en potentiële energie..........................................................................44
wet van behoud van energie...............................................................................44
Pagina 2 van 48
,Elektrische energie...........................................................................................45
in België...........................................................................................................45
Werking van een kerncentrale..........................................................................45
bouw van atomen..............................................................................................45
gebruik in een kerncentrale................................................................................45
alternatief kernfusie..........................................................................................46
Andere vormen van energieopwekking.............................................................46
thermische centrale...........................................................................................46
windsturbines...................................................................................................46
hydraulische centrale.........................................................................................46
getijdencentrale................................................................................................46
geothermische centrale......................................................................................46
biomassacentrale..............................................................................................46
zonne-energiecentrale.......................................................................................46
zonnepanelen...................................................................................................46
Elektriciteit bewaren........................................................................................48
Elektriciteit transporteren................................................................................48
Elektriciteit betalen..........................................................................................48
Pagina 3 van 48
, DEEL 1: GLOBALISERING, SYSTEELDENKEN EN TOEKOMSTDENKEN
Wat is globalisering?
- Ontwikkeling naar wereldwijde onderlinge afhankelijkheid van mensen en
groeperingen
- Steeds nauwer wordende economische, politieke, culturele en ecologische banden
op wereldschaal, maken de huidige grenzen van lenden irrelevant.
- Processen overstijen de invloed van lokale en nationale overheden
- Lokale gebeurtenissen soms beïnvloedt door zaken duizenden kilometers
verderop
4 dimensies van globalisering
ECONOMISCHE DIMENSIE
- Toename van en het intensiever worden van economische banden over de hele
wereld
- Multinationale bedrijven verspreid over de hele wereld
- Elementen hebben in vloed op de keuze van vestigingslocatie
o Lonen, invloed vakbonden, milieuwetgeving, belastingen, grondstoffen, …
- Financiële markt: beurzen
- Bedrijven: Apple
- Wereldhandel: WTO
- 3 niveaus
o Bedrijven
Appel, google, facebook, …
o Instellingen
The world bank, IMF, …
o Overheden
EU, APEC
Impact op:
- Bedrijven, werknemers, consumenten, overheden
POLITIEKE DIMENSIE
- Wereldwijde intensivering en expansie van onderlinge politieke relaties
- Leidden tot gedeeltelijke vervaging van deze oude territoriale politieke relaties
- Gedeeltelijke vervaging van oude territoriale grenzen
o EU, VN, NAVO, …
- In eerste fase minder nationalisme -> tegenwoordig juist meer nationalisme
- Bevoegdheden van de natiestaten overstijgen
- Niet mogelijk om niet samen te werken in supranationale instellingen
Impact op:
- Overheden, bevolking, natiestaten
Pagina 4 van 48
