In contact met ouders
Hoofdstuk 4 adviezen over opvoedvaardigheden
4.1 contact maken
Het gehele opvoedproces draait om het contact dat de ouder met het kind heeft.
De volgende houdingen en vaardigheden versterken het contact:
Oog hebben: Ouders verplaatsen zich in het kind en ervaren hoe de wereld dan is
Aandachtig zijn: Kinderen leren dat ouders aandacht hebben voor hem
Voorspelbaar zijn: Kind leert basisregels
Voorkomen: Juiste ‘gebruiksaanwijzing’
Geduldig zijn: taken op eindniveau
Geruststellen: leren dat het kind goed genoeg is
Emoties erkennen: ouder laat het kind emotie hebben, zodat het kind deze leert
Humor/grapjes: kinderen zien dat de ouder ook dwaas kan zijn en geen supermens is
Samen iets doen of spelen: aandacht krijgen op eigen niveau (exclusieve aandacht)
Naar buiten richten: verbreding van het belevingsbeeld van het kind
In gesprek gaan: het kind betrekken bij gesprekken
Rollen omdraaien: het kind laat de ouder zien hoe zij situaties ervaren
4.2 gedrag voorschrijven
De volgende vaardigheden horen bij het handhaven van regels:
Passende regels bepalen: Regels moeten passend zijn bij de leeftijd. Onder verdeeld in 3
categorieën: regels bij kinderen van 0-2 jaar, regels bij kinderen 2-4 jaar en regels bij kinderen
4-6 jaar. Ouders laten modelgedrag zien, dus zij moeten zich ook aan de regels houden.
Waarschuwen: Als het kind dreigt over een grens heen te gaan. Herhaal de regel en zorgt dat
hij redelijk, haalbaar en leeftijdsadequaat is.
Instructie geven: communicatie bestaat voornamelijk uit instructie geven. De ouder moet
effectieve instructie geven door contact te maken, sensitief te reageren, leeftijdsadequaaten
en positieve opdrachten geven, duidelijk eindresultaat en nodige hulp bieden.
Verwachtingen aangeven: de ouder laten nadenken over positieve formulering van de
verwachtingen.
Aandringen: de ouder moet het kind de gelegenheid en tijd geven om de situatie te snappen.
Niet beschikbaar zijn: je moet de tijd dat je kind alleen moet spelen voorstructureren, zodat
het kind weet wat de bedoeling is en wat er van hem verwacht wordt.
Ontnemen van privileges: kind moet eerst gewaarschuwd worden, ouder maken gedrag
duidelijk wat ze wel verwachten en ouders mogen hun macht niet misbruiken.
4.3 gedrag afleren
De volgende vaardigheden horen thuis in het gedrag afleren:
Negatief kleuren: negatieve gezichtsuitdrukkingen koppelen aan voorwerpen (stopcontact,
kachel enzo). Zodat het kind leert dat iets niet mag.
Afleiden: het kind afleiden als het iets gaat doen wat niet mag of vervelend gaat zijn.
Straffen: straf moet gebruikt worden om het kind duidelijk te maken wat de regels zijn. Het is
geen doel. Straffen is alleen zinvol als het kind expres stout is. De straf moet
leeftijdsadequaat zijn, het kind moet de kans krijgen zich aan te passen, de straf moet te
maken hebben met het stoute gedrag, de straf moet direct vormen na het stoute gedrag en
moet in verhouding staan.
Strafplek: kan tijdelijk een instrument zijn voor ouders om de opvoeding in de hand te nemen.
Afspraken maken: Als de kinderen de regels kennen kunnen er concrete afspraken gemaakt
worden.
Grenzen aangeven: grenzen moeten duidelijk zijn en vroegtijdig aangeven worden.
Hoofdstuk 4 adviezen over opvoedvaardigheden
4.1 contact maken
Het gehele opvoedproces draait om het contact dat de ouder met het kind heeft.
De volgende houdingen en vaardigheden versterken het contact:
Oog hebben: Ouders verplaatsen zich in het kind en ervaren hoe de wereld dan is
Aandachtig zijn: Kinderen leren dat ouders aandacht hebben voor hem
Voorspelbaar zijn: Kind leert basisregels
Voorkomen: Juiste ‘gebruiksaanwijzing’
Geduldig zijn: taken op eindniveau
Geruststellen: leren dat het kind goed genoeg is
Emoties erkennen: ouder laat het kind emotie hebben, zodat het kind deze leert
Humor/grapjes: kinderen zien dat de ouder ook dwaas kan zijn en geen supermens is
Samen iets doen of spelen: aandacht krijgen op eigen niveau (exclusieve aandacht)
Naar buiten richten: verbreding van het belevingsbeeld van het kind
In gesprek gaan: het kind betrekken bij gesprekken
Rollen omdraaien: het kind laat de ouder zien hoe zij situaties ervaren
4.2 gedrag voorschrijven
De volgende vaardigheden horen bij het handhaven van regels:
Passende regels bepalen: Regels moeten passend zijn bij de leeftijd. Onder verdeeld in 3
categorieën: regels bij kinderen van 0-2 jaar, regels bij kinderen 2-4 jaar en regels bij kinderen
4-6 jaar. Ouders laten modelgedrag zien, dus zij moeten zich ook aan de regels houden.
Waarschuwen: Als het kind dreigt over een grens heen te gaan. Herhaal de regel en zorgt dat
hij redelijk, haalbaar en leeftijdsadequaat is.
Instructie geven: communicatie bestaat voornamelijk uit instructie geven. De ouder moet
effectieve instructie geven door contact te maken, sensitief te reageren, leeftijdsadequaaten
en positieve opdrachten geven, duidelijk eindresultaat en nodige hulp bieden.
Verwachtingen aangeven: de ouder laten nadenken over positieve formulering van de
verwachtingen.
Aandringen: de ouder moet het kind de gelegenheid en tijd geven om de situatie te snappen.
Niet beschikbaar zijn: je moet de tijd dat je kind alleen moet spelen voorstructureren, zodat
het kind weet wat de bedoeling is en wat er van hem verwacht wordt.
Ontnemen van privileges: kind moet eerst gewaarschuwd worden, ouder maken gedrag
duidelijk wat ze wel verwachten en ouders mogen hun macht niet misbruiken.
4.3 gedrag afleren
De volgende vaardigheden horen thuis in het gedrag afleren:
Negatief kleuren: negatieve gezichtsuitdrukkingen koppelen aan voorwerpen (stopcontact,
kachel enzo). Zodat het kind leert dat iets niet mag.
Afleiden: het kind afleiden als het iets gaat doen wat niet mag of vervelend gaat zijn.
Straffen: straf moet gebruikt worden om het kind duidelijk te maken wat de regels zijn. Het is
geen doel. Straffen is alleen zinvol als het kind expres stout is. De straf moet
leeftijdsadequaat zijn, het kind moet de kans krijgen zich aan te passen, de straf moet te
maken hebben met het stoute gedrag, de straf moet direct vormen na het stoute gedrag en
moet in verhouding staan.
Strafplek: kan tijdelijk een instrument zijn voor ouders om de opvoeding in de hand te nemen.
Afspraken maken: Als de kinderen de regels kennen kunnen er concrete afspraken gemaakt
worden.
Grenzen aangeven: grenzen moeten duidelijk zijn en vroegtijdig aangeven worden.
