Samenvatting Neurobiologie

(Neuro) Biologie
Deel 1: Hoofdstuk 1
Bouwstenen
Biologie? Studie van het leven (verschillende principes):
 Voedselopname
 Stofuitwisseling
 Voortplanting
 Reactie op de omgeving
 Groei en ontwikkeling
 Erfelijkheid

1. De bouwstenen: 4 groepen Moleculen:
1.1 Koolhydraten
1.2 Lipiden
1.3 Eiwitten
1.4 Nucleïnezuren: DNA en RNA

1.1 Koolhydraten: sachariden of suikers -ose
 Dit is onze brandstof  eet je te veel koolhydraten of suikers  omzetten naar
eiwitten en vetten  opslaan
 Monosachariden (enkelvoudige suiker bv. glucose), Disachariden (2 suikers aan
elkaar geplakt), Polysachariden (keten van suikers): zetmeel, glycogeen (opgeslagen
in lever)  omzetting en opslaan
Voorbeeld: Om van huis na school te gaan  energie nodig  koolhydraten eten

1.2 Lipiden: vetten
Gebruikt als isolatielaag onder onze huid = noodzakelijk
Kinderen: voldoende vetten nodig voor hen ontwikkeling
 Opslaan: isolatie laag & afbraak (vetverbranding): 2x energie als bij suikers
 Verzadigde (hangen vol met chemische stenen,
dierlijke vetten) en onverzadigde vetten ( niet
volledig vol  gemakkelijker af te breken,
verbruiken; plantaardige vetten)
Celwand  gemaakt door vetten
Membraan van de cel
Bv. persoon met anorexia  te weinig vetten  krijgen hun menstruatie niet meer = niet
goed!




1.3 Eiwitten of proteïnen (basis van genetica)

,Receptboek voor eiwitten  welke eiwitten moet ik produceren om mijn lichaam te kunnen
laten functioneren
 Essentieel voor het organisme: verschillende
functies (veel verschillende soorten)
Voorbeelden eiwitten:
 Plasma eiwitten: immunoglobuline, stollingsfactoren,
hemoglobine (houden zich bezig met immuniteit,
vervoeren van zuurstof…)
 Receptoreiwitten: info van buitenwereld bv. Op de lens
van het oog (zorgen ervoor dat we kunnen zien wat we
kunnen zien)
 Hormonen: insuline (staan in voor suikerbalans)
 Enzymen: amylase en pepsine (staan in voor verteringsprocessen  voeding goed
kunnen afbreken)

Bouw eiwitten:
 uit aminozuren (AZ), 20 verschillende AZ (al onze eiwitten kunnen opgebouwd zijn uit
20 verschillende AZ  worden aan elkaar geplakt)
 Keten verschillende aminozuren: polypeptideketen (eiwit)
o Peptidebinding: AZ + AZ
 Driedimensionale structuur (maakt dat een eiwit zijn functie kan uitvoeren):
 Juist opgevouwen: kan doen wat hij moet doen , Zo niet: functie van eiwit
vervalt
Enorme variëteit aan eiwitten
Essentiële AZ  moeten we opnemen via voeding
Niet-essentiële AZ  creëren wij zelf

Structuur eiwitten:

,1.4 Nucleïnezuren:
DNA (deoxyribo nucleine acid)
RNA (ribo nucleïne acid)
 Erfelijk materiaal: in onze chromosomen

 DNA:  molecule waar de erfelijke informatie is opgeslagen (meegekregen van
ouders)
 Info voor alle activiteiten van een cel
 Stukje informatie = gen (specifiek kenmerk) bv. Kleur ogen
 DNA zet de info om in eiwit (geeft het recept voor een eiwit)
 Langgerekte molecule (46) met honderden genen
 Omzetting van DNA naar eiwitten: DNA code  RNA (nodig om 1 specifiek
eiwit te maken)  eiwit

 Bouw nucleïnezuren: polynucleotidenketen
(aanéénkoppeling van nucleotine): ladderstructuur
Nucleotide bestaat uit 3 chemische groepen: Fosfaat, Suiker en
stikstofhoudende Base
DNA opbouw
Bestaat uit 4 chemische structuren/stikstofbasen (bevatten alle
info die we nodig hebben om te zijn wie dat we willen zijn 
kunnen met elkaar koppelen):
- Nucleotiden met adenine
- Nucleotiden met cytosine
- Nucleotiden met thymine/ Uracil (enkel in RNA)
- Nucleotiden met guanine
 Nucleotiden vormen koppels via hun basen & vormen de treden:
- Guanine (G) + cytosine (C)  altijd!
- Thymine (T)/ Uracil (U) + adenine (A)  altijd!
Fosfaat en suikers vormen de spijlen: 2 strengen

Nucleotiden verbinden zich onder elkaar met allemaal verschillende basen  koppels komen
tegenover elkaar liggen  zorgt voor ladderstructuur

DNA:
- Bestaat uit een fosfaatgroep gekoppeld aan C5 van de suikergroep & aan
C3 zit ook een fosfaatgroep, suikergroep (heeft 5 C-atomen) & base
(leesrichting = 5’ naar 3’ door te zeggen T, A, C, G)
- dubbele streng waarbij de basen koppelen met hun
complementaire vriend waardoor je 2 strengen krijgt die in
tegenovergestelde richting van elkaar lopen

, RNA: slechts een stukje van het DNA waarbij dat de thymine is vervangen door Uracil 
geen ladderstructuur, korte enkelvoudige streng van nucleotiden onder elkaar


 2 strengen zijn complementair
maar lopen in tegenovergestelde richting 5`-3`tov 3`-5`
 Dubbele helix:
2 strengen spiraalsgewijs
opgewonden rond denkbeeldige as.
 De volgorde van de basen zijn voor ieder
gen verschillend en vormt een code
 omgezet eiwit
oneindig veel mogelijkheden
 Basis van de erfelijkheid


DNA vs RNA




RNA = gaan de DNA streng pakken en lezen van 3’ naar 5’ en zoeken de bijhorende vriendjes
van de DNA streng (RNA wordt opgebouwd van 5’ naar 3’ want de strengen lopen
tegenovergesteld aan elkaar)
Bv. A  U
C G
T A
G C



2. De cel
 Celmembraan + cytoplasma + celkern + celorganellen:
 DNA: opslag erfelijk materiaal in de celkern
(onder de vorm van chromosomen)