Beginselen Intellectuele Eigendomsrecht
Jurisprudentie
Week 2
Stokke/Fikszo
Hoge Raad 12 april 2013, ECLI:NL:HR:2013:BY1532
Rechtsvraag: wat is een auteursrechtelijk beschermd ‘werk’?
Hoge Raad:
o Auteursrecht sterkt zich niet uit tot het technische domein: niet werk dat louter een
technisch of functioneel effect dient
o Maar als het gaat om technische en functionele eisen is bescherming mogelijk, mits er
ruimte is voor creatieve keuzes van de maker
o Een verzameling van niet-beschermde elementen kan ook een werk zijn als selectie blijk
geeft van een persoonlijke stempel = creativiteit
Endstra
Hoge Raad 30 mei 2008, ECLI:NL:HR:2008:BC2153
Zonen Endstra zijn meerderjarige kinderen en mede-erfgenamen van Willem Endstra
Endstra heeft 15 gesprekken gevoerd in het geheim met drie ambtenaren van de CIE van de
Amsterdamse Politie
Eerste 14 gesprekken waren in een rondrijdende auto, de laatste aan de telefoon
Van de gesprekken zijn geluidsopnamen gemaakt en zijn ter beschikking gesteld aan de Nationale
Recherche en werd later gepubliceerd in artikelen en boeken
Rechtsvraag: is een uitspraak in het geheim een werk?
Hoge Raad:
o Om werk te zijn moet het:
1. Moet voor menselijke waarneming vatbaar zijn
2. Moet een eigen oorspronkelijk karakter hebben (EOK)
Vorm mag niet ontleend zijn aan een ander werk
Degene die de oorspronkelijkheid betwist moet aannemelijk maken dat de maker
zijn werk aan een bestaand werk heeft ontleend
3. Moet persoonlijk stempel van de maker dragen (PS)
Moet sprake zijn van een vorm die het resultaat is van de scheppende menselijke
arbeid = creatieve keuzes die voortbrengsel is van menselijke geest
Niet datgene wat zo alledaags of onbeduidend is dat er geen creatieve arbeid
achter zit
Hoeft niet bewust te zijn gemaakt, zoals Hof zei dat is fout
Verwijzing Hof: hier is geen sprake van een werk, omdat Endstra zijn gesprekken nauwelijks zijn
te volgen en er daarom geen creatieve arbeid in zit het is te alledaags
Heksenkaas
Hof van Justitie EU 13 november 2018, ECLI:EU:C:2018:899
Kan de smaak van een product auteursrechtelijk worden beschermd?
Hof:
o Herhaalt criterium van eigen intellectuele schepping (Infopaq en Premier League)
o Rechters en marktdeelnemers moeten duidelijk en nauwkeurig kunnen vaststellen wat
auteursrechtelijk wordt beschermd
o De uitdrukkingsvorm/verschijningsvorm moet daarom + voldoende nauwkeurig en objectief
worden geïdentificeerd
o Een smaak is subjectief en kan daarom niet nauwkeurig en objectief worden geïdentificeerd
en is daarom geen werk
o Geur en smaak zijn geen werk
, Beginselen Intellectuele Eigendomsrecht
Cofemel/G-Star
Hof van Justitie EU 12 september 2019, ECLI:EU:C:2019:721
Ging over design van een broek, waarbij in Portugal extra eisen werden gesteld aan criterium
voor ‘werk’, zoals esthetische eisen
HvJ:
o Geen criterium voor ‘werk’ = esthetische eisen
o Om een voorwerp als oorspronkelijk te kunnen beschouwen is zowel noodzakelijk als
voldoende dat het voorwerp een intellectuele schepping is van de auteur die de
persoonlijkheid van de auteur weerspiegelt en tot uiting komt in de vrije creatieve keuzes
van die auteur
o Je mag geen extra eisen stellen aan het werkbegrip
Week 3
Jelle/Zwolle
Hoge Raad 6 februari 2004, ECLI:NL:HR:2004:AN7830
De gemeente wilde het Wavin gebouw slopen dat was ontworpen door een architect
Rechtsvraag: kan de totale vernietiging van een voorwerp waarin een auteursrechtelijk
beschermd werk is belichaamd, worden aangemerkt als een aantasting van het werk in de zin
van art. 25(1)(d) Aw?
Hoge Raad:
o De totale vernietiging van een voorwerp waarin een auteursrechtelijk beschermd werk is
belichaamd, kan niet worden aangemerkt als een aantasting van het werk in de zin van
art. 25 lid 1 d Aw
o Zulks betekent niet dat het de eigenaar van een voorwerp waarin een auteursrechtelijk
beschermd werk is belichaamd steeds vrijstaat dat voorwerp te vernietigen
o De belangen van de maker zijn ondergeschikt aan de beschikkingsmacht van de eigenaar
o Er is eerder sprake van onrechtmatig handelen of misbruik van de eigenaar als er minder
exemplaren van dat werk bestaan
o Als het om unieke exemplaren gaat, dan kan van de eigenaar onder omstandigheden
verlangd worden dat hij slechts tot vernietiging overgaan als:
Er gegronde redenen bestaan
Hij zich de gerechtvaardigde belangen van de maker in zoverre aantrekt dat hij er zorg
voor draagt het bouwwerk behoorlijk te doen documenteren de maker de
gelegenheid geeft daartoe zelf het nodige in werk te stellen
Deckmyn
Hof van Justitie EU 3 september 2014, ECLI:EU:C:2014:2132
Rechtsvraag: Wanneer is een parodie redelijkerwijs in overeenstemming met regels van het
maatschappelijk verkeer?
HvJ:
o Extra voorwaarden voor de parodie-exceptie:
Er moet humor in zitten of spot worden gedreven niet discriminerend
Een bestaand werk moet worden nagebootst met duidelijke verschillen met het
bestaande werk
o Niet vereist is:
Dat de parodie zelf een werk is met een eigen oorspronkelijk karakter
Dat de parodie aan een andere persoon wordt toegeschreven dan de auteur van het
oorspronkelijke werk
Jurisprudentie
Week 2
Stokke/Fikszo
Hoge Raad 12 april 2013, ECLI:NL:HR:2013:BY1532
Rechtsvraag: wat is een auteursrechtelijk beschermd ‘werk’?
Hoge Raad:
o Auteursrecht sterkt zich niet uit tot het technische domein: niet werk dat louter een
technisch of functioneel effect dient
o Maar als het gaat om technische en functionele eisen is bescherming mogelijk, mits er
ruimte is voor creatieve keuzes van de maker
o Een verzameling van niet-beschermde elementen kan ook een werk zijn als selectie blijk
geeft van een persoonlijke stempel = creativiteit
Endstra
Hoge Raad 30 mei 2008, ECLI:NL:HR:2008:BC2153
Zonen Endstra zijn meerderjarige kinderen en mede-erfgenamen van Willem Endstra
Endstra heeft 15 gesprekken gevoerd in het geheim met drie ambtenaren van de CIE van de
Amsterdamse Politie
Eerste 14 gesprekken waren in een rondrijdende auto, de laatste aan de telefoon
Van de gesprekken zijn geluidsopnamen gemaakt en zijn ter beschikking gesteld aan de Nationale
Recherche en werd later gepubliceerd in artikelen en boeken
Rechtsvraag: is een uitspraak in het geheim een werk?
Hoge Raad:
o Om werk te zijn moet het:
1. Moet voor menselijke waarneming vatbaar zijn
2. Moet een eigen oorspronkelijk karakter hebben (EOK)
Vorm mag niet ontleend zijn aan een ander werk
Degene die de oorspronkelijkheid betwist moet aannemelijk maken dat de maker
zijn werk aan een bestaand werk heeft ontleend
3. Moet persoonlijk stempel van de maker dragen (PS)
Moet sprake zijn van een vorm die het resultaat is van de scheppende menselijke
arbeid = creatieve keuzes die voortbrengsel is van menselijke geest
Niet datgene wat zo alledaags of onbeduidend is dat er geen creatieve arbeid
achter zit
Hoeft niet bewust te zijn gemaakt, zoals Hof zei dat is fout
Verwijzing Hof: hier is geen sprake van een werk, omdat Endstra zijn gesprekken nauwelijks zijn
te volgen en er daarom geen creatieve arbeid in zit het is te alledaags
Heksenkaas
Hof van Justitie EU 13 november 2018, ECLI:EU:C:2018:899
Kan de smaak van een product auteursrechtelijk worden beschermd?
Hof:
o Herhaalt criterium van eigen intellectuele schepping (Infopaq en Premier League)
o Rechters en marktdeelnemers moeten duidelijk en nauwkeurig kunnen vaststellen wat
auteursrechtelijk wordt beschermd
o De uitdrukkingsvorm/verschijningsvorm moet daarom + voldoende nauwkeurig en objectief
worden geïdentificeerd
o Een smaak is subjectief en kan daarom niet nauwkeurig en objectief worden geïdentificeerd
en is daarom geen werk
o Geur en smaak zijn geen werk
, Beginselen Intellectuele Eigendomsrecht
Cofemel/G-Star
Hof van Justitie EU 12 september 2019, ECLI:EU:C:2019:721
Ging over design van een broek, waarbij in Portugal extra eisen werden gesteld aan criterium
voor ‘werk’, zoals esthetische eisen
HvJ:
o Geen criterium voor ‘werk’ = esthetische eisen
o Om een voorwerp als oorspronkelijk te kunnen beschouwen is zowel noodzakelijk als
voldoende dat het voorwerp een intellectuele schepping is van de auteur die de
persoonlijkheid van de auteur weerspiegelt en tot uiting komt in de vrije creatieve keuzes
van die auteur
o Je mag geen extra eisen stellen aan het werkbegrip
Week 3
Jelle/Zwolle
Hoge Raad 6 februari 2004, ECLI:NL:HR:2004:AN7830
De gemeente wilde het Wavin gebouw slopen dat was ontworpen door een architect
Rechtsvraag: kan de totale vernietiging van een voorwerp waarin een auteursrechtelijk
beschermd werk is belichaamd, worden aangemerkt als een aantasting van het werk in de zin
van art. 25(1)(d) Aw?
Hoge Raad:
o De totale vernietiging van een voorwerp waarin een auteursrechtelijk beschermd werk is
belichaamd, kan niet worden aangemerkt als een aantasting van het werk in de zin van
art. 25 lid 1 d Aw
o Zulks betekent niet dat het de eigenaar van een voorwerp waarin een auteursrechtelijk
beschermd werk is belichaamd steeds vrijstaat dat voorwerp te vernietigen
o De belangen van de maker zijn ondergeschikt aan de beschikkingsmacht van de eigenaar
o Er is eerder sprake van onrechtmatig handelen of misbruik van de eigenaar als er minder
exemplaren van dat werk bestaan
o Als het om unieke exemplaren gaat, dan kan van de eigenaar onder omstandigheden
verlangd worden dat hij slechts tot vernietiging overgaan als:
Er gegronde redenen bestaan
Hij zich de gerechtvaardigde belangen van de maker in zoverre aantrekt dat hij er zorg
voor draagt het bouwwerk behoorlijk te doen documenteren de maker de
gelegenheid geeft daartoe zelf het nodige in werk te stellen
Deckmyn
Hof van Justitie EU 3 september 2014, ECLI:EU:C:2014:2132
Rechtsvraag: Wanneer is een parodie redelijkerwijs in overeenstemming met regels van het
maatschappelijk verkeer?
HvJ:
o Extra voorwaarden voor de parodie-exceptie:
Er moet humor in zitten of spot worden gedreven niet discriminerend
Een bestaand werk moet worden nagebootst met duidelijke verschillen met het
bestaande werk
o Niet vereist is:
Dat de parodie zelf een werk is met een eigen oorspronkelijk karakter
Dat de parodie aan een andere persoon wordt toegeschreven dan de auteur van het
oorspronkelijke werk
