Beginselen Intellectuele Eigendomsrecht
Kort Begrip van het Intellectuele Eigendomsrecht, secties VIII.1 t/m VIII.4, VIII.6, VII.7 en VIII.9.
Auteursrecht
Auteursrecht (art. 1 Aw) = uitsluitend recht van de maker van een werk van letterkunde,
wetenschap of kunst om het werk openbaar te maken en te verveelvoudigen
Verkrijging auteursrecht:
o Heb je automatisch in landen die aangesloten zijn bij Berner Conventie (BC):
Geen formele vereisten
Geldt in heel Europa (DSM-richtlijn 2019)
o Landen met alleen Universele Auteursrecht Conventie (UAC):
Een © teken vereist met naam + rechthebbende + jaar eerste openbaarmaking
Dubbele grondslag voor waarom er auteursrecht is
o Utiliteit = ter aanmoediging van intellectuele prestaties
o Rechtvaardigheid = individueel belang = auteur heeft recht op erkenning van zijn geestelijke
en materiële belangen
Object van bescherming = werk (art. 1 jo 10 Aw)
Object van auteursrecht = werk = de geestelijke schepping/immateriële creatie die erachter zit
o Niet het materiaal zelf
Wanneer sprake van een werk EU recht = werktoets (art. 1 jo art 10 Aw)
1. Moet voldoende nauwkeurig en objectief kunnen worden geïdentificeerd (HvJ Heksenkaas)
a. Moet vatbaar zijn voor menselijke waarneming = verschijningsvorm
Niet enkel een idee dat in je hoofd zit, maar een concrete uitwerking
o Maar het hoeft geen eindvorm te zijn
Geen smaken en geuren (HvJ Heksenkaas)!
2. Oorspronkelijk zijn: moet gaan om eigen intellectuele schepping = EIS (HvJ Cofemel)
a. Moet de uitdrukking zijn van vrije creatieve keuzes van de auteur bij de totstandkoming
b. Moet gaan om de eigen intellectuele schepping van de auteur (oorspronkelijk)
c. Wanneer geen eigen intellectuele schepping, dus geen creativiteit:
Sportwedstrijden (HvJ Premier League):
o Geen ruimte voor creativiteit doordat je verbonden bent aan veel spelregels
Zo alledaags of onbeduidend dat er geen creatieve arbeid achter zit (HR Endstra)
Object/element dat louter een technisch of functioneel is (HR Stokke/Fikszo):
o Tenzij er ruimte is voor creatieve keuzes van de maker (bijv. verzameling van
niet-beschermde elementen)
d. Niet vereist:
Bewustzijn (HR Endstra): auteur hoeft zich er niet van bewust te zijn dat hij een werk
schept, een peuter bijvoorbeeld
Esthetische eisen (HvJ Cofemel)
, Beginselen Intellectuele Eigendomsrecht
Kort Begrip van het Intellectuele Eigendomsrecht, secties VIII.1 t/m VIII.4, VIII.6, VII.7 en VIII.9.
Vuistregel bepalen ‘werk’ = kunnen twee auteurs, onafhankelijk van elkaar precies hetzelfde werk
maken? Dan is er geen sprake van werk
Alsnog geen ‘werk’:
o Overheids- en rechterlijke werken (art. 11 Aw): wetten, besluiten en verordeningen,
rechterlijke uitspraken en administratieve beslissingen
Tenzij het een werk is van de overheid (bijv. kamerstukken, rapporten, nota’s, etc.)
waar openbaarmaking of verveelvoudiging uitdrukkelijk is voorbehouden (art. 15b Aw)
o Auteursrechtelijk beschermd materiaal waarvan de beschermingstermijn is verstreken
Wanneer sprake van een werk Nederlands recht (HR Endstra + HR
Stokke/Fikszo)
1) Het moet voor menselijke waarneming vatbaar zijn (Lancome/Kecofa)
2) Eigen oorspronkelijk karakter (EOK)
o Mag niet ontleend zijn aan een ander werk = moet een onderscheid in zitten
3) Persoonlijke stempel (PS)
o Moet een creatieve keuze zijn vanuit de menselijke geest = een vorm die het resultaat is van
scheppende menselijke arbeid
o Niet datgene dat zo banaal of triviaal is dat daarachter geen creatieve arbeid van welke aard
ook valt aan te wijzen (HR Endstra)
o Dit hoeft niet bewust te zijn gemaakt (HR Endstra)
4) Mag niet alleen technisch of functioneel zijn (Stokke/Fikszo)
o Tenzij er ruimte is voor creatieve keuzes van de maker
Rechthebbende = ‘maker’ van een werk
Maker = de persoon die de geestelijke schepping tot stand heeft gebracht (art. 1 Aw)
o Gaat niet om het stoffelijke werk zelf, maar persoon wiens vrije en creatieve keuzes in het
werk zijn terug te vinden
Bij ondeelbaar werk (art. 26 Aw) = gemeenschappelijk ondeelbaar auteursrecht
o Als twee werken van verschillende auteurs zijn samengegroeid tot één werk dat niet meer
valt te onderscheiden
Bewijsvermoeden maker (art. 4 Aw)
o Persoon die op of in het exemplaar (stoffelijk) als zodanig is aangeduid
o Of bij gebreke ervan: persoon die bij de openbaarmaking van het werk als maker bekend is
gemaakt door de openbaarmaker
Kort Begrip van het Intellectuele Eigendomsrecht, secties VIII.1 t/m VIII.4, VIII.6, VII.7 en VIII.9.
Auteursrecht
Auteursrecht (art. 1 Aw) = uitsluitend recht van de maker van een werk van letterkunde,
wetenschap of kunst om het werk openbaar te maken en te verveelvoudigen
Verkrijging auteursrecht:
o Heb je automatisch in landen die aangesloten zijn bij Berner Conventie (BC):
Geen formele vereisten
Geldt in heel Europa (DSM-richtlijn 2019)
o Landen met alleen Universele Auteursrecht Conventie (UAC):
Een © teken vereist met naam + rechthebbende + jaar eerste openbaarmaking
Dubbele grondslag voor waarom er auteursrecht is
o Utiliteit = ter aanmoediging van intellectuele prestaties
o Rechtvaardigheid = individueel belang = auteur heeft recht op erkenning van zijn geestelijke
en materiële belangen
Object van bescherming = werk (art. 1 jo 10 Aw)
Object van auteursrecht = werk = de geestelijke schepping/immateriële creatie die erachter zit
o Niet het materiaal zelf
Wanneer sprake van een werk EU recht = werktoets (art. 1 jo art 10 Aw)
1. Moet voldoende nauwkeurig en objectief kunnen worden geïdentificeerd (HvJ Heksenkaas)
a. Moet vatbaar zijn voor menselijke waarneming = verschijningsvorm
Niet enkel een idee dat in je hoofd zit, maar een concrete uitwerking
o Maar het hoeft geen eindvorm te zijn
Geen smaken en geuren (HvJ Heksenkaas)!
2. Oorspronkelijk zijn: moet gaan om eigen intellectuele schepping = EIS (HvJ Cofemel)
a. Moet de uitdrukking zijn van vrije creatieve keuzes van de auteur bij de totstandkoming
b. Moet gaan om de eigen intellectuele schepping van de auteur (oorspronkelijk)
c. Wanneer geen eigen intellectuele schepping, dus geen creativiteit:
Sportwedstrijden (HvJ Premier League):
o Geen ruimte voor creativiteit doordat je verbonden bent aan veel spelregels
Zo alledaags of onbeduidend dat er geen creatieve arbeid achter zit (HR Endstra)
Object/element dat louter een technisch of functioneel is (HR Stokke/Fikszo):
o Tenzij er ruimte is voor creatieve keuzes van de maker (bijv. verzameling van
niet-beschermde elementen)
d. Niet vereist:
Bewustzijn (HR Endstra): auteur hoeft zich er niet van bewust te zijn dat hij een werk
schept, een peuter bijvoorbeeld
Esthetische eisen (HvJ Cofemel)
, Beginselen Intellectuele Eigendomsrecht
Kort Begrip van het Intellectuele Eigendomsrecht, secties VIII.1 t/m VIII.4, VIII.6, VII.7 en VIII.9.
Vuistregel bepalen ‘werk’ = kunnen twee auteurs, onafhankelijk van elkaar precies hetzelfde werk
maken? Dan is er geen sprake van werk
Alsnog geen ‘werk’:
o Overheids- en rechterlijke werken (art. 11 Aw): wetten, besluiten en verordeningen,
rechterlijke uitspraken en administratieve beslissingen
Tenzij het een werk is van de overheid (bijv. kamerstukken, rapporten, nota’s, etc.)
waar openbaarmaking of verveelvoudiging uitdrukkelijk is voorbehouden (art. 15b Aw)
o Auteursrechtelijk beschermd materiaal waarvan de beschermingstermijn is verstreken
Wanneer sprake van een werk Nederlands recht (HR Endstra + HR
Stokke/Fikszo)
1) Het moet voor menselijke waarneming vatbaar zijn (Lancome/Kecofa)
2) Eigen oorspronkelijk karakter (EOK)
o Mag niet ontleend zijn aan een ander werk = moet een onderscheid in zitten
3) Persoonlijke stempel (PS)
o Moet een creatieve keuze zijn vanuit de menselijke geest = een vorm die het resultaat is van
scheppende menselijke arbeid
o Niet datgene dat zo banaal of triviaal is dat daarachter geen creatieve arbeid van welke aard
ook valt aan te wijzen (HR Endstra)
o Dit hoeft niet bewust te zijn gemaakt (HR Endstra)
4) Mag niet alleen technisch of functioneel zijn (Stokke/Fikszo)
o Tenzij er ruimte is voor creatieve keuzes van de maker
Rechthebbende = ‘maker’ van een werk
Maker = de persoon die de geestelijke schepping tot stand heeft gebracht (art. 1 Aw)
o Gaat niet om het stoffelijke werk zelf, maar persoon wiens vrije en creatieve keuzes in het
werk zijn terug te vinden
Bij ondeelbaar werk (art. 26 Aw) = gemeenschappelijk ondeelbaar auteursrecht
o Als twee werken van verschillende auteurs zijn samengegroeid tot één werk dat niet meer
valt te onderscheiden
Bewijsvermoeden maker (art. 4 Aw)
o Persoon die op of in het exemplaar (stoffelijk) als zodanig is aangeduid
o Of bij gebreke ervan: persoon die bij de openbaarmaking van het werk als maker bekend is
gemaakt door de openbaarmaker
