Samenvatting week 3 Insolventierecht Universiteit Utrecht RGBUPRV007

Privaatrecht in perspectief: Insolventierecht
Universiteit Utrecht 2022-2023


Week 3 – wederkerige overeenkomsten
Overeenkomsten en faillissement

 Uitgangspunten:
o Fixatiebeginsel: faillissement laat overeenkomsten en daaruit voortvloeiende verbintenissen
waarbij de schuldenaar partij is, ongewijzigd in stand
o De afwikkeling van de overeenkomst wordt ook tijdens faillissement beheerst door het
algemene overeenkomstenrecht

Art. 37 Fw = termijn stellen aan curator voor nakoming

 Art. 37 Fw = als wederkerige overeenkomst tijdens faillietverklaring nog niet (geheel) is
nagekomen, kan de wederpartij de curator schriftelijk een redelijke termijn stellen
o Wederkerige overeenkomst (art. 6:261 lid 1 BW) = overeenkomst waarbij elk van beide
partijen een prestatie moet leveren en ontvangt (art. 6:261 lid 1 BW)
o Doel artikel = eind maken aan onzekerheid voor wederpartij
 Art. 37 Fw geldt alleen als zowel de schuldenaar als de wederpartij nog niet (of niet volledig)
zijn nagekomen
o Anders is er geen onzekerheid  dan is er alleen nog een vordering
 Curator wordt door termijnstelling gedwongen om te kiezen voor nakoming of niet
o Als wederpartij geen redelijke termijn stelt, gelden de gewone regels van boek 6 BW
 Curator kan overeenkomst nakomen of niet nakomen = keuzerecht
o Besluit tot nakoming (lid 2) =
 Contractuele verplichtingen van schuldenaar worden boedelschuld
 Curator moet zekerheid stellen voor nakoming
o Besluit tot niet-nakoming of geen verklaring binnen redelijke termijn (lid 1) =
 Curator verliest zijn bevoegdheid om nakoming te vorderen
 Wat kan wederpartij doen als curator niet-gestand doet:
o Wederpartij kan de overeenkomst ontbinden of vernietigen (art. 6:265 BW)
o Of wederpartij kan vordering tot schadevergoeding hebben door tekortschieten in de
nakoming van de overeenkomst  kan ter verificatie worden ingediend
 Reikwijdte van verlies van niet-nakoming van curator art. 37 (Poot c.s/Peters):
o Als curator aannemingsovereenkomst niet gestand doet, kan hij nog wel de tegenprestatie
vorderen die wederpartij nog op grond van de overeenkomst verschuldigd is, doordat de
gefailleerde al vóór faillissement een of meer prestaties heeft verricht
o Verlies van recht op nakoming heeft alleen betrekking op overeenkomsten waarvoor zowel
de wederpartij en de gefailleerde nog moeten nakomen
 Als er wel al werk is verricht maar daar op grond van een overeenkomst geen vordering
tegenover staat en curator niet gestand doet (HR De Krom c.s./Van Logtestijn) = curator kan
vordering uit ongerechtvaardigde verrijking instellen
o Bijv. nog niet 20% van de aanbesteding verricht, maar wel al werk geleverd
 Schade die voortvloeit uit niet-nakoming van aannemingsovereenkomst voor wederpartij:
o Schade kan op de boedel worden verhaald

, Privaatrecht in perspectief: Insolventierecht
Universiteit Utrecht 2022-2023
o Als de schade groter is dan het bedrag van 20%, krijgt de curator alsnog niets = verrekening

Nebula arrest

 Ook een vordering op een niet nakomen van een verplichting tot niet-doen door de curator
moet ter verificatie worden ingediend
o Een schuldeiser van een duurovereenkomst kan niet zomaar zijn rechten blijven uitoefenen
op de overeenkomst als zijn wederpartij failliet wordt verklaard
 Bijv. huurder wiens verhuurder failliet is verklaard, kan niet zomaar blijven huren
o Anders wordt die schuldeiser onevenredig bevoorrecht: dan mag hij zomaar doorgaan met
gebruik van de zaak en kan hij het faillissement negeren
o Dan mag de wederpartij zomaar doorgaan met gebruik van de zaak en kan hij het
faillissement negeren
Berzona arrest

 Verplichting tot negatieve prestatie van curator niet gestand doen (bijv. dulden van huurder of
iets niet te doen) = actief niet nakomen  mag curator niet doen, tenzij de wet of de
overeenkomst dit toestaat
o Verklaring van niet-nakoming werkt hier niet voor de curator (bijv. ik kom de
huurovereenkomst niet na):
 Curator kan niet meer wanpresteren, omdat hij al is nagekomen
 Huurder kan bijvoorbeeld alsnog huur blijven betalen en blijven huren
o Deze vordering kan dan niet ter verificatie worden ingediend
o Hier geldt Nebula-arrest niet:
 Je kan niet meer afgifte vorderen van het gehuurde, terwijl je eerst moest dulden dat er
een huurder in zat
 Want de overeenkomst zelf biedt ook niet de mogelijkheid om afgifte te vorderen 
geen positieve mogelijkheid voor curator
 Verplichting tot positieve prestatie voor curator niet nakomen (betalen van geldsom, leveren
van een goed) = passief niet nakomen
o Dan moet de wederpartij haar vordering indienen ter verificatie:
 Kan niet alsnog nakoming vorderen
o Hier geldt Nebula-arrest wel
 Curator kan huurovereenkomst niet beëindigen als huurder tijdens faillissement in het genot is
van het gehuurde en de huurovereenkomst nog loopt
o Tenzij de wet of overeenkomst dit toelaat
o Deze vordering kan niet ter verificatie worden ingediend en is daarom geen steunvordering