Analytisch boekhouden –
samenvatting
Deel 1 Inleiding
1 Algemene afbakening van het werkterrein
1.1 Wat omvat boekhouden?
1.2 Deelgebieden van de boekhouding?
1.2.1 Algemene boekhouding
Voor eigenaar, financiële groepen, personeel, maatschappij en overheid
Informatie moet waar en getrouw zijn: voldoen aan boekhoudkundige en wettelijke eisen.
1.2.2 Analytische boekhouding
Oorzaak van kosten is belangrijk: kosten indelen naar soort, plaats en verantwoordelijkheid.
Analytisch boekhouden is meer dan alleen maar intern.
Bestuur van de onderneming wenst meer te weten. Ze wenst de oorzaak te kennen.
Een analytische boekhouding heeft daarbij als belangrijkste kenmerk dat alle kosten en opbrengsten van
de periode die in de algemene boekhouding naar soort gekend zijn, maar nu ook naar plaats en
verantwoordelijkheid geventileerd worden.
1.2.3 Beleidsboekhouden
Informatie om toekomstige acties te ondernemen.
Voorbeeld van technieken:
- Budgettering;
- Standaardkosten, standaardkostencalculatie (= het vooraf formuleren van kwantitatieve en
monetaire streefcijfers) en verschillenanalyse;
- Kostencalculaties;
- Variabele kostenbenadering (direct costing)
- Investeringsanalyse
1.3 Beslissingen op basis van informatie
- Verticaal informatiesysteem
- Financieel-economische informatie:
Constaterend, analyserend, methodologisch, prospectief en controlerend
- Informatie moet relevant zijn
- Kost van informatie
1.4 Belgische wetgeving
Wetboek ec recht (vroeger Wet van 17 juli 1975)
- Aangepaste boekhouding met inventaris, basisprincipes, wie is onderworpen aan de
boekhoudregels
KB 12 september 1983 (gewijzigd door KB 18 dec 2015, KB 21 okt 2018)): MAR
WVV: Wet van 7 mei 1999, van 23 januari 2001, KB van 30 januari 2001 (gewijzigd door KB 18 dec 2015),
KB-uitvoering WVV 29 april 2019 (vanaf 1mei 2019 in voege of 1 januari 2020 voor bestaande ond)
- Eisen aan de vennootschap ivm JR; tot wat moet de boekhouding leiden
- Vennootschapsvormen
Commissie voor boekhoudkundige normen
Link algemene boekhouding en analytische-
- Vb hoe afschrijven?; wat zit in vervaardigingsprijs? Waardering voorraden?
Analytische boekhouding is NIET genormeerd wegens te grote diversiteit
Een boekhouding volgens de aard en de omvang van het bedrijf (art 82WvEconomischRecht)
, Wettelijke analytische rekeningenstelsels
- Ziekenhuizen, steekoolondernemingen, EGW-bedrijven, aardoliesector
BESLUIT: EEN mogelijke analytische boekhouding
2 Basisbegrippen
2.1 Algemeen overzicht van het werkinsproces van een onderneming
Startmoment Exploitatieperiode afrekeningsmoment
Input
In werking nemen van een aantal Aan de werking toevoegen van Uitwerking nemen van de niet
bedrijfsmiddelen (komende van benodigde bedrijfsmiddelen: gedurende de periode verbruikte
de balans): - Aankopen hg bedrijfsmiddelen:
- Voorraden hg - Aankopen gs en hs - Voorraden hg
- Voorraden gs en hs - Diensten en diverse - Voorraden gs en hs
- Voorraden gib goederen - Voorraden gib
- Voorraden gereed - Personeelskosten - Voorraden gereed
product - Afschrijvingen product
- Vaste activa - Diverse kosten - Niet-verbruikte kosten
Output Verkopen gereed product Voorraden grondstoffen en
Verkopen handelsgoederen hulpstoffen
Geproduceerde vaste activa Voorraden goederen in
bewerking en bestellingen in
uitvoering
Voorraden gereed product
Voorraden handelsgoederen
Tegenoverelkaarstelling van opbrengsten enerzijds en de hiervoor gebruikte inputelementen anderzijds
geeft het resultaat uit werking
2.2 Definitie en classificatie van kosten
Wat zijn kosten?
“De in geldwaarde uitgedrukt verbruik aan inputmiddelen tijdens een exploitatieperiode om dit proces te
voltooien”
Naargelang de doelstelling kunnen ‘kosten’ op verschillende manieren geklaseerd worden (zie volgende
klasseringen…)
DIFFERENT COSTS FOR DIFFERENT PURPOSES
2.2.1 Indeling naar aard: kostensoort
- Waardoor onstaan kosten?
- Zie MAR
- Globaal Niet geschikt als controle-, beheersingsmiddel
- Vb. aankoop gs, hs, hg
2.2.2 Indeling naar toewijsbaarheid aan de output: directe en indirecte kosten
Directe kosten:
- Eenduidige kwantificeerbaar verband
- Er kunnen er meerdere zijn
- Vb. grondstof of personeel
Indirecte kosten:
, - Niet rechtstreeks toegewezen
- Wordt gemeenschappelijk ingezet voor een aantal producten
- Obv een omslagsleutel
2.2.3 Indeling naar functie binnen de onderneming: kostenplaatsen en/of
kostendragers
Elk departement wordt als een organisatorisch eenheid beschouwd en verzamelt alle kosten die het
gebruikt= kostenplaats
De uiteindelijke bestemming waarvoor deze kosten worden gemaakt zijn de kostendragers.
- Eenvoudige of complexe structuur
- Hulpkostenplaatsen (engineered cost centers):
o Diensten, kwantitatief meetbaar
o Vb. onderhoudskostenplaats (obv m2)
= uitdrukbaar = kwantitatief
- Algemene KPL ( discretionary cost centers):
o Diensten, niet-kwantitatief meetbaar
o Vb. Juridische afdeling, secretariaat
- Technische KPL: (activiteit is te groot bv)
o Element van een andere KPL: werken voor een andere KPL
o Vb. debiteurenadministratie (onder de bkhafdeling)
- ProductieKP of industriële KPL:
o Belangrijk deel van het ondernemingsproces
o Vb. inpakafdeling, montage
- verkoopKPL
o Exclusief voor de verkoop van de geproduceerde goederen
- kostendrager (syn = fabricage)
2.2.4 Indeling kosten: naar relatie tot de activiteit: vaste en variabele kosten
- Korte termijnbenadering
- Afhankelijk tov de output waartegenover men vast/ variabel wenst te bepalen
Variabel Vast
Constant/ E Dalend verloop van kosten per eenheid
Gemakkelijk toewijsbaar per KPL/ KD Verdelen adhv een sleutel
Gemakkelijk controleerbaar Moeilijk controleerbaar
2.2.5 Indeling naar de tijdsperiode: historische, gebudgetteerde en standaardkosten
- Historische kosten
o Uitgave bij aanschaffing
- Gebudgetteerde kosten
o Geplande waarde
- Standaardkosten
o Kosten obv normaal productieniveau; de niet-vermijdbare kosten
2.2.6 Indeling naar beheersbaarheid: beheersbare en niet-beheersbare kosten
- Beheersbare kosten
o Invloed op hoeveelheid en prijs die de kost veroorzaakt
o Leidinggevende wordt hiervoor verantwoordelijk gesteld
- Niet-beheersbare kosten
2.2.7 Indeling kosten naar boekhoudkundige rekenperiode
Via overlopende rekeningen
2.3 De kostprijs
2.3.1 Algemeen kostprijzen (KP
- Fabricagekostprijs (FKP)
o Beperkt tot het productieproces
o Handelsonderneming (AK, voorraad houden, conditioneren, splitsen en samenvoegen)
samenvatting
Deel 1 Inleiding
1 Algemene afbakening van het werkterrein
1.1 Wat omvat boekhouden?
1.2 Deelgebieden van de boekhouding?
1.2.1 Algemene boekhouding
Voor eigenaar, financiële groepen, personeel, maatschappij en overheid
Informatie moet waar en getrouw zijn: voldoen aan boekhoudkundige en wettelijke eisen.
1.2.2 Analytische boekhouding
Oorzaak van kosten is belangrijk: kosten indelen naar soort, plaats en verantwoordelijkheid.
Analytisch boekhouden is meer dan alleen maar intern.
Bestuur van de onderneming wenst meer te weten. Ze wenst de oorzaak te kennen.
Een analytische boekhouding heeft daarbij als belangrijkste kenmerk dat alle kosten en opbrengsten van
de periode die in de algemene boekhouding naar soort gekend zijn, maar nu ook naar plaats en
verantwoordelijkheid geventileerd worden.
1.2.3 Beleidsboekhouden
Informatie om toekomstige acties te ondernemen.
Voorbeeld van technieken:
- Budgettering;
- Standaardkosten, standaardkostencalculatie (= het vooraf formuleren van kwantitatieve en
monetaire streefcijfers) en verschillenanalyse;
- Kostencalculaties;
- Variabele kostenbenadering (direct costing)
- Investeringsanalyse
1.3 Beslissingen op basis van informatie
- Verticaal informatiesysteem
- Financieel-economische informatie:
Constaterend, analyserend, methodologisch, prospectief en controlerend
- Informatie moet relevant zijn
- Kost van informatie
1.4 Belgische wetgeving
Wetboek ec recht (vroeger Wet van 17 juli 1975)
- Aangepaste boekhouding met inventaris, basisprincipes, wie is onderworpen aan de
boekhoudregels
KB 12 september 1983 (gewijzigd door KB 18 dec 2015, KB 21 okt 2018)): MAR
WVV: Wet van 7 mei 1999, van 23 januari 2001, KB van 30 januari 2001 (gewijzigd door KB 18 dec 2015),
KB-uitvoering WVV 29 april 2019 (vanaf 1mei 2019 in voege of 1 januari 2020 voor bestaande ond)
- Eisen aan de vennootschap ivm JR; tot wat moet de boekhouding leiden
- Vennootschapsvormen
Commissie voor boekhoudkundige normen
Link algemene boekhouding en analytische-
- Vb hoe afschrijven?; wat zit in vervaardigingsprijs? Waardering voorraden?
Analytische boekhouding is NIET genormeerd wegens te grote diversiteit
Een boekhouding volgens de aard en de omvang van het bedrijf (art 82WvEconomischRecht)
, Wettelijke analytische rekeningenstelsels
- Ziekenhuizen, steekoolondernemingen, EGW-bedrijven, aardoliesector
BESLUIT: EEN mogelijke analytische boekhouding
2 Basisbegrippen
2.1 Algemeen overzicht van het werkinsproces van een onderneming
Startmoment Exploitatieperiode afrekeningsmoment
Input
In werking nemen van een aantal Aan de werking toevoegen van Uitwerking nemen van de niet
bedrijfsmiddelen (komende van benodigde bedrijfsmiddelen: gedurende de periode verbruikte
de balans): - Aankopen hg bedrijfsmiddelen:
- Voorraden hg - Aankopen gs en hs - Voorraden hg
- Voorraden gs en hs - Diensten en diverse - Voorraden gs en hs
- Voorraden gib goederen - Voorraden gib
- Voorraden gereed - Personeelskosten - Voorraden gereed
product - Afschrijvingen product
- Vaste activa - Diverse kosten - Niet-verbruikte kosten
Output Verkopen gereed product Voorraden grondstoffen en
Verkopen handelsgoederen hulpstoffen
Geproduceerde vaste activa Voorraden goederen in
bewerking en bestellingen in
uitvoering
Voorraden gereed product
Voorraden handelsgoederen
Tegenoverelkaarstelling van opbrengsten enerzijds en de hiervoor gebruikte inputelementen anderzijds
geeft het resultaat uit werking
2.2 Definitie en classificatie van kosten
Wat zijn kosten?
“De in geldwaarde uitgedrukt verbruik aan inputmiddelen tijdens een exploitatieperiode om dit proces te
voltooien”
Naargelang de doelstelling kunnen ‘kosten’ op verschillende manieren geklaseerd worden (zie volgende
klasseringen…)
DIFFERENT COSTS FOR DIFFERENT PURPOSES
2.2.1 Indeling naar aard: kostensoort
- Waardoor onstaan kosten?
- Zie MAR
- Globaal Niet geschikt als controle-, beheersingsmiddel
- Vb. aankoop gs, hs, hg
2.2.2 Indeling naar toewijsbaarheid aan de output: directe en indirecte kosten
Directe kosten:
- Eenduidige kwantificeerbaar verband
- Er kunnen er meerdere zijn
- Vb. grondstof of personeel
Indirecte kosten:
, - Niet rechtstreeks toegewezen
- Wordt gemeenschappelijk ingezet voor een aantal producten
- Obv een omslagsleutel
2.2.3 Indeling naar functie binnen de onderneming: kostenplaatsen en/of
kostendragers
Elk departement wordt als een organisatorisch eenheid beschouwd en verzamelt alle kosten die het
gebruikt= kostenplaats
De uiteindelijke bestemming waarvoor deze kosten worden gemaakt zijn de kostendragers.
- Eenvoudige of complexe structuur
- Hulpkostenplaatsen (engineered cost centers):
o Diensten, kwantitatief meetbaar
o Vb. onderhoudskostenplaats (obv m2)
= uitdrukbaar = kwantitatief
- Algemene KPL ( discretionary cost centers):
o Diensten, niet-kwantitatief meetbaar
o Vb. Juridische afdeling, secretariaat
- Technische KPL: (activiteit is te groot bv)
o Element van een andere KPL: werken voor een andere KPL
o Vb. debiteurenadministratie (onder de bkhafdeling)
- ProductieKP of industriële KPL:
o Belangrijk deel van het ondernemingsproces
o Vb. inpakafdeling, montage
- verkoopKPL
o Exclusief voor de verkoop van de geproduceerde goederen
- kostendrager (syn = fabricage)
2.2.4 Indeling kosten: naar relatie tot de activiteit: vaste en variabele kosten
- Korte termijnbenadering
- Afhankelijk tov de output waartegenover men vast/ variabel wenst te bepalen
Variabel Vast
Constant/ E Dalend verloop van kosten per eenheid
Gemakkelijk toewijsbaar per KPL/ KD Verdelen adhv een sleutel
Gemakkelijk controleerbaar Moeilijk controleerbaar
2.2.5 Indeling naar de tijdsperiode: historische, gebudgetteerde en standaardkosten
- Historische kosten
o Uitgave bij aanschaffing
- Gebudgetteerde kosten
o Geplande waarde
- Standaardkosten
o Kosten obv normaal productieniveau; de niet-vermijdbare kosten
2.2.6 Indeling naar beheersbaarheid: beheersbare en niet-beheersbare kosten
- Beheersbare kosten
o Invloed op hoeveelheid en prijs die de kost veroorzaakt
o Leidinggevende wordt hiervoor verantwoordelijk gesteld
- Niet-beheersbare kosten
2.2.7 Indeling kosten naar boekhoudkundige rekenperiode
Via overlopende rekeningen
2.3 De kostprijs
2.3.1 Algemeen kostprijzen (KP
- Fabricagekostprijs (FKP)
o Beperkt tot het productieproces
o Handelsonderneming (AK, voorraad houden, conditioneren, splitsen en samenvoegen)
