Internationaal ondernemen
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: Internationaal ondernemen: basisconcepten.............................................................................3
1. Wat is internationale handel...................................................................................................................... 3
2. Spelers actief op internationale markt........................................................................................................ 6
3. Waarom internationaliseren.................................................................................................................... 10
4. Globale markten...................................................................................................................................... 12
5. Situering van België in de wereldhandel................................................................................................... 14
6. Risico’s van internationalisering............................................................................................................... 14
Hoofdstuk 2: Beoordeling van de buitenlandse markt..................................................................................17
1. Marktonderzoek...................................................................................................................................... 17
1.1.1. Fase 1: Definitie van het probleem......................................................................................................17
1.1.2. Fase 2: Ontwerp van je marktonderzoek............................................................................................17
1.1.3. Fase 3: Marktonderzoek verzamelen..................................................................................................18
1.1.4. Fase 4: Beoordelen & verwerken marktinformatie.............................................................................19
2. Het marktpotentieel................................................................................................................................. 20
3. De managing-toets................................................................................................................................... 20
4. Bedrijfsinterne criteria............................................................................................................................. 20
Hoofdstuk 3: Inschatten & beperken van risico’s door een goed begrip van de omgevingsfactoren...............22
1. Inschatten van het landenrisico................................................................................................................ 22
1.1.1. De economische omgeving..................................................................................................................23
1.1.2. De politieke omgeving.........................................................................................................................32
1.1.3. Juridische omgeving............................................................................................................................38
2. Inschatten van het financiële en monetaire risico.....................................................................................41
2.1.1. Wisselkoersen......................................................................................................................................41
2.1.2. De globale financiële context..............................................................................................................41
2.1.3. Wat is cultuur.......................................................................................................................................42
3. Inschatten van het culturele risico............................................................................................................ 43
3.1.1. Enkele basisprincipes...........................................................................................................................43
3.1.2. Culturele context.................................................................................................................................44
3.1.3. Specifieke cultuurverschillen en hun impact op onze internationale contacten................................45
3.1.4. Impact van specifieke cultuurverschillen............................................................................................46
3.1.5. Impact van het culture risico...............................................................................................................48
3.1.6. Cultuur in internationale onderhandelingen.......................................................................................52
3.1.7. De dimensies van Hofstede.................................................................................................................53
3.1.8. Culturele aanpassing............................................................................................................................57
1
,Hoofdstuk 4: Internationaal verantwoord ondernemen................................................................................58
1. Maatschappelijk verantwoord ondernemen............................................................................................. 58
2. De westerse mens werd tot hyperconsument gecreëerd...........................................................................59
3. Duurzaamheid labels................................................................................................................................ 62
4. Hoe duurzame ontwikkeling bereiken...................................................................................................... 63
5. Duurzaamheid en de overheid.................................................................................................................. 70
Hoofdstuk 5: Regionale Handelsblokken en EU............................................................................................. 73
1. Bilaterale en multilaterale handelsakkoorden.......................................................................................... 73
1.1.1. Van GATT tot WTO...............................................................................................................................74
1.1.2. Regionale handelsblokken...................................................................................................................75
2. De Europese unie..................................................................................................................................... 77
2.1.1. Mijlpalen in de geschiedenis van de EU..............................................................................................77
2.1.2. De grenzen van de EU..........................................................................................................................79
2.1.3. De voornaamste organen van de Europese Unie................................................................................79
2.1.4. Hoe komen Europese wetten tot stand..............................................................................................82
2.1.5. Voornaamste werkdomeinen van de EU.............................................................................................83
2.1.6. De Interne markt.................................................................................................................................83
2.1.7. De monetaire Unie..............................................................................................................................84
2.1.8. De EU in de wereld..............................................................................................................................84
2.1.9. Het verdrag van Lissabon: 1 december 2009......................................................................................84
2.1.10. De Brexit en de toekomst van de EU.................................................................................................85
2
,Hoofdstuk 1: Internationaal ondernemen: basisconcepten
1. Wat is internationale handel
- Alle mogelijke economische interacties tussen landen
- Aankoop & verkoop goederen
- Duitsland
- Belangrijk exportland van goederen
- Aankoop & verkoop diensten
- Bankactiviteiten, transportsector, toerisme,
consultancy bedrijven
- Internationale investeringen
- Bv. Opstarten van bedrijf in buitenland of
buitenlandse bedrijven die naar België komen
omwille van strategische interessante locatie
- Produceren in andere landen
- Uitwisseling van know how & technologie
- Beleggen in buitenlandse financiële producten
- Handel in goederen
- Industriële revolutie
- 1750
- WO I & WO II
Autarkie (zelfvoorzienend)
- 2e helft 20ste eeuw
- “Gouden tijdperk”
- Hoogconjunctuur
- In de jaren 90 zeer snelle stijging van
wereldhandel
- Grote economische bedrijvigheid met grote
consumptieneiging & weinig werkloosheid
- Uruguay Ronde
- Rond 1995 heeft ronde plaatsgevonden in
Uruguay
- Vergaderen over invoerrechten
- Er werd een organisatie gesticht
- WTO
- World Trade Organisation
- Te hoge conjunctuur
Inflatie
- Daling van geldwaarde
- Als V > A
Prijsstijging
- Rond 2000 – 2001: stagnatie
- Rond 2003: opnieuw sterke groei
- Rond 2008: financiële crisis – monetaire crisis
3
, - Besluit 1
- Conjunctuurgolven
- Hoogconjunctuur wordt steeds opgevolgd door
laagconjunctuur
- Besluit 2
- Duidelijk verband tussen handel & welvaart
- Groeiende wereldhandel grotere welvaart
- Kleinere groei van de wereldhandel afnemende
welvaart
- Bv. China
- 4 schokken
- Rond de jaren 70
- Inflatie
- Oliecrisis rond de jaren 73
- Olieprijs steeg sterk
- Latijns-Amerikaanse schuldencrisis
- De Latijns-Amerikaanse landen konden hun
schulden aan de andere landen niet betalen
- Uiteenvallen van Sovjet-Unie
- Maart ’91
- Handel in diensten
- 25% van totale internationale handel
- Land per land kan zeer erg verschillen
- Overschot dienstbalans
- Bv. Spanje, Zwitserland in tegenstelling tot Duitsland
- Export > import
- Overschot op de handels/dienstbalans
- Export < import
- Tekort op de handels/dienstbalans
4
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: Internationaal ondernemen: basisconcepten.............................................................................3
1. Wat is internationale handel...................................................................................................................... 3
2. Spelers actief op internationale markt........................................................................................................ 6
3. Waarom internationaliseren.................................................................................................................... 10
4. Globale markten...................................................................................................................................... 12
5. Situering van België in de wereldhandel................................................................................................... 14
6. Risico’s van internationalisering............................................................................................................... 14
Hoofdstuk 2: Beoordeling van de buitenlandse markt..................................................................................17
1. Marktonderzoek...................................................................................................................................... 17
1.1.1. Fase 1: Definitie van het probleem......................................................................................................17
1.1.2. Fase 2: Ontwerp van je marktonderzoek............................................................................................17
1.1.3. Fase 3: Marktonderzoek verzamelen..................................................................................................18
1.1.4. Fase 4: Beoordelen & verwerken marktinformatie.............................................................................19
2. Het marktpotentieel................................................................................................................................. 20
3. De managing-toets................................................................................................................................... 20
4. Bedrijfsinterne criteria............................................................................................................................. 20
Hoofdstuk 3: Inschatten & beperken van risico’s door een goed begrip van de omgevingsfactoren...............22
1. Inschatten van het landenrisico................................................................................................................ 22
1.1.1. De economische omgeving..................................................................................................................23
1.1.2. De politieke omgeving.........................................................................................................................32
1.1.3. Juridische omgeving............................................................................................................................38
2. Inschatten van het financiële en monetaire risico.....................................................................................41
2.1.1. Wisselkoersen......................................................................................................................................41
2.1.2. De globale financiële context..............................................................................................................41
2.1.3. Wat is cultuur.......................................................................................................................................42
3. Inschatten van het culturele risico............................................................................................................ 43
3.1.1. Enkele basisprincipes...........................................................................................................................43
3.1.2. Culturele context.................................................................................................................................44
3.1.3. Specifieke cultuurverschillen en hun impact op onze internationale contacten................................45
3.1.4. Impact van specifieke cultuurverschillen............................................................................................46
3.1.5. Impact van het culture risico...............................................................................................................48
3.1.6. Cultuur in internationale onderhandelingen.......................................................................................52
3.1.7. De dimensies van Hofstede.................................................................................................................53
3.1.8. Culturele aanpassing............................................................................................................................57
1
,Hoofdstuk 4: Internationaal verantwoord ondernemen................................................................................58
1. Maatschappelijk verantwoord ondernemen............................................................................................. 58
2. De westerse mens werd tot hyperconsument gecreëerd...........................................................................59
3. Duurzaamheid labels................................................................................................................................ 62
4. Hoe duurzame ontwikkeling bereiken...................................................................................................... 63
5. Duurzaamheid en de overheid.................................................................................................................. 70
Hoofdstuk 5: Regionale Handelsblokken en EU............................................................................................. 73
1. Bilaterale en multilaterale handelsakkoorden.......................................................................................... 73
1.1.1. Van GATT tot WTO...............................................................................................................................74
1.1.2. Regionale handelsblokken...................................................................................................................75
2. De Europese unie..................................................................................................................................... 77
2.1.1. Mijlpalen in de geschiedenis van de EU..............................................................................................77
2.1.2. De grenzen van de EU..........................................................................................................................79
2.1.3. De voornaamste organen van de Europese Unie................................................................................79
2.1.4. Hoe komen Europese wetten tot stand..............................................................................................82
2.1.5. Voornaamste werkdomeinen van de EU.............................................................................................83
2.1.6. De Interne markt.................................................................................................................................83
2.1.7. De monetaire Unie..............................................................................................................................84
2.1.8. De EU in de wereld..............................................................................................................................84
2.1.9. Het verdrag van Lissabon: 1 december 2009......................................................................................84
2.1.10. De Brexit en de toekomst van de EU.................................................................................................85
2
,Hoofdstuk 1: Internationaal ondernemen: basisconcepten
1. Wat is internationale handel
- Alle mogelijke economische interacties tussen landen
- Aankoop & verkoop goederen
- Duitsland
- Belangrijk exportland van goederen
- Aankoop & verkoop diensten
- Bankactiviteiten, transportsector, toerisme,
consultancy bedrijven
- Internationale investeringen
- Bv. Opstarten van bedrijf in buitenland of
buitenlandse bedrijven die naar België komen
omwille van strategische interessante locatie
- Produceren in andere landen
- Uitwisseling van know how & technologie
- Beleggen in buitenlandse financiële producten
- Handel in goederen
- Industriële revolutie
- 1750
- WO I & WO II
Autarkie (zelfvoorzienend)
- 2e helft 20ste eeuw
- “Gouden tijdperk”
- Hoogconjunctuur
- In de jaren 90 zeer snelle stijging van
wereldhandel
- Grote economische bedrijvigheid met grote
consumptieneiging & weinig werkloosheid
- Uruguay Ronde
- Rond 1995 heeft ronde plaatsgevonden in
Uruguay
- Vergaderen over invoerrechten
- Er werd een organisatie gesticht
- WTO
- World Trade Organisation
- Te hoge conjunctuur
Inflatie
- Daling van geldwaarde
- Als V > A
Prijsstijging
- Rond 2000 – 2001: stagnatie
- Rond 2003: opnieuw sterke groei
- Rond 2008: financiële crisis – monetaire crisis
3
, - Besluit 1
- Conjunctuurgolven
- Hoogconjunctuur wordt steeds opgevolgd door
laagconjunctuur
- Besluit 2
- Duidelijk verband tussen handel & welvaart
- Groeiende wereldhandel grotere welvaart
- Kleinere groei van de wereldhandel afnemende
welvaart
- Bv. China
- 4 schokken
- Rond de jaren 70
- Inflatie
- Oliecrisis rond de jaren 73
- Olieprijs steeg sterk
- Latijns-Amerikaanse schuldencrisis
- De Latijns-Amerikaanse landen konden hun
schulden aan de andere landen niet betalen
- Uiteenvallen van Sovjet-Unie
- Maart ’91
- Handel in diensten
- 25% van totale internationale handel
- Land per land kan zeer erg verschillen
- Overschot dienstbalans
- Bv. Spanje, Zwitserland in tegenstelling tot Duitsland
- Export > import
- Overschot op de handels/dienstbalans
- Export < import
- Tekort op de handels/dienstbalans
4
