Taal in de 21ste eeuw
We gaan van nature de taal zoeken die we nodig hebben, om wat je denkt om te zetten naar taal.
Je doet dit met de taal die je ter beschikking hebt. Dat ontwikkelt zich.
Waartoe dient taal?
Taal heeft vele functies in de school en de samenleving.
3 grote domeinen
1. Conceptualiserende/ een begripsvormende functie
Je gaat iets vatten door een woord erop te plakken. Begrip krijgen op een inhoud.
2. Communicatieve of sociale functie
Het oogcontact met iedereen, ik ga mijn taalbewust communicatief inzetten.
3. Expressieve functie
Jezelf sturen, onder controle krijgen. Je geeft zicht hoe je in elkaar zit’
Bij deze 3 functies: Functies van taal die onlosmakelijk verbonden zijn met de ontwikkeling van
identiteit. Er is altijd een link met wie je bent
Taalcompetentie is het geheel van talige kennis, vaardigheden en attitudes die nodig zijn om
geschreven, gesproken en multimodale teksten te begrijpen, te evalueren en te gebruiken, zodat:
1. Volwaardige deelname aan de samenleving mogelijk wordt.
2. De eigen doelen gerealiseerd kunnen worden
3. De eigen kennis en mogelijkheden levenslang en duurzaam kunnen worden ontwikkeld.
We willen dat leerlingen leren van, in en over taal. P23
Taalontwikkelend lesgeven
Hoe leer je het best taal?
- Speelt in op dat natuurlijke vermogen…
- Speelt in op hoe je taal het beste verwerft.
Taalkundige competentie:
Taal leer je door ze te analyseren, te leren wat de bouwstenen ervan zijn.
Communicatieve competentie:
Taal leer je door ze te gebruiken.
, Krachtige leeromgeving door 7 principes:
1. Talige grondhouding
Rekening houden met de motivatie van de leerlingen. Creëer een omgeving waarin de lln
een positieve talige grondhouding kunnen aankweken.
1.1. Een veilige oefencontext bieden
Fouten mogen maken in onze veilige klas.
1.2. Het talige repertoire van leerlingen omarmen.
andere talen omarmen, appreciëren wat de leerlingen al kunnen, niet iedereen gaat op
zelfde tempo
1.3. Hoge verwachtingen koesteren
Als leerkracht geloven in hun taalleervermogen.
Dit zijn de voorwaarden om tot een talige grondhouding met de lln te komen. Pas als de lln
op school, id klas en tijdens het leren veilige oefenkansen krijgen en ervaren dat lkr hoge
verwachtingen hebben, zullen ze taal leren.
2. Contextrijk
Taal krijgt betekenis door te zorgen voor veel taalaanbod binnen een betekenisvolle context.
Deze context maak je door op de interesses, de voorkennis, hun leefwereld, hun verhalen in
te spelen. Een context die rijk wordt voor de lln. Hierdoor speel je ook in op hun motivatie.
Zo kan abstracte taal verworven worden.
3. Functioneel
Taal functioneel inzetten om verschillende doelen te bereiken is ook voor lln de
voornaamste reden en motivatie om taal te gebruiken. Het moet functioneel blijven voor de
lln om gemotiveerd te zijn. Denk aan een stappenplan, spelregels, website uitpluizen, …
TIP: samenwerking zorgt voor functionaliteit: samenwerking op school is vaak een goede
manier om lln een reden te geven om een opdracht tot een goed einde te brengen.
4. (inter)actief
Er kan leraar-leerlinginteractie zijn, maar ook leerling-leerlinginteractie.
Onderwijs wordt interactief als lln veel van elkaar kunnen leren, kwaliteitsvolle input en
feedback vd leraar krijgen en de kans hebben om actief te leren.
Groepjes maken op basis van beginsituatie is hier ook een voorbeeld van.
5. Ondersteuning
Ondersteuning heeft veel te maken met feedback. Een kwaliteitsvolle feedback bestaat uit
feedback, feed-up en feedforward. Hoe gerichter de ondersteuning die je biedt, hoe meer
die oplevert. Scaffolding.
De thuistaal kan ook als ondersteuning dienen. Ondersteuning kan zowel klassikaal als
individueel gegeven worden.
We gaan van nature de taal zoeken die we nodig hebben, om wat je denkt om te zetten naar taal.
Je doet dit met de taal die je ter beschikking hebt. Dat ontwikkelt zich.
Waartoe dient taal?
Taal heeft vele functies in de school en de samenleving.
3 grote domeinen
1. Conceptualiserende/ een begripsvormende functie
Je gaat iets vatten door een woord erop te plakken. Begrip krijgen op een inhoud.
2. Communicatieve of sociale functie
Het oogcontact met iedereen, ik ga mijn taalbewust communicatief inzetten.
3. Expressieve functie
Jezelf sturen, onder controle krijgen. Je geeft zicht hoe je in elkaar zit’
Bij deze 3 functies: Functies van taal die onlosmakelijk verbonden zijn met de ontwikkeling van
identiteit. Er is altijd een link met wie je bent
Taalcompetentie is het geheel van talige kennis, vaardigheden en attitudes die nodig zijn om
geschreven, gesproken en multimodale teksten te begrijpen, te evalueren en te gebruiken, zodat:
1. Volwaardige deelname aan de samenleving mogelijk wordt.
2. De eigen doelen gerealiseerd kunnen worden
3. De eigen kennis en mogelijkheden levenslang en duurzaam kunnen worden ontwikkeld.
We willen dat leerlingen leren van, in en over taal. P23
Taalontwikkelend lesgeven
Hoe leer je het best taal?
- Speelt in op dat natuurlijke vermogen…
- Speelt in op hoe je taal het beste verwerft.
Taalkundige competentie:
Taal leer je door ze te analyseren, te leren wat de bouwstenen ervan zijn.
Communicatieve competentie:
Taal leer je door ze te gebruiken.
, Krachtige leeromgeving door 7 principes:
1. Talige grondhouding
Rekening houden met de motivatie van de leerlingen. Creëer een omgeving waarin de lln
een positieve talige grondhouding kunnen aankweken.
1.1. Een veilige oefencontext bieden
Fouten mogen maken in onze veilige klas.
1.2. Het talige repertoire van leerlingen omarmen.
andere talen omarmen, appreciëren wat de leerlingen al kunnen, niet iedereen gaat op
zelfde tempo
1.3. Hoge verwachtingen koesteren
Als leerkracht geloven in hun taalleervermogen.
Dit zijn de voorwaarden om tot een talige grondhouding met de lln te komen. Pas als de lln
op school, id klas en tijdens het leren veilige oefenkansen krijgen en ervaren dat lkr hoge
verwachtingen hebben, zullen ze taal leren.
2. Contextrijk
Taal krijgt betekenis door te zorgen voor veel taalaanbod binnen een betekenisvolle context.
Deze context maak je door op de interesses, de voorkennis, hun leefwereld, hun verhalen in
te spelen. Een context die rijk wordt voor de lln. Hierdoor speel je ook in op hun motivatie.
Zo kan abstracte taal verworven worden.
3. Functioneel
Taal functioneel inzetten om verschillende doelen te bereiken is ook voor lln de
voornaamste reden en motivatie om taal te gebruiken. Het moet functioneel blijven voor de
lln om gemotiveerd te zijn. Denk aan een stappenplan, spelregels, website uitpluizen, …
TIP: samenwerking zorgt voor functionaliteit: samenwerking op school is vaak een goede
manier om lln een reden te geven om een opdracht tot een goed einde te brengen.
4. (inter)actief
Er kan leraar-leerlinginteractie zijn, maar ook leerling-leerlinginteractie.
Onderwijs wordt interactief als lln veel van elkaar kunnen leren, kwaliteitsvolle input en
feedback vd leraar krijgen en de kans hebben om actief te leren.
Groepjes maken op basis van beginsituatie is hier ook een voorbeeld van.
5. Ondersteuning
Ondersteuning heeft veel te maken met feedback. Een kwaliteitsvolle feedback bestaat uit
feedback, feed-up en feedforward. Hoe gerichter de ondersteuning die je biedt, hoe meer
die oplevert. Scaffolding.
De thuistaal kan ook als ondersteuning dienen. Ondersteuning kan zowel klassikaal als
individueel gegeven worden.
