Erfrecht samenvatting
Deel 1
H1 – Erven
Afd. I – Basisbegrippen
LLE: langst levende echtgenoot (dus gehuwd)
LLP: langst levende partner
Decuius (DC): overledene
Kan de staat erfgenaam zijn?
Ja, wanneer er geen levende erfgenamen meer zijn
Erven – erfopvolging – nalatenschap/ erfenis
Degene die erven, komen tot nalatenschap via erfopvolging
Dan worden ze erfgenaam of erfopvolger
3 soorten
o Wettelijke erfgenaam
Geen testament/ er is testament maar niet uitvoerbaar (kan niet uitgevoerd worden)
Bv. Als degene die testament opmaakt (testator) handelingsonbekwaam was
Bv. Testament zonder voorwerp (X krijgt mijn TV, maar die TV is intussen al verkocht)
o Testamentaire erfgenaam
Er is een testament + het is uitvoerbaar
o Contractuele erfgenaam
Huwelijkscontract
(Trouwen NIET onder het wettelijk stelsel, maar sluiten huwelijkscontract af)
Je kan clausules opnemen om elkaar te bevoordelen als ene overlijdt t.a.v. LLE
Als erfgenaam heb je de keuze al dan niet te aanvaarden:
3 mogelijkheden
o Zuiver aanvaarden
Ja, ik wil erven (geen weg terug)
o Verwerpen
Nee, ik wil niet erven
o Aanvaarden onder voorrecht van boedelbeschrijving
Je twijfelt of er schulden zijn of niet. Stel schulden zijn groter dan de activa die je krijgt,
dan ga jij moeten bijbetalen (indien zuiver aanvaardt) bij deze soort geen risico
Onwaardig om te erven
Je bent niet waardig om te erven door gestelde handeling
Bv. Oudermishandeling, mishandeling van een kind
,Afd. II – Openvallen van de nalatenschap
Openvallen nalatenschap: 3 mogelijkheden
o Overlijdensakte
Wanneer iemand sterft, proberen om een overlijdensakte te bemachtigen
Verkrijgbaar bij ambtenaar burgerlijke stand
Nodige documenten om overlijdensakte te ontvangen:
- Medisch attest (arts die overlijden vaststelt moet bijvoegen)
- Trouwboekje (indien gehuwd)
- Paspoort
- Rijbewijs
o Verklaring van afwezigheid
Iemand lange tijd afwezig? Als nabestaande iemand afwezig laten verklaren
(Wanneer je niet weet of persoon in kwestie nog leeft of dood is)
Op die manier kan je de nalatenschap laten openvallen, dus kan je erven
o Vonnis – gerechtelijke vaststelling
Via rechtbank een vonnis starten
Zeker dat persoon overleden is, maar geen stoffelijk overschot
Bv. Safari, opgegeten door krokodillen & ooggetuigen zagen dat
Vererving:
Geen testament wettelijke devolutie of intestaat
Testament testamentaire devolutie
Huwelijkscontract contractuele devolutie
Mix van de 3 is mogelijk
Inhoud van huwelijkscontract primeert!
Wanneer treden de gevolgen in werking voor het openvallen van de nalatenschap?
ALTIJD op datum van overlijden
- Rekeningen worden geblokkeerd bij overlijden
- Tot bepaald bedrag wel over beschikken (€ 5.000)
- Hoe deblokkeren? Akte van erfopvolging vragen (z.s.m. kan tot 6 weken duren)
,Waar valt nalatenschap open?
Woonplaats DC op ogenblik van overlijden
Hoofdverblijf (= permanente aanwezigheid)
Vb. Gepensioneerd + wonen in Brussel, ook appartement aan kust & 80% van jaar aan de kust
(Dan is hoofdverblijf de kust)
BELANGRIJK voor territoriale bevoegdheid
Ongeacht ingeschreven in de bevolkingsregisters
Territoriale bevoegdheid (minnelijk / geschilprocedures)
Vb. Verklaring aanvaarden onder voorrecht boedelbeschrijving
Verklaring verwerpen
Machtiging tot verkoop OG
Vordering tot verdeling nalatenschap
…
H2 – Erfbekwaamheid
Afd. I – Begrip & voorwaarden
Er zijn 4 voorwaarden om te kunnen erven/ om de erfenis te aanvaarden
o Bestaan op moment van openvallen van de nalatenschap
o In leven zijn op ogenblik van openvallen van de nalatenschap
o Niet uitgesloten of vervallen verklaard zijn om te kunnen erven
o Niet onwaardig zijn
Uitgesloten = vervallen verklaard (synoniem)
Afd. II – Bestaan als voorwaarde van erfbekwaamheid
= Juridisch bestaan begint bij de geboorte van fysieke persoon
(Rechtspersoon enkel i.g.v. testamentaire devolutie)
Kan een vennootschap oproepen als erfgenaam?
Vennootschap zelf niet, maar vertegenwoordigers kunnen naar notaris stappen
Iemand van bestuursleden (vertegenwoordiger, bij voorkeur gedelegeerd bestuurder)
= Aanvulling inzake een ‘reeds verwerkt kind’ & dus geboren na het openvallen van erfenis
Kind moet al verwerkt zijn (dus al zwanger zijn)
Vb. Opa gaat sterven, en wil dat zijn nog niet geboren kleinkind alles erft
, Afd. III – In leven zijn als voorwaarde van erfbekwaamheid
= Erfgenaam is nog in leven op ogenblik overlijden DC
= Zelfs indien zéér kort in leven – erfrecht t.o.v. DC zit dan in zijn nalatenschap &
keuzerecht gaat gewoon over op zijn erfgenamen
V+ M = LLE
(Z+) Erven via plaatsvervanging (V sterft & Z erft)
Kort daarna sterft Z, erfenis dus naar K1 & K2
K1 K2
Leer van commoriëntes = overlijden op zelfde moment (zelfde dag)
Niet noodzakelijk zelfde tijd, niet noodzakelijk zelfde oorzaak
V+ (T1) M = LLE
Erfgenamen bij T1 (tijd 1) zijn: LLE & Z
Z+ (T2)
GV (1/4) GM (1/4)
V+ (T1) M = LLE (1/2) Vererfd o.b.v. kloving
Z+ (T2)
Vaderlijke linie krijgt 1/2 van zoon, maar V is zelf dood dus gaat naar GV & GM
Moederlijke linie krijgt 1/2 van zoon
Deel 1
H1 – Erven
Afd. I – Basisbegrippen
LLE: langst levende echtgenoot (dus gehuwd)
LLP: langst levende partner
Decuius (DC): overledene
Kan de staat erfgenaam zijn?
Ja, wanneer er geen levende erfgenamen meer zijn
Erven – erfopvolging – nalatenschap/ erfenis
Degene die erven, komen tot nalatenschap via erfopvolging
Dan worden ze erfgenaam of erfopvolger
3 soorten
o Wettelijke erfgenaam
Geen testament/ er is testament maar niet uitvoerbaar (kan niet uitgevoerd worden)
Bv. Als degene die testament opmaakt (testator) handelingsonbekwaam was
Bv. Testament zonder voorwerp (X krijgt mijn TV, maar die TV is intussen al verkocht)
o Testamentaire erfgenaam
Er is een testament + het is uitvoerbaar
o Contractuele erfgenaam
Huwelijkscontract
(Trouwen NIET onder het wettelijk stelsel, maar sluiten huwelijkscontract af)
Je kan clausules opnemen om elkaar te bevoordelen als ene overlijdt t.a.v. LLE
Als erfgenaam heb je de keuze al dan niet te aanvaarden:
3 mogelijkheden
o Zuiver aanvaarden
Ja, ik wil erven (geen weg terug)
o Verwerpen
Nee, ik wil niet erven
o Aanvaarden onder voorrecht van boedelbeschrijving
Je twijfelt of er schulden zijn of niet. Stel schulden zijn groter dan de activa die je krijgt,
dan ga jij moeten bijbetalen (indien zuiver aanvaardt) bij deze soort geen risico
Onwaardig om te erven
Je bent niet waardig om te erven door gestelde handeling
Bv. Oudermishandeling, mishandeling van een kind
,Afd. II – Openvallen van de nalatenschap
Openvallen nalatenschap: 3 mogelijkheden
o Overlijdensakte
Wanneer iemand sterft, proberen om een overlijdensakte te bemachtigen
Verkrijgbaar bij ambtenaar burgerlijke stand
Nodige documenten om overlijdensakte te ontvangen:
- Medisch attest (arts die overlijden vaststelt moet bijvoegen)
- Trouwboekje (indien gehuwd)
- Paspoort
- Rijbewijs
o Verklaring van afwezigheid
Iemand lange tijd afwezig? Als nabestaande iemand afwezig laten verklaren
(Wanneer je niet weet of persoon in kwestie nog leeft of dood is)
Op die manier kan je de nalatenschap laten openvallen, dus kan je erven
o Vonnis – gerechtelijke vaststelling
Via rechtbank een vonnis starten
Zeker dat persoon overleden is, maar geen stoffelijk overschot
Bv. Safari, opgegeten door krokodillen & ooggetuigen zagen dat
Vererving:
Geen testament wettelijke devolutie of intestaat
Testament testamentaire devolutie
Huwelijkscontract contractuele devolutie
Mix van de 3 is mogelijk
Inhoud van huwelijkscontract primeert!
Wanneer treden de gevolgen in werking voor het openvallen van de nalatenschap?
ALTIJD op datum van overlijden
- Rekeningen worden geblokkeerd bij overlijden
- Tot bepaald bedrag wel over beschikken (€ 5.000)
- Hoe deblokkeren? Akte van erfopvolging vragen (z.s.m. kan tot 6 weken duren)
,Waar valt nalatenschap open?
Woonplaats DC op ogenblik van overlijden
Hoofdverblijf (= permanente aanwezigheid)
Vb. Gepensioneerd + wonen in Brussel, ook appartement aan kust & 80% van jaar aan de kust
(Dan is hoofdverblijf de kust)
BELANGRIJK voor territoriale bevoegdheid
Ongeacht ingeschreven in de bevolkingsregisters
Territoriale bevoegdheid (minnelijk / geschilprocedures)
Vb. Verklaring aanvaarden onder voorrecht boedelbeschrijving
Verklaring verwerpen
Machtiging tot verkoop OG
Vordering tot verdeling nalatenschap
…
H2 – Erfbekwaamheid
Afd. I – Begrip & voorwaarden
Er zijn 4 voorwaarden om te kunnen erven/ om de erfenis te aanvaarden
o Bestaan op moment van openvallen van de nalatenschap
o In leven zijn op ogenblik van openvallen van de nalatenschap
o Niet uitgesloten of vervallen verklaard zijn om te kunnen erven
o Niet onwaardig zijn
Uitgesloten = vervallen verklaard (synoniem)
Afd. II – Bestaan als voorwaarde van erfbekwaamheid
= Juridisch bestaan begint bij de geboorte van fysieke persoon
(Rechtspersoon enkel i.g.v. testamentaire devolutie)
Kan een vennootschap oproepen als erfgenaam?
Vennootschap zelf niet, maar vertegenwoordigers kunnen naar notaris stappen
Iemand van bestuursleden (vertegenwoordiger, bij voorkeur gedelegeerd bestuurder)
= Aanvulling inzake een ‘reeds verwerkt kind’ & dus geboren na het openvallen van erfenis
Kind moet al verwerkt zijn (dus al zwanger zijn)
Vb. Opa gaat sterven, en wil dat zijn nog niet geboren kleinkind alles erft
, Afd. III – In leven zijn als voorwaarde van erfbekwaamheid
= Erfgenaam is nog in leven op ogenblik overlijden DC
= Zelfs indien zéér kort in leven – erfrecht t.o.v. DC zit dan in zijn nalatenschap &
keuzerecht gaat gewoon over op zijn erfgenamen
V+ M = LLE
(Z+) Erven via plaatsvervanging (V sterft & Z erft)
Kort daarna sterft Z, erfenis dus naar K1 & K2
K1 K2
Leer van commoriëntes = overlijden op zelfde moment (zelfde dag)
Niet noodzakelijk zelfde tijd, niet noodzakelijk zelfde oorzaak
V+ (T1) M = LLE
Erfgenamen bij T1 (tijd 1) zijn: LLE & Z
Z+ (T2)
GV (1/4) GM (1/4)
V+ (T1) M = LLE (1/2) Vererfd o.b.v. kloving
Z+ (T2)
Vaderlijke linie krijgt 1/2 van zoon, maar V is zelf dood dus gaat naar GV & GM
Moederlijke linie krijgt 1/2 van zoon
