16.10.2015 Les 3 Socialezekerheidsrecht Prof. dr. F. Louckx
Socialezekerheidsrecht
College 6 november 2015 wordt geannuleerd.
Hoofdstuk 4: Arbeidsonderschikheids- en ouderschapsverzekering
Historische ontwikkeling
De oorsprong van de verzekering is gelijklopend met de oorsprong van de verplichte verzekering
voor geneeskundige verzorging. Ze is ontwikkeld vanuit de mutualistische gedachte van de
arbeidersbeweging. In 1944 is de vrijwillige verzekering omgezet naar een verplichte verzekering
als resultaat van het Sociaal Pact. In 1963 wordt de verzekeringsregeling opgesplitst in verplichte
verzekering geneeskundige verzorging en uitkeringsverzekering.
De uitkeringsverzekering is selectiever uitgebreid dan de ziektekostenverzekering. Er is geen
uitbreiding gekomen tot ambtenaren (statutair tewerkgesteld in overheidsdienst). Deze verzekering
is wel uitgebreid tot zelfstandigen. De Koning kan hierop evenwel uitzonderingen op toestaan.
Binnen de uitkeringsverzekering is een opsplitsing gekomen tussen de
arbeidsongeschiktheidsverzekering en de ouderschapsverzekering. Dit omdat men de
arbeidsongeschiktheidsverzekering wel wou uitbreiden, maar de ouderschapsverzekering niet.
Wetgeving
Basiswetgeving:
- De Gecoöridneerde wet van 14 juli 1994 betreffende de verplichte verzekering voor
geneeskundige verzorging en uitkeringen (ZIV-wet)
- KB van 3 juli 1996 tot uitvoering van de ZIV-wet
MAAR: voor de zelfstandigen is een bijzondere regeling van toepassing:
KB van 20 juli 1971 houdende instelling van een uitkeringsverzekering…
Administratieve organisatie
Alles begint bij de verplichting die art. 118 ZIV-Wet oplegt: De rechthebbenden moeten zich
aansluiten bij een verzekeringsinstelling
Er zijn 3 categorieën van verzekeringsinstellingen:
1. Landsbonden van de ziekenfondsen: Federaties van ziekenfondsen (Art. 2 - 6 Ziekenfondswet:
Ziekenfondsen zijn verenigingen van natuurlijke personen die het bevorderen van fysiek,
psychisch en sociaal welzijn als doel hebben. In een geest van voorzorg, onderlinge hulp en
solidariteit. Zij oefenen hun activiteiten niet uit met winstoogmerk. Zij moeten minstens één
dienst oprichten die als doel heeft: het deelnemen aan de uitvoeringen van verplichte
verzekeringen).
Discussie Verplichte verzekeringen vs ziekenfondsen: Vandaag speelt de strijd zich af bij de
aanvullende hospitalisatieverzekeringen. Heel het verhaal over de concurrentie waarbij de ene
de andere verwijt moet in het kader van beide doelstellingen moeten bekeken. De ene doet het
uit winstoogmerk en de andere uit voorzorg.
2. Hulpkas ZIV: Openbare instelling met rechtspersoonlijkheid (kan aansluiting weigeren, op
voorwaarde dat dit geen discriminatoire weigering betreft)
3. Kas der geneeskundige verzorging HR Rail: Enkel voor personeel van NMBS en Infrabel
N aangifte van een arbeidsongeschiktheid beslissen de verzekeringsinstellingen over het recht op
uitkeringen arbeidsongeschiktheid en moederschap en betalen zij de verschuldigde sommen.
Inzake arbeidsongeschiktheid maakt men een onderscheid tussen
- Primaire arbeidsongeschiktheid (eerste jaar arbeidsongeschiktheid): De arbeidsongeschiktheid
moet worden aangegeven bij de adviserende geneesheer van de mutualiteit. Deze zal beslissen
of de arbeidsongeschiktheid wordt erkent, de aanvangsdatum ervan en het einde ervan.
Pagina 1 van 8
Socialezekerheidsrecht
College 6 november 2015 wordt geannuleerd.
Hoofdstuk 4: Arbeidsonderschikheids- en ouderschapsverzekering
Historische ontwikkeling
De oorsprong van de verzekering is gelijklopend met de oorsprong van de verplichte verzekering
voor geneeskundige verzorging. Ze is ontwikkeld vanuit de mutualistische gedachte van de
arbeidersbeweging. In 1944 is de vrijwillige verzekering omgezet naar een verplichte verzekering
als resultaat van het Sociaal Pact. In 1963 wordt de verzekeringsregeling opgesplitst in verplichte
verzekering geneeskundige verzorging en uitkeringsverzekering.
De uitkeringsverzekering is selectiever uitgebreid dan de ziektekostenverzekering. Er is geen
uitbreiding gekomen tot ambtenaren (statutair tewerkgesteld in overheidsdienst). Deze verzekering
is wel uitgebreid tot zelfstandigen. De Koning kan hierop evenwel uitzonderingen op toestaan.
Binnen de uitkeringsverzekering is een opsplitsing gekomen tussen de
arbeidsongeschiktheidsverzekering en de ouderschapsverzekering. Dit omdat men de
arbeidsongeschiktheidsverzekering wel wou uitbreiden, maar de ouderschapsverzekering niet.
Wetgeving
Basiswetgeving:
- De Gecoöridneerde wet van 14 juli 1994 betreffende de verplichte verzekering voor
geneeskundige verzorging en uitkeringen (ZIV-wet)
- KB van 3 juli 1996 tot uitvoering van de ZIV-wet
MAAR: voor de zelfstandigen is een bijzondere regeling van toepassing:
KB van 20 juli 1971 houdende instelling van een uitkeringsverzekering…
Administratieve organisatie
Alles begint bij de verplichting die art. 118 ZIV-Wet oplegt: De rechthebbenden moeten zich
aansluiten bij een verzekeringsinstelling
Er zijn 3 categorieën van verzekeringsinstellingen:
1. Landsbonden van de ziekenfondsen: Federaties van ziekenfondsen (Art. 2 - 6 Ziekenfondswet:
Ziekenfondsen zijn verenigingen van natuurlijke personen die het bevorderen van fysiek,
psychisch en sociaal welzijn als doel hebben. In een geest van voorzorg, onderlinge hulp en
solidariteit. Zij oefenen hun activiteiten niet uit met winstoogmerk. Zij moeten minstens één
dienst oprichten die als doel heeft: het deelnemen aan de uitvoeringen van verplichte
verzekeringen).
Discussie Verplichte verzekeringen vs ziekenfondsen: Vandaag speelt de strijd zich af bij de
aanvullende hospitalisatieverzekeringen. Heel het verhaal over de concurrentie waarbij de ene
de andere verwijt moet in het kader van beide doelstellingen moeten bekeken. De ene doet het
uit winstoogmerk en de andere uit voorzorg.
2. Hulpkas ZIV: Openbare instelling met rechtspersoonlijkheid (kan aansluiting weigeren, op
voorwaarde dat dit geen discriminatoire weigering betreft)
3. Kas der geneeskundige verzorging HR Rail: Enkel voor personeel van NMBS en Infrabel
N aangifte van een arbeidsongeschiktheid beslissen de verzekeringsinstellingen over het recht op
uitkeringen arbeidsongeschiktheid en moederschap en betalen zij de verschuldigde sommen.
Inzake arbeidsongeschiktheid maakt men een onderscheid tussen
- Primaire arbeidsongeschiktheid (eerste jaar arbeidsongeschiktheid): De arbeidsongeschiktheid
moet worden aangegeven bij de adviserende geneesheer van de mutualiteit. Deze zal beslissen
of de arbeidsongeschiktheid wordt erkent, de aanvangsdatum ervan en het einde ervan.
Pagina 1 van 8
