dus soms zinnen uit het boek gedeeltelijk of letterlijk overgenomen zijn omdat deze goed in de
samenvatting pasten. Deze zinnen zijn dus niet het werk van mijzelf maar van Henk Schouten; het bij
elkaar zetten van deze zinnen en het maken tot een goedlopende samenvatting wel. Natuurlijk heb ik
ook dingen in mijn eigen woorden verwoord. In ieder geval: dit is een bronvermelding naar Henk van
Schouten met zijn boek ‘de vijf religies van de wereld’.
Hindoeïsme
Naam en oorsprong
Je kunt bij het hindoeïsme niet van één religie spreken. De naam komt van de rivier de Indus. Zelf
noemen de Indiërs hun religie ‘sanatana dharma’, de eeuwige leer of bestemming. Het hindoeïsme
kent geen stichter of vaste organisatie, maar is meer het resultaat van een ontwikkelingsproces
waarin telkens weer nieuwe sociale of religieuze elementen zijn opgenomen. Dit maakt niet uit, want
volgens de Indiërs brengen alle religieuze wegen je naar hetzelfde doel: de uiteindelijke verlossing.
Twee lagen in het hindoeïsme:
1. De oeroude natuurreligie van de oorspronkelijke bewoners van India.
2. De religie van de Ariërs (kastenstelsel). Onder invloed van de brahmanen, die priesterkaste,
heeft een zekere doordenking en systematisering van het hindoeïsme plaatsgevonden.
Dharma – bestemming – komische orde – kaste
Er heerste een soort komische orde die alles in evenwicht houdt. Tot die orde behoort ook het
kastenstelsel. Door geboorte kom je in een kasta of varna (=kleur): een sociale groep met dezelfde
naam, beroep tradities en religieuze praktijken. De kaste geeft kleur aan je leven. Vier hoofdkasten:
- Brahmanen (priesters, zieners en filosofen, veelal ook de hogere beroepen)
- Ksatriya’s (de strijders: ridders, prinsen en koningen, landbestuurders en militairen)
- Vaisya’s (boeren, kooplieden, handelaren en geschoolde arbeiders)
- Sjoedra’s of dasa’s (ongeschoolde arbeiders, slaven en bedienden)
Mensen die buiten het systeem vallen worden de ‘onaanraakbaren’ (dalits) genoemd. Zij verrichten
onreine werkzaamheden als leerlooien, het opruimen van kadavers, straten vegen, koeienmest
verzamelen en drogen.
De vier kasten kennen ook nog duizenden subkasten of jati’s (= geboorte) met hun eigen sociale
regels en beroepsgenoten. Officieel is het kastenstelsel afgeschaft, maar in de praktijk werkt het nog
heel sterk door.
Je moet binnen de regels van je eigen kaste leven wil je de uiteindelijke verlossing bereiken. Zo
behoor je ook hetzelfde werk te doen en met iemand uit dezelfde kaste te trouwen. Dat is dharma.
In de dharma gaat het niet alleen om de orde van de natuur, maar ook om de morele orde van de
samenleving met de leefregels.
Algemene principes van de dharma voor de morele orde:
- Geduld en tevredenheid