Gezamenlijke besluitvorming
in de revalidatie
EEN KWALITATIEF ONDERZOEK NAAR DE MENINGEN VAN
PROFESSIONALS OM PATIËNTEN TE BETREKKEN BIJ EEN
BEHANDELTEAMBESPREKING
Naam studenten:
Opleiding: HBO-Verpleegkunde, Hanzehogeschool Groningen
Studiejaar: 2020/2021
Semester: 2
Studieonderdeel: Module analyseren en verbeteren van zorg (AVZ)
Osiriscode: HVVB20MAVZ
Opdrachtgever:
Docentbegeleider:
Inleverdatum: 7 juni 2021
,Voorwoord
Voor u ligt de scriptie ‘’Op welke wijze kan het behandelteam van de leerafdeling binnen
Revalidatie Friesland de revalidant met NAH betrekken tijdens een
behandelteambespreking?’’ Uitgevoerd door …. en…, studenten verpleegkunde aan de
Hanzehogeschool te Groningen. Deze scriptie is in de periode februari 2021 tot juni 2021
uitgewerkt in het kader van de afstudeerfase analyseren en verbeteren van zorg. Zodoende
is gekomen tot onderzoek en het schrijven van een onderzoeksrapportage. Dhr….,
opdrachtgever van dit onderzoek en beleidsmedewerker binnen Revalidatie Friesland, heeft
dit onder andere mogelijk gemaakt.
Allereerst willen wij opdrachtgever …. bedanken voor de inzet en de fijne begeleiding tijdens
dit onderzoek. Daarnaast willen wij onze docentbegeleiders bedanken voor de feedback en
sturing waar nodig. Ook willen wij alle medewerkers van het onderzoek bedanken die deze
scriptie mogelijk hebben gemaakt. Wij danken jullie hartelijk hiervoor.
Wij wensen u veel leesplezier toe.
1
,Samenvatting
De zorg in Nederland is in de afgelopen jaren verschoven naar patiëntgerichte zorg, die de
nadruk legt op patiëntbetrokkenheid en gezamenlijke besluitvorming om patiënten mondiger
te maken. Het wordt daarom in toenemende mate gebruikt in de zorg. Uit onderzoek blijkt dat
gezamenlijke besluitvorming positieve effecten biedt voor de revalidatie, maar dat het nog
onvoldoende wordt toegepast in revalidatieomgevingen. Zo ook binnen Revalidatie
Friesland, omdat hier de revalidant niet aanwezig is bij de behandelteambesprekingen. Als
gevolg hiervan is onderzoek gedaan op welke manier de revalidant met niet aangeboren
hersenletsel (NAH) bij een behandelteambespreking binnen Revalidatie Friesland betrokken
kan worden.
Het doel van het onderzoek was om voor 7 juni 2021 een aanbeveling tot een verbetering
van kwaliteit van zorg te formuleren. Met de uitkomsten van het onderzoek wil Revalidatie
Friesland kijken hoe revalidanten met NAH meer betrokken kunnen worden bij een
behandelteambespreking. In een kwalitatief onderzoek met een cross-sectioneel en
deductief karakter werd de vraagstelling onderzocht. Dit werd gedaan door middel van tien
semigestructureerde interviews aan de hand van vooraf opgestelde interviewvragen en een
topiclijst. Er werd een selecte steekproef getrokken van tien behandelaren uit de populatie
om de representativiteit te waarborgen.
In totaal werden vijf verpleegkundigen en vijf therapeuten geïnterviewd. Alle respondenten
waren enthousiast over het betrekken van de revalidant met NAH bij een
behandelteambespreking en brachten allerlei ideeën in om dit werkelijk te kunnen maken. De
meest genoemde ideeën waren de aanwezigheid van de voorzittersrol, het belang van de
voorbespreking, aanwezigheid van een familielid, een langere tijdsduur tijdens de
behandelteambespreking, voorbereiding van de revalidant en allerlei mogelijke
aanpassingen voor revalidanten met afasie en/of cognitieve problematiek.
Er kan geconcludeerd worden dat er allerlei mogelijkheden zijn om de revalidant met NAH
aanwezig te laten zijn bij een behandelteambespreking. Het is van belang dat goed
afgestemd wordt hoe zij betrokken kunnen worden zeker bij revalidanten met cognitieve
problematiek en/of afasie. Door de revalidant zelf te laten beslissen hoe de
behandelteambespreking vorm krijgt, wordt de regie bij de revalidant gehouden.
Vervolgonderzoek wordt daarom aanbevolen om te onderzoeken op welke manier de
revalidant nog meer eigen regie in handen kan nemen omtrent een
behandelteambespreking. Daarnaast worden andere vervolgonderzoeken aanbevolen.
2
, Onder andere naar de mening van de revalidant op deze vraagstelling om een compleet
beeld van dit onderzoek te krijgen.
Inhoudsopgave
Voorwoord.............................................................................................................................................1
Samenvatting..........................................................................................................................................2
Hoofdstuk 1 Doel- en vraagstelling.........................................................................................................8
1.1 Doelstelling...................................................................................................................................8
1.2 Vraagstelling.................................................................................................................................8
1.3 Begripsdefiniëring.........................................................................................................................8
Hoofdstuk 2 Onderzoeksmethode........................................................................................................10
2.1 Grondvorm en onderzoeksdesign...............................................................................................10
2.2 Populatie.....................................................................................................................................10
2.3 Steekproef..................................................................................................................................11
2.4 Dataverzameling en meetinstrument.........................................................................................11
2.5 Data-analyse...............................................................................................................................13
Hoofdstuk 3 Onderzoekskwaliteit........................................................................................................14
3.1 Betrouwbaarheid........................................................................................................................14
3.2 Validiteit.....................................................................................................................................15
3.4 Onderzoek ethiek en wet- en regelgeving..................................................................................15
Hoofdstuk 4 Resultaten........................................................................................................................17
4.1 Respondenten............................................................................................................................17
4.2 Resultaten thema’s.....................................................................................................................17
4.2.1 Gezamenlijke besluitvorming bij de revalidant....................................................................18
4.2.2 De rol van de verpleegkundige................................................................................................23
4.2.3. Samenwerking tussen professionals.......................................................................................25
4.2.4. Afsluiting.................................................................................................................................25
Hoofdstuk 5 Discussie...........................................................................................................................27
5.1 Inhoudelijke discussie.................................................................................................................27
5.2 Methodologische discussie.........................................................................................................28
5.3 Klinische relevantie.....................................................................................................................29
Hoofdstuk 6 Conclusie en aanbeveling.................................................................................................30
6.1 Conclusie........................................................................................................................................30
6.2 Aanbevelingen................................................................................................................................31
Literatuurlijst........................................................................................................................................33
Bijlage 1. Topiclijst................................................................................................................................35
3
in de revalidatie
EEN KWALITATIEF ONDERZOEK NAAR DE MENINGEN VAN
PROFESSIONALS OM PATIËNTEN TE BETREKKEN BIJ EEN
BEHANDELTEAMBESPREKING
Naam studenten:
Opleiding: HBO-Verpleegkunde, Hanzehogeschool Groningen
Studiejaar: 2020/2021
Semester: 2
Studieonderdeel: Module analyseren en verbeteren van zorg (AVZ)
Osiriscode: HVVB20MAVZ
Opdrachtgever:
Docentbegeleider:
Inleverdatum: 7 juni 2021
,Voorwoord
Voor u ligt de scriptie ‘’Op welke wijze kan het behandelteam van de leerafdeling binnen
Revalidatie Friesland de revalidant met NAH betrekken tijdens een
behandelteambespreking?’’ Uitgevoerd door …. en…, studenten verpleegkunde aan de
Hanzehogeschool te Groningen. Deze scriptie is in de periode februari 2021 tot juni 2021
uitgewerkt in het kader van de afstudeerfase analyseren en verbeteren van zorg. Zodoende
is gekomen tot onderzoek en het schrijven van een onderzoeksrapportage. Dhr….,
opdrachtgever van dit onderzoek en beleidsmedewerker binnen Revalidatie Friesland, heeft
dit onder andere mogelijk gemaakt.
Allereerst willen wij opdrachtgever …. bedanken voor de inzet en de fijne begeleiding tijdens
dit onderzoek. Daarnaast willen wij onze docentbegeleiders bedanken voor de feedback en
sturing waar nodig. Ook willen wij alle medewerkers van het onderzoek bedanken die deze
scriptie mogelijk hebben gemaakt. Wij danken jullie hartelijk hiervoor.
Wij wensen u veel leesplezier toe.
1
,Samenvatting
De zorg in Nederland is in de afgelopen jaren verschoven naar patiëntgerichte zorg, die de
nadruk legt op patiëntbetrokkenheid en gezamenlijke besluitvorming om patiënten mondiger
te maken. Het wordt daarom in toenemende mate gebruikt in de zorg. Uit onderzoek blijkt dat
gezamenlijke besluitvorming positieve effecten biedt voor de revalidatie, maar dat het nog
onvoldoende wordt toegepast in revalidatieomgevingen. Zo ook binnen Revalidatie
Friesland, omdat hier de revalidant niet aanwezig is bij de behandelteambesprekingen. Als
gevolg hiervan is onderzoek gedaan op welke manier de revalidant met niet aangeboren
hersenletsel (NAH) bij een behandelteambespreking binnen Revalidatie Friesland betrokken
kan worden.
Het doel van het onderzoek was om voor 7 juni 2021 een aanbeveling tot een verbetering
van kwaliteit van zorg te formuleren. Met de uitkomsten van het onderzoek wil Revalidatie
Friesland kijken hoe revalidanten met NAH meer betrokken kunnen worden bij een
behandelteambespreking. In een kwalitatief onderzoek met een cross-sectioneel en
deductief karakter werd de vraagstelling onderzocht. Dit werd gedaan door middel van tien
semigestructureerde interviews aan de hand van vooraf opgestelde interviewvragen en een
topiclijst. Er werd een selecte steekproef getrokken van tien behandelaren uit de populatie
om de representativiteit te waarborgen.
In totaal werden vijf verpleegkundigen en vijf therapeuten geïnterviewd. Alle respondenten
waren enthousiast over het betrekken van de revalidant met NAH bij een
behandelteambespreking en brachten allerlei ideeën in om dit werkelijk te kunnen maken. De
meest genoemde ideeën waren de aanwezigheid van de voorzittersrol, het belang van de
voorbespreking, aanwezigheid van een familielid, een langere tijdsduur tijdens de
behandelteambespreking, voorbereiding van de revalidant en allerlei mogelijke
aanpassingen voor revalidanten met afasie en/of cognitieve problematiek.
Er kan geconcludeerd worden dat er allerlei mogelijkheden zijn om de revalidant met NAH
aanwezig te laten zijn bij een behandelteambespreking. Het is van belang dat goed
afgestemd wordt hoe zij betrokken kunnen worden zeker bij revalidanten met cognitieve
problematiek en/of afasie. Door de revalidant zelf te laten beslissen hoe de
behandelteambespreking vorm krijgt, wordt de regie bij de revalidant gehouden.
Vervolgonderzoek wordt daarom aanbevolen om te onderzoeken op welke manier de
revalidant nog meer eigen regie in handen kan nemen omtrent een
behandelteambespreking. Daarnaast worden andere vervolgonderzoeken aanbevolen.
2
, Onder andere naar de mening van de revalidant op deze vraagstelling om een compleet
beeld van dit onderzoek te krijgen.
Inhoudsopgave
Voorwoord.............................................................................................................................................1
Samenvatting..........................................................................................................................................2
Hoofdstuk 1 Doel- en vraagstelling.........................................................................................................8
1.1 Doelstelling...................................................................................................................................8
1.2 Vraagstelling.................................................................................................................................8
1.3 Begripsdefiniëring.........................................................................................................................8
Hoofdstuk 2 Onderzoeksmethode........................................................................................................10
2.1 Grondvorm en onderzoeksdesign...............................................................................................10
2.2 Populatie.....................................................................................................................................10
2.3 Steekproef..................................................................................................................................11
2.4 Dataverzameling en meetinstrument.........................................................................................11
2.5 Data-analyse...............................................................................................................................13
Hoofdstuk 3 Onderzoekskwaliteit........................................................................................................14
3.1 Betrouwbaarheid........................................................................................................................14
3.2 Validiteit.....................................................................................................................................15
3.4 Onderzoek ethiek en wet- en regelgeving..................................................................................15
Hoofdstuk 4 Resultaten........................................................................................................................17
4.1 Respondenten............................................................................................................................17
4.2 Resultaten thema’s.....................................................................................................................17
4.2.1 Gezamenlijke besluitvorming bij de revalidant....................................................................18
4.2.2 De rol van de verpleegkundige................................................................................................23
4.2.3. Samenwerking tussen professionals.......................................................................................25
4.2.4. Afsluiting.................................................................................................................................25
Hoofdstuk 5 Discussie...........................................................................................................................27
5.1 Inhoudelijke discussie.................................................................................................................27
5.2 Methodologische discussie.........................................................................................................28
5.3 Klinische relevantie.....................................................................................................................29
Hoofdstuk 6 Conclusie en aanbeveling.................................................................................................30
6.1 Conclusie........................................................................................................................................30
6.2 Aanbevelingen................................................................................................................................31
Literatuurlijst........................................................................................................................................33
Bijlage 1. Topiclijst................................................................................................................................35
3
