INHOUDSOPGAVE
1. Algemeen ....................................................................................................................... 6
2. Digitalisering van het oprichtingsproces ......................................................................... 8
1.1 Inleiding en context ................................................................................................................ 8
1.1.1 WVV: modernisering zonder (al teveel) digitalisering ............................................................................ 8
1.1.2 Coronapandemie als (mede) kantelpunt ................................................................................................ 9
A. Digitale volmacht .................................................................................................................................... 9
B. Digitale algemene vergadering.............................................................................................................. 10
1.2. richtlijn................................................................................................................................ 10
1.2.1 Reden voor Europese belangstelling .................................................................................................... 10
1.2.2 Richtlijn 2019/1151 .............................................................................................................................. 11
1.3. (gedeeltelijke) omzettingwet van Wet van 12 juli 2021 ....................................................... 13
1.3.1 Algemeen.............................................................................................................................................. 13
1.3.2 Algemene regels rond (gedematerialiseerde) authentieke akten ........................................................ 14
1.3.3 ONLINE OPRICHTING IN BELGIË............................................................................................................ 15
1.3.3.1 WAT? ............................................................................................................................................. 15
1.3.3.2 WAAROM? ..................................................................................................................................... 16
1.3.3.3 hoe? ............................................................................................................................................... 16
Stap 1. Gedetailleerde informatie over de vennootschapsvormen ...................................................... 18
Stap 2. Uploaden van documenten en ingeven informatie ................................................................... 18
Stap 3. Begeleiding door notariaat ........................................................................................................ 20
Stap 4. Online identificatie en verlijden van oprichtingsakte ................................................................ 20
1.3.3.4 termijn voor oprichting ................................................................................................................. 21
1.3.4 Mandatendatabank .............................................................................................................................. 22
3. Conflictenbeslechting in vennootschappen: rol van de notaris onderschat? .................. 24
3.1 OPZET EN INLEIDING ............................................................................................................ 24
3.1.1 OPZET ................................................................................................................................................... 24
3.1.2 INLEIDING ............................................................................................................................................. 26
3.2 Overzicht van de vennootschapsrechtelijke actiemiddelen ................................................... 29
3.2.1 Vennootschapsinterne actiemiddelen ................................................................................................. 29
3.2.1.1 Overzicht ....................................................................................................................................... 29
A. Verplicht bijeenroepen algemene vergadering (hierna: AV)............................................................. 30
B. Agendapunten of voorstellen van besluit toevoegen ....................................................................... 32
C. Verdraging van de algemene vergadering......................................................................................... 33
D. Vraagrecht ......................................................................................................................................... 35
E. Herroeping van bestuurders .............................................................................................................. 37
F. Individuele onderzoeks- en controleBH............................................................................................. 40
H. Uitkoopbod (“gedwongen verkoop van effecten”) ........................................................................... 41
I. Uittreding ten laste van het vennootschapsvermogens ..................................................................... 42
I.1 Wettelijke VS. statutaire geschillenregeling in de (niet genoteerde) BV...................................... 44
I.2 Troeven en uitdagingen van de statutaire uittreding ................................................................... 44
I.3 Statutaire Vs. wettelijke geschillenregeling: besluit ..................................................................... 46
3.2.2 Vennootschapsexterne actiemiddelen ................................................................................................. 47
3.2.2.1 Overzicht ....................................................................................................................................... 47
1
, A. Vennootschapsvordering tegen bestuurders/commissaris .............................................................. 47
B. Minderheidsvordering (1) ................................................................................................................. 49
C. Minderheidsvordering (2) ................................................................................................................. 50
D. venootschapsrechtelijk deskundigeonderzoek ................................................................................. 53
E. aanstelling voorlopige bewindvoerder of ander gerechtelijke mandataris (bestuurder ad hoc of
sekwester) ............................................................................................................................................. 54
F. nietigverklaring/opschorting besluiten organen ............................................................................... 55
E. NIETIGVERKLARING VAN EEN STEM EN TUSSENKOMST BIJ MISBRUIK VAN MINDERHEID ............... 59
F. Geschillenregeling: uittreding en uitsluiting ...................................................................................... 61
I. gerechtelijke ontbinding wegens wettige redenen ............................................................................ 61
3.2.3 Uitsmijter: woelige AV .......................................................................................................................... 62
3.2.4 besluit ................................................................................................................................................... 62
4. Vennootschappen en vermogensplanning .................................................................... 63
4.1 Vooraf .................................................................................................................................. 63
4.2 agenda ................................................................................................................................. 63
4.3 vermogensplanning en de nood aan vennootschappen ........................................................ 63
4.3.1 Wat is vermogensplanning? ................................................................................................................. 63
A. Kader ..................................................................................................................................................... 63
B. zorgen en syndromen ............................................................................................................................ 64
4.3.2 Hoe kan het vennootschapsrecht een antwoord bieden ..................................................................... 66
A. De vennootschap als (deel van) de oplossing ....................................................................................... 66
4.4 De maatschap: de vennootschap als tool van vermogensplanning ........................................ 66
4.4.1 De maatschap en het WVV ................................................................................................................... 66
A. Het WVV: het nieuwe ‘vennootschap’ .................................................................................................. 66
B. Gevolgen voor de maatschap ................................................................................................................ 70
c. De maatschap als controlevehikel ......................................................................................................... 73
4.4.2 de maatschap en…................................................................................................................................ 80
A. het ondernemingsrecht..................................................................................................................... 80
B. Het UBO-register ............................................................................................................................... 81
C. Haar voornaamste clausules ............................................................................................................. 82
C.1 duur ............................................................................................................................................. 82
C.2 overdraagbaarheid ...................................................................................................................... 85
C.3 bestuur ........................................................................................................................................ 86
C.4 Andere ......................................................................................................................................... 88
D. de vlaamse belastingsdienst à overgeslaan .................................................................................... 89
4.5 De vennootschap als voorwerp van vermogensplanning ...................................................... 91
4.5.1 FAMILIALE BEDRIJFSOVERDRACHT: ééN BEGRIP, VELE INVALSHOEKEN .............................................. 91
4.5.2 WISSELWERKING STATUTEN EN AANDEELHOUDERSOVEREENKOMST ................................................ 92
5. Vennootschapsdoelen .................................................................................................. 94
5.1 context ................................................................................................................................. 94
5.2 juridisch kader...................................................................................................................... 96
5.2.1 Terminilogie .......................................................................................................................................... 96
5.2.2 even terug in de tijd… ........................................................................................................................... 97
5.2.3 de gewijzigde wettelijke randvoorwaarde ........................................................................................... 97
5.2.4 een bescheiden doelstelling ................................................................................................................. 99
2
, 5.2.5 Uiteenlopende en soms potentieel verstrekkende interpretaties VB. ............................................... 100
5.2.6 (onzekere) rechtsgevolgen ................................................................................................................. 100
5.2.7 zeer licht gereguleerd ......................................................................................................................... 102
5.2.8 contrast: erkende sociale onderneming (“SO”) .................................................................................. 103
5.3 break-out Sessie ................................................................................................................. 104
6. Kapitaal en vermogen .................................................................................................105
6.1 Plan .................................................................................................................................... 105
6.2 Algemeen: vermogen als basiskenmerk van de vennootschap ............................................ 105
6.3 Kapitaalloze BV (opvolger van de BVBA) ............................................................................. 107
6.3.1 Basisprincipes ..................................................................................................................................... 107
6.3.2 Vermogensvorming bij oprichting ...................................................................................................... 110
6.3.3 Effecten .............................................................................................................................................. 114
6.3.4 Bijkomende inbrengen en uitgifte nieuwe aandelen ......................................................................... 118
6.3.5 instandhouding vermogen ................................................................................................................. 123
6.4 De kapitaalloze CV.............................................................................................................. 129
6.5 PRAKTIJKstudie kapitaalverhoging NV ................................................................................ 130
6.5.1 Verslag van de commissaris................................................................................................................ 132
6.5.2 Notulen van de Raad van Bestuur ...................................................................................................... 134
7. creatief met de BV.......................................................................................................134
7.1 Inhoud ............................................................................................................................... 134
7.2 Probleemstelling en opzet .................................................................................................. 135
7.3 instrumenten van creativiteit ............................................................................................. 139
7.4 Creativiteit t.a.v. het doel van de BV .................................................................................. 142
7.5 Creatief met (on)overdraagbaarheid van aandelen ............................................................ 144
7.5 Creatief met de rechten die aan het aandeel verbonden zijn .............................................. 146
7.6 creatief met rechten ........................................................................................................... 146
7.7 Twee geschillenregelingen voor de prijs van één in de niet- genoteerde BV ....................... 160
7.7.1 Wettelijke vs. statutaire geschillenregeling in de (niet-genoteerde) BV ............................................ 161
7.7.2 Troeven en uitdagingen van de statutaire uittreding......................................................................... 161
7.7.3 Creatief met vertrek van aandeelhouders: wees gemodereerd ........................................................ 162
7.8 Besluit ................................................................................................................................ 162
8. Corporate real estate – vastgoedgerelateerde aandelentransacties ............................163
8.1 Inleiding ............................................................................................................................. 163
8.2 Inhoud ............................................................................................................................... 164
8.3 Asset vs. share deals........................................................................................................... 164
8.4 De notaris als zakenman..................................................................................................... 167
8.5 De share deal: verloop van een transactie .......................................................................... 168
3
, 8.5.1 Precontractuele fase .......................................................................................................................... 169
8.5.1.1 Voorafgaande besprekingen - geheimhoudingsovereenkomst of NDA ...................................... 169
8.5.1.2 voorbereidende contracten - internetverklaring/LOI .................................................................. 170
8.5.1.4 exclusiviteitsovereenkomst ......................................................................................................... 172
8.5.1.5 Due diligenge ............................................................................................................................... 172
8.5.1.5 Beginselakkoord .......................................................................................................................... 180
8.5.2 Contractuele fase ............................................................................................................................... 182
8.5.2.1 Geldigheidsvereisten ................................................................................................................... 182
8.5.2.2 Akkoord over zaak en prijs .......................................................................................................... 182
8.5.2.3 Verklaringen en garanties............................................................................................................ 183
8.5.2.4 Modaliteiten ................................................................................................................................ 184
8.5.3 Afsluiting – closing .............................................................................................................................. 185
8.5.4 De notaris als Escrow Agent ............................................................................................................... 186
8.6 In de praktijk ...................................................................................................................... 187
8.6.1 GeheimhoudingsOK ............................................................................................................................ 187
8.6.2 LOI ...................................................................................................................................................... 188
9. Ontbinding van vennooschappen ................................................................................194
9.1 Plan van de uiteenzetting ................................................................................................... 194
9.2 Ontbinding en vereffening.................................................................................................. 194
9.3 Toepasselijke recht............................................................................................................. 203
9.4 grensoverschrijdende zetelverplaatsing ............................................................................. 204
9.5 waarom is dat zo belangrijk? .............................................................................................. 206
10. Eerste hulp bij NV’s van publiek recht ........................................................................207
10.1 voorbeelden ..................................................................................................................... 207
10.2 onze focus ........................................................................................................................ 207
10.3 tips & tricks ...................................................................................................................... 208
10.3.1 Stap 1: identificeer het regelgevend kader dat op een bepaalde NV van publiek recht van toepassing
kan zijn ........................................................................................................................................................ 209
10.3.2 stap 2: bepaal de onderlinge verhouding tussen het publiek rehct en het vennootschapsrecht .... 212
10.3.3 stap 3: never trust your instincts ...................................................................................................... 216
10.3.4 stap 4: hou rekening met de unieke dynamiek binnen NV’s van publiekrecht ................................ 219
11. bestuur en aansprakelijkheid ....................................................................................220
11.1 Overzicht van de diverse bestuursorganen ....................................................................... 220
11.1.1 In de NV ............................................................................................................................................ 220
11.1.2 in de BV en CV .................................................................................................................................. 223
11.2 corporate Governance Codes (iets minder lang blijven stilstaan) ...................................... 224
11.3 Samenstelling van het bestuursorgaan en statuut van de leden ....................................... 227
11.3.1 Benoeming ....................................................................................................................................... 227
11.3.2 Aantal leden ..................................................................................................................................... 235
11.3.3 Vereisten om bestuurder te zijn ....................................................................................................... 236
11.3.4 Bijzonderheden m.b.t. de enige bestuurder van de NV ................................................................... 241
4
, 11.3.5 Aanvaarding en bekendmaking ........................................................................................................ 242
11.3.6 Duur van het mandaat...................................................................................................................... 242
11.3.7 Statuut van de bestuurder ............................................................................................................... 243
11.3.8 Beëindiging van het bestuursmandaat – herroeping, vrijwillig ontslag en bekendmaking .............. 246
11.4 BEVOEDGHEDEN VAN HET BESTUUR ................................................................................ 249
11.4.1 Intern ................................................................................................................................................ 253
11.4.2 Extern (vertegenwoordiging)............................................................................................................ 265
11.5 Dagelijks bestuur (niet behandeld) ................................................................................... 270
12. aandeelhoudersovereenkomsten ..............................................................................272
12.1 Inleiding – impact van het WVV op aandeelhoudersovereenkomsten............................... 272
12.2 Aandeelhoudersafspraken: wat – wanneer – waarom? .................................................... 274
12.2.1 Wettelijk kader ................................................................................................................................. 276
12.3 Statutaire of onderhandse afspraken ............................................................................... 276
12.4 Stemafspraken ................................................................................................................. 279
12.4.1 wettelijke regeling ............................................................................................................................ 279
12.4.2 wettelijke geldigheidsvoorwaarden stemafspraken ........................................................................ 279
12.4.3 Stemafspraken.................................................................................................................................. 281
12.4.4 Voorbeelden ..................................................................................................................................... 281
12.5 Overdracht van aandelen ................................................................................................. 282
12.5.1 Wettelijk kader ................................................................................................................................. 282
12.5.1.1 BV of NV?................................................................................................................................... 282
12.5.1.2 BV .............................................................................................................................................. 282
12.5.1.3 NV .............................................................................................................................................. 284
12.5.2 concrete clausules à beperkt tot degene die in wet zijn geregeld ................................................. 286
12.5.2.1 Onvervreemdbaarheidsbeding .................................................................................................. 286
12.5.2.2 goedkeuringsclausule ................................................................................................................ 288
12.5.2.3 voorkooprecht ........................................................................................................................... 290
12.5.3 sanctie .............................................................................................................................................. 291
12.5.3.1 Sanctie bij miskenning wettelijke voorwaarden (ongeldige clausule) ....................................... 291
12.5.3.2 sanctie bij miskenning van een geldige clausule ....................................................................... 292
12.5.4 voorbeelden ..................................................................................................................................... 292
13. Examen .....................................................................................................................295
5
, 1. ALGEMEEN
CURSUS:
Þ Basiscursus vennootschapsrecht à wordt verondersteld gekend te zijn
Þ Prof zegt in les wat te kennen en wat niet
Þ Gastcolleges: prof zegt wat er moet gekend zijn
Þ Wat met al die modelaktes à hoe moet je die kennen?
o EX: clausule die hij uit modelakte haalt en dan vraagt op examen om die te situeren en
eventueel te vragen naar de wettigheid ervan
o Ga daar eens door, maar ga dat niet studeren
Þ Wetboek van vennootschappen of verenigingen: dat mag je zelf aankopen à de meest recente versie
zou al rekening moeten houden met de wet van 12 juli op de digitale oprichting à die bestaat nog niet
o U neemt dus andere versie en dan kan je die wettekst wel afprinten en gebruiken op examen
o U mag ook van staatsblad printen ipv wetboek maar dat is niet zo handig voor op te zoeken
Þ Examen:
o Digitaal schriftelijk examen
o Hele cursus wordt gevraagd
o U mag wetboek gebruiken
o 2 delen, anderhalf uur in totaal
o Examenvragen:
§ 4 stellingen fout/juist en waarom
§ Vaardigheidsvraag: doorgaans een clausule die u moet situeren met uitleg of
praktische casus met clausule of vragen om een clausule te herschrijven nadat u de
fout eruit hebt gehaald.
§ Korte casus van paar zinnen waar u die issues moet uithalen en uw antwoord moet
motiveren
§ Essay-vraag:
• Topic in het vennootschapsrecht vraag om een kleine essay te schrijven (1
blz.)
6
1. Algemeen ....................................................................................................................... 6
2. Digitalisering van het oprichtingsproces ......................................................................... 8
1.1 Inleiding en context ................................................................................................................ 8
1.1.1 WVV: modernisering zonder (al teveel) digitalisering ............................................................................ 8
1.1.2 Coronapandemie als (mede) kantelpunt ................................................................................................ 9
A. Digitale volmacht .................................................................................................................................... 9
B. Digitale algemene vergadering.............................................................................................................. 10
1.2. richtlijn................................................................................................................................ 10
1.2.1 Reden voor Europese belangstelling .................................................................................................... 10
1.2.2 Richtlijn 2019/1151 .............................................................................................................................. 11
1.3. (gedeeltelijke) omzettingwet van Wet van 12 juli 2021 ....................................................... 13
1.3.1 Algemeen.............................................................................................................................................. 13
1.3.2 Algemene regels rond (gedematerialiseerde) authentieke akten ........................................................ 14
1.3.3 ONLINE OPRICHTING IN BELGIË............................................................................................................ 15
1.3.3.1 WAT? ............................................................................................................................................. 15
1.3.3.2 WAAROM? ..................................................................................................................................... 16
1.3.3.3 hoe? ............................................................................................................................................... 16
Stap 1. Gedetailleerde informatie over de vennootschapsvormen ...................................................... 18
Stap 2. Uploaden van documenten en ingeven informatie ................................................................... 18
Stap 3. Begeleiding door notariaat ........................................................................................................ 20
Stap 4. Online identificatie en verlijden van oprichtingsakte ................................................................ 20
1.3.3.4 termijn voor oprichting ................................................................................................................. 21
1.3.4 Mandatendatabank .............................................................................................................................. 22
3. Conflictenbeslechting in vennootschappen: rol van de notaris onderschat? .................. 24
3.1 OPZET EN INLEIDING ............................................................................................................ 24
3.1.1 OPZET ................................................................................................................................................... 24
3.1.2 INLEIDING ............................................................................................................................................. 26
3.2 Overzicht van de vennootschapsrechtelijke actiemiddelen ................................................... 29
3.2.1 Vennootschapsinterne actiemiddelen ................................................................................................. 29
3.2.1.1 Overzicht ....................................................................................................................................... 29
A. Verplicht bijeenroepen algemene vergadering (hierna: AV)............................................................. 30
B. Agendapunten of voorstellen van besluit toevoegen ....................................................................... 32
C. Verdraging van de algemene vergadering......................................................................................... 33
D. Vraagrecht ......................................................................................................................................... 35
E. Herroeping van bestuurders .............................................................................................................. 37
F. Individuele onderzoeks- en controleBH............................................................................................. 40
H. Uitkoopbod (“gedwongen verkoop van effecten”) ........................................................................... 41
I. Uittreding ten laste van het vennootschapsvermogens ..................................................................... 42
I.1 Wettelijke VS. statutaire geschillenregeling in de (niet genoteerde) BV...................................... 44
I.2 Troeven en uitdagingen van de statutaire uittreding ................................................................... 44
I.3 Statutaire Vs. wettelijke geschillenregeling: besluit ..................................................................... 46
3.2.2 Vennootschapsexterne actiemiddelen ................................................................................................. 47
3.2.2.1 Overzicht ....................................................................................................................................... 47
1
, A. Vennootschapsvordering tegen bestuurders/commissaris .............................................................. 47
B. Minderheidsvordering (1) ................................................................................................................. 49
C. Minderheidsvordering (2) ................................................................................................................. 50
D. venootschapsrechtelijk deskundigeonderzoek ................................................................................. 53
E. aanstelling voorlopige bewindvoerder of ander gerechtelijke mandataris (bestuurder ad hoc of
sekwester) ............................................................................................................................................. 54
F. nietigverklaring/opschorting besluiten organen ............................................................................... 55
E. NIETIGVERKLARING VAN EEN STEM EN TUSSENKOMST BIJ MISBRUIK VAN MINDERHEID ............... 59
F. Geschillenregeling: uittreding en uitsluiting ...................................................................................... 61
I. gerechtelijke ontbinding wegens wettige redenen ............................................................................ 61
3.2.3 Uitsmijter: woelige AV .......................................................................................................................... 62
3.2.4 besluit ................................................................................................................................................... 62
4. Vennootschappen en vermogensplanning .................................................................... 63
4.1 Vooraf .................................................................................................................................. 63
4.2 agenda ................................................................................................................................. 63
4.3 vermogensplanning en de nood aan vennootschappen ........................................................ 63
4.3.1 Wat is vermogensplanning? ................................................................................................................. 63
A. Kader ..................................................................................................................................................... 63
B. zorgen en syndromen ............................................................................................................................ 64
4.3.2 Hoe kan het vennootschapsrecht een antwoord bieden ..................................................................... 66
A. De vennootschap als (deel van) de oplossing ....................................................................................... 66
4.4 De maatschap: de vennootschap als tool van vermogensplanning ........................................ 66
4.4.1 De maatschap en het WVV ................................................................................................................... 66
A. Het WVV: het nieuwe ‘vennootschap’ .................................................................................................. 66
B. Gevolgen voor de maatschap ................................................................................................................ 70
c. De maatschap als controlevehikel ......................................................................................................... 73
4.4.2 de maatschap en…................................................................................................................................ 80
A. het ondernemingsrecht..................................................................................................................... 80
B. Het UBO-register ............................................................................................................................... 81
C. Haar voornaamste clausules ............................................................................................................. 82
C.1 duur ............................................................................................................................................. 82
C.2 overdraagbaarheid ...................................................................................................................... 85
C.3 bestuur ........................................................................................................................................ 86
C.4 Andere ......................................................................................................................................... 88
D. de vlaamse belastingsdienst à overgeslaan .................................................................................... 89
4.5 De vennootschap als voorwerp van vermogensplanning ...................................................... 91
4.5.1 FAMILIALE BEDRIJFSOVERDRACHT: ééN BEGRIP, VELE INVALSHOEKEN .............................................. 91
4.5.2 WISSELWERKING STATUTEN EN AANDEELHOUDERSOVEREENKOMST ................................................ 92
5. Vennootschapsdoelen .................................................................................................. 94
5.1 context ................................................................................................................................. 94
5.2 juridisch kader...................................................................................................................... 96
5.2.1 Terminilogie .......................................................................................................................................... 96
5.2.2 even terug in de tijd… ........................................................................................................................... 97
5.2.3 de gewijzigde wettelijke randvoorwaarde ........................................................................................... 97
5.2.4 een bescheiden doelstelling ................................................................................................................. 99
2
, 5.2.5 Uiteenlopende en soms potentieel verstrekkende interpretaties VB. ............................................... 100
5.2.6 (onzekere) rechtsgevolgen ................................................................................................................. 100
5.2.7 zeer licht gereguleerd ......................................................................................................................... 102
5.2.8 contrast: erkende sociale onderneming (“SO”) .................................................................................. 103
5.3 break-out Sessie ................................................................................................................. 104
6. Kapitaal en vermogen .................................................................................................105
6.1 Plan .................................................................................................................................... 105
6.2 Algemeen: vermogen als basiskenmerk van de vennootschap ............................................ 105
6.3 Kapitaalloze BV (opvolger van de BVBA) ............................................................................. 107
6.3.1 Basisprincipes ..................................................................................................................................... 107
6.3.2 Vermogensvorming bij oprichting ...................................................................................................... 110
6.3.3 Effecten .............................................................................................................................................. 114
6.3.4 Bijkomende inbrengen en uitgifte nieuwe aandelen ......................................................................... 118
6.3.5 instandhouding vermogen ................................................................................................................. 123
6.4 De kapitaalloze CV.............................................................................................................. 129
6.5 PRAKTIJKstudie kapitaalverhoging NV ................................................................................ 130
6.5.1 Verslag van de commissaris................................................................................................................ 132
6.5.2 Notulen van de Raad van Bestuur ...................................................................................................... 134
7. creatief met de BV.......................................................................................................134
7.1 Inhoud ............................................................................................................................... 134
7.2 Probleemstelling en opzet .................................................................................................. 135
7.3 instrumenten van creativiteit ............................................................................................. 139
7.4 Creativiteit t.a.v. het doel van de BV .................................................................................. 142
7.5 Creatief met (on)overdraagbaarheid van aandelen ............................................................ 144
7.5 Creatief met de rechten die aan het aandeel verbonden zijn .............................................. 146
7.6 creatief met rechten ........................................................................................................... 146
7.7 Twee geschillenregelingen voor de prijs van één in de niet- genoteerde BV ....................... 160
7.7.1 Wettelijke vs. statutaire geschillenregeling in de (niet-genoteerde) BV ............................................ 161
7.7.2 Troeven en uitdagingen van de statutaire uittreding......................................................................... 161
7.7.3 Creatief met vertrek van aandeelhouders: wees gemodereerd ........................................................ 162
7.8 Besluit ................................................................................................................................ 162
8. Corporate real estate – vastgoedgerelateerde aandelentransacties ............................163
8.1 Inleiding ............................................................................................................................. 163
8.2 Inhoud ............................................................................................................................... 164
8.3 Asset vs. share deals........................................................................................................... 164
8.4 De notaris als zakenman..................................................................................................... 167
8.5 De share deal: verloop van een transactie .......................................................................... 168
3
, 8.5.1 Precontractuele fase .......................................................................................................................... 169
8.5.1.1 Voorafgaande besprekingen - geheimhoudingsovereenkomst of NDA ...................................... 169
8.5.1.2 voorbereidende contracten - internetverklaring/LOI .................................................................. 170
8.5.1.4 exclusiviteitsovereenkomst ......................................................................................................... 172
8.5.1.5 Due diligenge ............................................................................................................................... 172
8.5.1.5 Beginselakkoord .......................................................................................................................... 180
8.5.2 Contractuele fase ............................................................................................................................... 182
8.5.2.1 Geldigheidsvereisten ................................................................................................................... 182
8.5.2.2 Akkoord over zaak en prijs .......................................................................................................... 182
8.5.2.3 Verklaringen en garanties............................................................................................................ 183
8.5.2.4 Modaliteiten ................................................................................................................................ 184
8.5.3 Afsluiting – closing .............................................................................................................................. 185
8.5.4 De notaris als Escrow Agent ............................................................................................................... 186
8.6 In de praktijk ...................................................................................................................... 187
8.6.1 GeheimhoudingsOK ............................................................................................................................ 187
8.6.2 LOI ...................................................................................................................................................... 188
9. Ontbinding van vennooschappen ................................................................................194
9.1 Plan van de uiteenzetting ................................................................................................... 194
9.2 Ontbinding en vereffening.................................................................................................. 194
9.3 Toepasselijke recht............................................................................................................. 203
9.4 grensoverschrijdende zetelverplaatsing ............................................................................. 204
9.5 waarom is dat zo belangrijk? .............................................................................................. 206
10. Eerste hulp bij NV’s van publiek recht ........................................................................207
10.1 voorbeelden ..................................................................................................................... 207
10.2 onze focus ........................................................................................................................ 207
10.3 tips & tricks ...................................................................................................................... 208
10.3.1 Stap 1: identificeer het regelgevend kader dat op een bepaalde NV van publiek recht van toepassing
kan zijn ........................................................................................................................................................ 209
10.3.2 stap 2: bepaal de onderlinge verhouding tussen het publiek rehct en het vennootschapsrecht .... 212
10.3.3 stap 3: never trust your instincts ...................................................................................................... 216
10.3.4 stap 4: hou rekening met de unieke dynamiek binnen NV’s van publiekrecht ................................ 219
11. bestuur en aansprakelijkheid ....................................................................................220
11.1 Overzicht van de diverse bestuursorganen ....................................................................... 220
11.1.1 In de NV ............................................................................................................................................ 220
11.1.2 in de BV en CV .................................................................................................................................. 223
11.2 corporate Governance Codes (iets minder lang blijven stilstaan) ...................................... 224
11.3 Samenstelling van het bestuursorgaan en statuut van de leden ....................................... 227
11.3.1 Benoeming ....................................................................................................................................... 227
11.3.2 Aantal leden ..................................................................................................................................... 235
11.3.3 Vereisten om bestuurder te zijn ....................................................................................................... 236
11.3.4 Bijzonderheden m.b.t. de enige bestuurder van de NV ................................................................... 241
4
, 11.3.5 Aanvaarding en bekendmaking ........................................................................................................ 242
11.3.6 Duur van het mandaat...................................................................................................................... 242
11.3.7 Statuut van de bestuurder ............................................................................................................... 243
11.3.8 Beëindiging van het bestuursmandaat – herroeping, vrijwillig ontslag en bekendmaking .............. 246
11.4 BEVOEDGHEDEN VAN HET BESTUUR ................................................................................ 249
11.4.1 Intern ................................................................................................................................................ 253
11.4.2 Extern (vertegenwoordiging)............................................................................................................ 265
11.5 Dagelijks bestuur (niet behandeld) ................................................................................... 270
12. aandeelhoudersovereenkomsten ..............................................................................272
12.1 Inleiding – impact van het WVV op aandeelhoudersovereenkomsten............................... 272
12.2 Aandeelhoudersafspraken: wat – wanneer – waarom? .................................................... 274
12.2.1 Wettelijk kader ................................................................................................................................. 276
12.3 Statutaire of onderhandse afspraken ............................................................................... 276
12.4 Stemafspraken ................................................................................................................. 279
12.4.1 wettelijke regeling ............................................................................................................................ 279
12.4.2 wettelijke geldigheidsvoorwaarden stemafspraken ........................................................................ 279
12.4.3 Stemafspraken.................................................................................................................................. 281
12.4.4 Voorbeelden ..................................................................................................................................... 281
12.5 Overdracht van aandelen ................................................................................................. 282
12.5.1 Wettelijk kader ................................................................................................................................. 282
12.5.1.1 BV of NV?................................................................................................................................... 282
12.5.1.2 BV .............................................................................................................................................. 282
12.5.1.3 NV .............................................................................................................................................. 284
12.5.2 concrete clausules à beperkt tot degene die in wet zijn geregeld ................................................. 286
12.5.2.1 Onvervreemdbaarheidsbeding .................................................................................................. 286
12.5.2.2 goedkeuringsclausule ................................................................................................................ 288
12.5.2.3 voorkooprecht ........................................................................................................................... 290
12.5.3 sanctie .............................................................................................................................................. 291
12.5.3.1 Sanctie bij miskenning wettelijke voorwaarden (ongeldige clausule) ....................................... 291
12.5.3.2 sanctie bij miskenning van een geldige clausule ....................................................................... 292
12.5.4 voorbeelden ..................................................................................................................................... 292
13. Examen .....................................................................................................................295
5
, 1. ALGEMEEN
CURSUS:
Þ Basiscursus vennootschapsrecht à wordt verondersteld gekend te zijn
Þ Prof zegt in les wat te kennen en wat niet
Þ Gastcolleges: prof zegt wat er moet gekend zijn
Þ Wat met al die modelaktes à hoe moet je die kennen?
o EX: clausule die hij uit modelakte haalt en dan vraagt op examen om die te situeren en
eventueel te vragen naar de wettigheid ervan
o Ga daar eens door, maar ga dat niet studeren
Þ Wetboek van vennootschappen of verenigingen: dat mag je zelf aankopen à de meest recente versie
zou al rekening moeten houden met de wet van 12 juli op de digitale oprichting à die bestaat nog niet
o U neemt dus andere versie en dan kan je die wettekst wel afprinten en gebruiken op examen
o U mag ook van staatsblad printen ipv wetboek maar dat is niet zo handig voor op te zoeken
Þ Examen:
o Digitaal schriftelijk examen
o Hele cursus wordt gevraagd
o U mag wetboek gebruiken
o 2 delen, anderhalf uur in totaal
o Examenvragen:
§ 4 stellingen fout/juist en waarom
§ Vaardigheidsvraag: doorgaans een clausule die u moet situeren met uitleg of
praktische casus met clausule of vragen om een clausule te herschrijven nadat u de
fout eruit hebt gehaald.
§ Korte casus van paar zinnen waar u die issues moet uithalen en uw antwoord moet
motiveren
§ Essay-vraag:
• Topic in het vennootschapsrecht vraag om een kleine essay te schrijven (1
blz.)
6
