5/10/2015 artikel 89 Grondwet
Hoorcollege 5 SBR
Legaliteitsbeginsel II
Legaliteitsbeginsel
Waarom is het legaliteitsbeginsel zo belangrijk?
- Trias politica
- Eenzijdige machtsuitoefening door de overheid
Trias politica is checks & balances tussen:
o Uitvoerende macht
o Wetgevende macht
o Rechtsprekende macht
- Er wordt macht over je uitgeoefend, maar je hebt wel invloed op de algemene wijze
waarop dat wordt geregeld (wetgeving) en je kunt in het concrete geval
rechtsbescherming zoeken (rechtszaak).
Legaliteitsbeginsel is essentieel voor de bescherming van de trias politica. Door het
legaliteitsbeginsel wordt de macht van de uitvoerende macht ingeperkt. De rechterlijke
macht controleert of de uitvoerende macht zich aan het legaliteitsbeginsel houdt. Ook een
feitelijke handeling valt onder het legaliteitsbeginsel.
Basismodel
- Basis in de Grondwet
- Vervolg in wet in formele zin
- Vervolg in lagere regelgeving
Gelede normstelling
Meerenberg arrest- 1879
Bestuurders van een inrichting weigeren een bevolkingsregister bij te houden. Kern van het
arrest: de Koning heeft geen wetgevende bevoegdheid. Scheiding uitvoerende macht en
wetgevende macht (betekenis van Blanketwet 1818 wordt ingeperkt). In de
Grondwetherziening van 1887 betekent een inperking van de betekenis van het
Meerenbergarrest; zelfstandige algemene maatregel van bestuur (zonder wettelijke basis),
tenzij er een straf aan gekoppeld is. Alleen een AMvB die gebaseerd is op een wet, mag een
straf hebben (nu artikel 89 Grondwet). Voor het vaststellen van algemeen verbindende
voorschriften wordt een zelfstandige algemene maatregel van bestuur niet gebruikt
behoudens in uitzonderlijke situaties bij wijze van tijdelijke voorziening.
Hoe krijgt een overheid zijn bevoegdheid?
3 typen van bevoegdheid:
- Het stellen van regels
- Het nemen van besluiten
- Het uitvoeren van feitelijke handelingen
Hoorcollege 5 SBR
Legaliteitsbeginsel II
Legaliteitsbeginsel
Waarom is het legaliteitsbeginsel zo belangrijk?
- Trias politica
- Eenzijdige machtsuitoefening door de overheid
Trias politica is checks & balances tussen:
o Uitvoerende macht
o Wetgevende macht
o Rechtsprekende macht
- Er wordt macht over je uitgeoefend, maar je hebt wel invloed op de algemene wijze
waarop dat wordt geregeld (wetgeving) en je kunt in het concrete geval
rechtsbescherming zoeken (rechtszaak).
Legaliteitsbeginsel is essentieel voor de bescherming van de trias politica. Door het
legaliteitsbeginsel wordt de macht van de uitvoerende macht ingeperkt. De rechterlijke
macht controleert of de uitvoerende macht zich aan het legaliteitsbeginsel houdt. Ook een
feitelijke handeling valt onder het legaliteitsbeginsel.
Basismodel
- Basis in de Grondwet
- Vervolg in wet in formele zin
- Vervolg in lagere regelgeving
Gelede normstelling
Meerenberg arrest- 1879
Bestuurders van een inrichting weigeren een bevolkingsregister bij te houden. Kern van het
arrest: de Koning heeft geen wetgevende bevoegdheid. Scheiding uitvoerende macht en
wetgevende macht (betekenis van Blanketwet 1818 wordt ingeperkt). In de
Grondwetherziening van 1887 betekent een inperking van de betekenis van het
Meerenbergarrest; zelfstandige algemene maatregel van bestuur (zonder wettelijke basis),
tenzij er een straf aan gekoppeld is. Alleen een AMvB die gebaseerd is op een wet, mag een
straf hebben (nu artikel 89 Grondwet). Voor het vaststellen van algemeen verbindende
voorschriften wordt een zelfstandige algemene maatregel van bestuur niet gebruikt
behoudens in uitzonderlijke situaties bij wijze van tijdelijke voorziening.
Hoe krijgt een overheid zijn bevoegdheid?
3 typen van bevoegdheid:
- Het stellen van regels
- Het nemen van besluiten
- Het uitvoeren van feitelijke handelingen
