Samenvatting LAMO 2016
Musea die zijn opgenomen in het Museumregister dienen zich te houden aan gedragsregels en
voorschriften die zijn vastgelegd in de Ethische Code voor Musea, ingesteld in 1991
Een daarvan is de LAMO, de Leidraad Afstoten Museale Objecten.
In 1990 onder minister van WVC Hedy d’Ancona het Deltaplan voor Cultuurbehoud in het leven
geroepen.
De LAMO dient drie hoofddoelen:
• Bescherming van het erfgoed van nationaal belang, zodat het behouden blijft voor de
Nederlandse samenleving.
• Ondersteuning van het collectiemanagement van musea, als instrument ter bevordering van
collectiemobiliteit en als bescherming tegen omissies en vergissingen in dat proces.
• Bevordering van het maatschappelijk vertrouwen in de museumbranche, als hoeder van het
nationale erfgoed.
de Ethische Code. Het geeft aan met welke aspecten een museum rekening dient te houden bij
het opstellen van een afstotingsplan, en hoe dat vervolgens moet worden uitgevoerd.
De tweede uitgave van de LAMO verscheen in 2006
De commissie Leijnse constateerde dat de LAMO in beginsel voldoet maar dat de branche tijdig,
en niet achteraf, geïnformeerd zou moeten worden over alle museale afstotingsvoornemens.
Zo krijgt zij de gelegenheid betrokken te zijn bij de afwegingen, waardoor zij medeverantwoordelijk
kan zijn voor de bestemming van het erfgoed.
De commissie adviseerde om hiervoor een transparante aanmeldingsprocedure en een
onafhankelijke toetsingsprocedure te ontwikkelen om uniek en onvervangbaar erfgoed te kunnen
behouden voor het publieke domein in Nederland
onderscheid gemaakt tussen een vereenvoudigde LAMO-procedure voor de ‘lichte gevallen’ (de
meeste afstotingen) en een uitgebreidere procedure met beschermwaardigheidstoets
voor de ‘zware gevallen’, afhankelijk van de kwaliteit en kwantiteit van de af te stoten objecten.
Voorwaarde is dat àlle afstotingsvoornemens worden aangemeld op de hiervoor bestemde
Afstotingsdatabase.
Vanaf 2016 is de Erfgoedwet van kracht. Deze wet heeft onder meer betrekking op de
bescherming van het erfgoed van nationaal belang, en geldt voor erfgoedcollecties (in beheer bij
musea maar ook andere publiekrechtelijke instellingen) onder verantwoordelijkheid van het Rijk,
provincies en gemeenten. Die overheden zijn krachtens de Erfgoedwet verplicht hun
afstotingsvoornemens publiekelijk bekend te maken. Gaat het om vervreemding buiten het
publieke domein en erfgoed van mogelijk nationaal belang, dan dient het voornemen beoordeeld te
worden door een adviescommissie.
Dit heeft veel weg van de nieuwe LAMO-procedure en dient ook een zelfde doel, namelijk het
behoud van belangrijk erfgoed in openbaar Nederlands bezit. Om verwarring en dubbele
procedures te voorkomen is daarom aansluiting gezocht tussen de LAMO en de Erfgoedwet.
De Museumvereniging heeft in overleg met de stuurgroep Erfgoedwet4 de nieuwe aanmeldings-en
toetsingsprocedure van de LAMO zó opgesteld dat die voldoet aan de Erfgoedwet en – voor zover
de LAMO verder gaat dan de Erfgoedwet – er niet mee in strijd is. Hierdoor is het mogelijk dat
zowel musea als overheden gebruik maken van één meldpunt, de Afstotingsdatabase, en van één
adviescommissie, de Toetsingscommissie Beschermwaardigheid.
“Afstoten heeft altijd als doel de kwaliteit en samenstelling van de collectie te verbeteren en/of
objecten een plaats te geven waar ze beter functioneren.”
Musea die zijn opgenomen in het Museumregister dienen zich te houden aan gedragsregels en
voorschriften die zijn vastgelegd in de Ethische Code voor Musea, ingesteld in 1991
Een daarvan is de LAMO, de Leidraad Afstoten Museale Objecten.
In 1990 onder minister van WVC Hedy d’Ancona het Deltaplan voor Cultuurbehoud in het leven
geroepen.
De LAMO dient drie hoofddoelen:
• Bescherming van het erfgoed van nationaal belang, zodat het behouden blijft voor de
Nederlandse samenleving.
• Ondersteuning van het collectiemanagement van musea, als instrument ter bevordering van
collectiemobiliteit en als bescherming tegen omissies en vergissingen in dat proces.
• Bevordering van het maatschappelijk vertrouwen in de museumbranche, als hoeder van het
nationale erfgoed.
de Ethische Code. Het geeft aan met welke aspecten een museum rekening dient te houden bij
het opstellen van een afstotingsplan, en hoe dat vervolgens moet worden uitgevoerd.
De tweede uitgave van de LAMO verscheen in 2006
De commissie Leijnse constateerde dat de LAMO in beginsel voldoet maar dat de branche tijdig,
en niet achteraf, geïnformeerd zou moeten worden over alle museale afstotingsvoornemens.
Zo krijgt zij de gelegenheid betrokken te zijn bij de afwegingen, waardoor zij medeverantwoordelijk
kan zijn voor de bestemming van het erfgoed.
De commissie adviseerde om hiervoor een transparante aanmeldingsprocedure en een
onafhankelijke toetsingsprocedure te ontwikkelen om uniek en onvervangbaar erfgoed te kunnen
behouden voor het publieke domein in Nederland
onderscheid gemaakt tussen een vereenvoudigde LAMO-procedure voor de ‘lichte gevallen’ (de
meeste afstotingen) en een uitgebreidere procedure met beschermwaardigheidstoets
voor de ‘zware gevallen’, afhankelijk van de kwaliteit en kwantiteit van de af te stoten objecten.
Voorwaarde is dat àlle afstotingsvoornemens worden aangemeld op de hiervoor bestemde
Afstotingsdatabase.
Vanaf 2016 is de Erfgoedwet van kracht. Deze wet heeft onder meer betrekking op de
bescherming van het erfgoed van nationaal belang, en geldt voor erfgoedcollecties (in beheer bij
musea maar ook andere publiekrechtelijke instellingen) onder verantwoordelijkheid van het Rijk,
provincies en gemeenten. Die overheden zijn krachtens de Erfgoedwet verplicht hun
afstotingsvoornemens publiekelijk bekend te maken. Gaat het om vervreemding buiten het
publieke domein en erfgoed van mogelijk nationaal belang, dan dient het voornemen beoordeeld te
worden door een adviescommissie.
Dit heeft veel weg van de nieuwe LAMO-procedure en dient ook een zelfde doel, namelijk het
behoud van belangrijk erfgoed in openbaar Nederlands bezit. Om verwarring en dubbele
procedures te voorkomen is daarom aansluiting gezocht tussen de LAMO en de Erfgoedwet.
De Museumvereniging heeft in overleg met de stuurgroep Erfgoedwet4 de nieuwe aanmeldings-en
toetsingsprocedure van de LAMO zó opgesteld dat die voldoet aan de Erfgoedwet en – voor zover
de LAMO verder gaat dan de Erfgoedwet – er niet mee in strijd is. Hierdoor is het mogelijk dat
zowel musea als overheden gebruik maken van één meldpunt, de Afstotingsdatabase, en van één
adviescommissie, de Toetsingscommissie Beschermwaardigheid.
“Afstoten heeft altijd als doel de kwaliteit en samenstelling van de collectie te verbeteren en/of
objecten een plaats te geven waar ze beter functioneren.”
