Samenvatting van het vak Basis Kwantitatief Onderzoek, inclusief formule overzicht

ESSB-SBPM1030

Samenvatting: Basis Kwantitatief
Onderzoek (NL)
Blok 3 – Jaar 2023




Datum: 03-04-2023

,Inhoudsopgave
Deel 1: Beschrijvende statistiek...........................................................................................................2
Hoorcollege 1: Data samenvatten, steekproef en populatie ................................................................2
Hoorcollege 2: Variabiliteit, normaalverdeling en standaardiseren......................................................5
Hoorcollege 3: Kansen en de normaalverdeling; schalen maken..........................................................9
Deel 2: Inferentiële statistiek ............................................................................................................ 13
Hoorcollege 4: Centrale limietstelling en hypothesen toetsen ........................................................... 13
Hoorcollege 5: T-toetsen en Chi kwadraat ......................................................................................... 18
Hoorcollege 6: Correlatie .................................................................................................................. 24
Hoorcollege 7: Regressie ................................................................................................................... 32
Overzicht formules ........................................................................................................................... 40




Doelstellingen van het vak:
1. Statistische technieken te gebruiken om kwantitatieve onderzoeksgegevens samen
te vatten;
2. De juiste statistische techniek te kiezen voor een bepaald onderzoeksprobleem;
3. Deze technieken zelfstandig te gebruiken om geformuleerde hypothesen te toetsen;
4. De resultaten van verschillende statistische analyses te interpreteren.



1

,Deel 1: Beschrijvende statistiek
In hoorcollege 1 t/m 3 gaat het over beschrijvende statistiek. Beschrijvende statistiek richt zich, in
tegenstelling tot inferentiële statistiek, alleen op de steekproef of alleen op de populatie. Inferentiële
statistiek richt zich echter op de gehele populatie. Belangrijke begrippen van beschrijvende statistiek
zijn: data samenvatten, spreiding/variabiliteit, normaalverdeling, Z-scores en kansen berekenen.

Beschrijvende statistiek: Statistiek waarbij je met 100% zekerheid kan vaststellen wat er over de
populatie gezegd kan worden. De steekproef betreft de populatie (er is geen steekproef). De
verzameling wordt soms een ‘gegevensreeks’ of gewoon ‘gegevens’ genoemd. Alle data is
beschikbaar en kan relatief eenvoudig geordend worden.

Inferentie statistiek: Op basis van een steekproef uitspraak doen over een gehele populatie. Er is
geen 100% zekerheid of de steekproef representatief is voor de gehele populatie. Door gegevens uit
de steekproef te verzamelen, kunnen waarschijnlijke kernmerken van de populatie (die de
onderzoeker niet kan zien) worden bepaald. De steekproef wordt ook wel de ‘sample’ genoemd en
de gehele groep de ‘populatie’. De steekproef moet representatief zijn voor de populatie. De beste
manier om een steekproef samen te stellen is doormiddel van een willekeurige steekproef.


Hoorcollege 1: Data samenvatten, steekproef en populatie
Meetniveaus
Er zijn verschillende manieren om data te typeren. Eén manier om data te typeren is doormiddel van
meetniveaus. De manier waarop data is samengevat heeft consequenties voor het type toets je kan
uitvoeren.
1. Nominaal: Categorieën of labels zonder logische volgorde (bijv.: kleuren, smaken, etc.);
2. Ordinaal: Categorieën die wel een logische volgorde hebben. (bijv.: goud, zilver, brons).
Hierbij wordt vaak de 5-staps antwoordschalen gebruikt, ook wel likertschalen genoemd. Er
is een logische volgorde maar er is zijn geen betekenisvolle verschillen tussen de categorieën.
3. Interval: Betreft continue data. Tussen de verschillende data zijn betekenisvolle verschillen.
Er zijn gelijke intervallen tussen de waarden (bijv.: temperatuur in graden Celsius, je kan
rekenen met graden Celsius).
4. Ratio: Betreft continue data. De data heeft een absoluut nulpunt. Als het nulpunt 0 is, is er
geen variabele aanwezig (Bijv.: inkomen in euro’s, leeftijd in jaren, lengte in cm. Als iemand 0
scoort heeft iemand geen euro, geen jaar oud en 0 cm lang).
Note: Interval en ratio wordt door SPSS samengevat door ‘skill’ data.

Centrummaten
Om een groep data samen te vatten kan gebruikt worden gemaakt van centrummaten.
Centrummaten richten zich op waar het grootste deel van de data zich bevindt. Het betreft de meest
voorkomende of waarschijnlijke data. Er zijn drie centrummaten, namelijk: het gemiddelde, de
modus en de mediaan.

Gemiddelde: De som van alle scores, gedeeld door het aantal observaties. Uitschieters/afwijkende
data heeft veel invloed op de uitkomst van het gemiddelde. De mediaan kan gebruikt worden in
situaties waarin het gemiddelde minder goed werkt, doordat het uitschieters bevat.

Mediaan: De middelste score van een dataset. Bij een oneven aantal moet de middelste score
gebruikt worden en bij een even aantal het gemiddelde van de twee middelste scores. De mediaan
wordt minder beïnvloed door uitschieters. Je kunt bij nominale data niet de mediaan vinden.


2

, Nominale data kent geen ordening, dus je kunt de waardes nooit op een rij zetten om de middelste
waarde te vinden.

Modus: Waarde die het vaakst voorkomt (waarde met de hoogste frequentie). De modus kan
worden toegepast op gecategoriseerde data. Continue/interval data bevat (te) veel verschillende
waardes waardoor de modus vaak niet toegepast kan worden. Een dataset kan meerdere modi
hebben, de verdeling is dan bimodiaal.

Symbolen
Term Steekproef Populatie
Waarde X X
Som Σ Σ
Aantal waardes n n
Gemiddelde Ⴟof M (Mean) µ
Standaarddeviatie S σ

Gemiddelde
Het gemiddelde is de som van de waarden van een groep getallen gedeeld door het aantal getallen in
de groep.

Formule voor het gemiddelde:

Gemiddelde
Term Betekenis
Σ Som van alle waardes
Z Waardes
N Aantal waardes
Ⴟ/ M (Mean) Gemiddelde steekproef
µ Gemiddelde populatie
Formule gemiddelde steekproef



Formule gemiddelde populatie

Conclusie:
- Het gemiddelde en de mediaan zijn beide te gebruiken bij interval/ratio meetniveau;
- Gemiddelde wordt beïnvloed door uitschieters, mediaan niet;
- Het gemiddelde kan alleen uitgerekend worden voor interval/ratio data. Dit is niet mogelijk
voor ordinale data;
- Let op met uitschieters in kleine datasets;
- Bij nominaal meetniveau gebruik de modus.

Richtlijnen voor tabellen:
- Duidelijke titel;
- Nummer je tabellen;
- Label je rijen en kolommen;
- Maak een duidelijke lay-out (kopieer niet direct uit SPSS);
- Verwijs naar de bron van de data;
- Noem de meeteenheid (bijv. % of meter);
- Gebruik niet te veel decimalen en overbodige informatie.

3