Zelfstudiepakket Comfortzorg
Elk onderdeel van dit aanbod kadert binnen een haptonomische aanpak van personen met
een zware zorgbehoefte. We focussen ons op de doelgroep ouderen waarbij een actieve
vrijetijdsbesteding niet meer vanzelfsprekend is en het aanvaarden van de passiviteit des
te belangrijker wordt binnen de benadering van en het aanbod voor deze persoon.
Dit leerpad is gebaseerd op de 7 domeinen van de PDL-benadering (passiviteiten van het
dagelijks leven). Deze zijn:
- Liggen
- Zitten
- Verplaatst worden
- Gewassen worden
- Gekleed worden
- Verschoond worden
- Gevoed worden
Elk onderdeel van een zelfstudiepakket of het practicum zal je meer inzicht geven in één
van deze domeinen. Je zal zien dat sommige domeinen in meer of mindere mate
uitgewerkt zijn óf dat er verwezen wordt naar inhouden van lessen binnen andere, reeds
eerder geziene modules. We verwachten dat alle informatie uit dit leerpad gekend is en
kan toegepast worden in een reële situatie.
Algemene informatie (deel 1)
In onderstaand leerpad leggen we uit wat PDL is en wat de 7 pijlers zijn waar PDL op
gebaseerd is.
Verder werken we binnen PDL en comfortzorg ook vaak met key-points en handzettingen.
Deze gebruiken we om een cliënt vb. te ondersteunen bij het aan- en uitkleden (vb.
wanneer de persoon afweerspanning vertoond), of bij het wassen.
Definitie PDL
- Passiviteiten van het dagelijks leven
o Een complex van handelingen, maatregelen en voorzieningen
o Dat bijdraagt tot een optimale begeleiding, verpleging en verzorging
o Bij mensen waarbij zelfzorgtekorten niet meer op te heffen zijn
Doelgroep van de passieve zorgvrager
Niet kunnen meewerken, wel (ongewild) kunnen tegenwerken.
1
, Doelstellingen PDL
1. Comfort van de passieve zorgvrager zo hoog mogelijk houden (wij hebben
ondersteunende rol)
> Behoud van conditie en restactiviteit
> Ontspanning bieden
> Preventie decubitus en contracturen
> Streven voor een optimale leefbaarheid (wij zijn hier verantwoordelijk; ook
via trial and error om te zien wat wel en niet werkt
2. Werkbaarheid van de zorgverlener optimaliseren
Voorwaarden om te starten/werken volgens PDL-benadering
1. Attitude
> Client staat centraal – aandacht voor privacy (kloppen voor je binnen gaat,
…)
> Haptonomische benadering: een geruststellende benadering die zich richt
op het menselijke affectieve gevoelsleven zintuigelijk waarnemen, elkaars
nabijheid “doorvoelen” met aandacht voor adequate handzettingen (via
aanrakingen, … laten weten dat er iemand is om voor hen te zorgen; dat ze
niet alleen zijn)
> Warm zorgconcept
> Zorg voor een functionele opstelling van materiaal en omgevingselementen
2. Acceptatie van de passiviteit (weten dat iemand niet meer kan meewerken)
3. Interdisciplinaire samenwerking
4. Uitvoering van de zorg door 1 hulpverlener
Aandachtig zijn voor zintuiglijke prikkels
- Horen
o Rustgevende muziek, lievelingsmuziek zorgvrager
- Zien
o Sfeerverlichting ipv TL-lamp, sfeervolle kamerinrichting, herkenbaar
- Ruiken
o Aromatherapie voorafgaand aan wasgebeuren, lekker geurtje achteraf
- Voelen
o Voldoende warme kamer, warm water, hand of nekmassage achteraf
- Proeven
2
, o Niet echt van toepassing, soms kan bv. Chocolaatje/koffie oplossing bieden
echter let op voor verslikkingsgevaar!
7 PDL factoren (passief geformuleerd)
- Liggen
- Zitten
- Gewassen worden
- Gekleed worden
- Verschoond worden
- Verplaatst worden
- Gevoed worden
3
, Algemene informatie (deel 2)
Keypoints en handzettingen
= Handelingen die je kan gebruiken bij bewegingen, bij personen met last van spasticiteit,
rigiditeit, … om bewegingen te ondersteunen en te faciliteren. Keypoints zijn
scharnierssloten van het lichaam. U handen zijn de sleutel voor het slot/de beweging open
te krijgen.
1. Openen van arm- en handbewegingen bij spastische aandoeningen
2. Buigen van benen die strekspasmen vertonen
3. Benen strekken bij buigspanningen
Openen van arm- en handbewegingen bij spastische aandoeningen
- Vb. tijdens aantrekken van kledij
4
Elk onderdeel van dit aanbod kadert binnen een haptonomische aanpak van personen met
een zware zorgbehoefte. We focussen ons op de doelgroep ouderen waarbij een actieve
vrijetijdsbesteding niet meer vanzelfsprekend is en het aanvaarden van de passiviteit des
te belangrijker wordt binnen de benadering van en het aanbod voor deze persoon.
Dit leerpad is gebaseerd op de 7 domeinen van de PDL-benadering (passiviteiten van het
dagelijks leven). Deze zijn:
- Liggen
- Zitten
- Verplaatst worden
- Gewassen worden
- Gekleed worden
- Verschoond worden
- Gevoed worden
Elk onderdeel van een zelfstudiepakket of het practicum zal je meer inzicht geven in één
van deze domeinen. Je zal zien dat sommige domeinen in meer of mindere mate
uitgewerkt zijn óf dat er verwezen wordt naar inhouden van lessen binnen andere, reeds
eerder geziene modules. We verwachten dat alle informatie uit dit leerpad gekend is en
kan toegepast worden in een reële situatie.
Algemene informatie (deel 1)
In onderstaand leerpad leggen we uit wat PDL is en wat de 7 pijlers zijn waar PDL op
gebaseerd is.
Verder werken we binnen PDL en comfortzorg ook vaak met key-points en handzettingen.
Deze gebruiken we om een cliënt vb. te ondersteunen bij het aan- en uitkleden (vb.
wanneer de persoon afweerspanning vertoond), of bij het wassen.
Definitie PDL
- Passiviteiten van het dagelijks leven
o Een complex van handelingen, maatregelen en voorzieningen
o Dat bijdraagt tot een optimale begeleiding, verpleging en verzorging
o Bij mensen waarbij zelfzorgtekorten niet meer op te heffen zijn
Doelgroep van de passieve zorgvrager
Niet kunnen meewerken, wel (ongewild) kunnen tegenwerken.
1
, Doelstellingen PDL
1. Comfort van de passieve zorgvrager zo hoog mogelijk houden (wij hebben
ondersteunende rol)
> Behoud van conditie en restactiviteit
> Ontspanning bieden
> Preventie decubitus en contracturen
> Streven voor een optimale leefbaarheid (wij zijn hier verantwoordelijk; ook
via trial and error om te zien wat wel en niet werkt
2. Werkbaarheid van de zorgverlener optimaliseren
Voorwaarden om te starten/werken volgens PDL-benadering
1. Attitude
> Client staat centraal – aandacht voor privacy (kloppen voor je binnen gaat,
…)
> Haptonomische benadering: een geruststellende benadering die zich richt
op het menselijke affectieve gevoelsleven zintuigelijk waarnemen, elkaars
nabijheid “doorvoelen” met aandacht voor adequate handzettingen (via
aanrakingen, … laten weten dat er iemand is om voor hen te zorgen; dat ze
niet alleen zijn)
> Warm zorgconcept
> Zorg voor een functionele opstelling van materiaal en omgevingselementen
2. Acceptatie van de passiviteit (weten dat iemand niet meer kan meewerken)
3. Interdisciplinaire samenwerking
4. Uitvoering van de zorg door 1 hulpverlener
Aandachtig zijn voor zintuiglijke prikkels
- Horen
o Rustgevende muziek, lievelingsmuziek zorgvrager
- Zien
o Sfeerverlichting ipv TL-lamp, sfeervolle kamerinrichting, herkenbaar
- Ruiken
o Aromatherapie voorafgaand aan wasgebeuren, lekker geurtje achteraf
- Voelen
o Voldoende warme kamer, warm water, hand of nekmassage achteraf
- Proeven
2
, o Niet echt van toepassing, soms kan bv. Chocolaatje/koffie oplossing bieden
echter let op voor verslikkingsgevaar!
7 PDL factoren (passief geformuleerd)
- Liggen
- Zitten
- Gewassen worden
- Gekleed worden
- Verschoond worden
- Verplaatst worden
- Gevoed worden
3
, Algemene informatie (deel 2)
Keypoints en handzettingen
= Handelingen die je kan gebruiken bij bewegingen, bij personen met last van spasticiteit,
rigiditeit, … om bewegingen te ondersteunen en te faciliteren. Keypoints zijn
scharnierssloten van het lichaam. U handen zijn de sleutel voor het slot/de beweging open
te krijgen.
1. Openen van arm- en handbewegingen bij spastische aandoeningen
2. Buigen van benen die strekspasmen vertonen
3. Benen strekken bij buigspanningen
Openen van arm- en handbewegingen bij spastische aandoeningen
- Vb. tijdens aantrekken van kledij
4
