Samenvatting anatomie: Hoorcollege 4
Hoofdstuk 4: . Art. coxae (heupgewricht)
Na het bekijken van clip1:
• Visuele voorstelling geven van de Articulatio coxae
• Heb je een opfrissing van alle bewegingen die mogelijk zijn in het heup gewricht
Het heupgewricht is opgebouwd uit de pelvis (bekkengordel) en de femur.
Pelvis is opgebouwd uit verschillende onderdelen: heup kom zal contact maken met de heup kop
van het femur.
1
, 1. Inleiding
Pelvis: het benige bekken
Bekken(gordel)
• 2 ossa coxae: linker en rechter heupbeen → die zijn nog eens opgebouwd uit 3
verschillende botstukken (vergroeid in de pubertijd)
• Os sacrum + os coccygis
• Functie:
- Geheel zorgt → Lichaamsgewicht gedragen wordt
- Aanhechtingsplaats voor de onderste ledematen (spieren)
- Binnen het bekken → Bescherming uitscheidingsorganen
- Zorgt voor → Bescherming voortplantingsorganen
Verschillen in anatomie van het bekken bij mannen en vrouwen
• De bekkenopening is bij de man relatief smal (linker kant)
• De bekkenhoek is kleiner (<90°) bij de man tov de vrouw
→ bij de vrouw is dit groter en breder: heeft te maken met de zwangerschap en geboorte
van eventueel kinderen. Het hoofdje moet daar kunnen passeren → opening moet breed
zijn.
2
, 2. Bewegingen in het heupgewricht
Heupgewricht = kogelgewricht
- Gaat om een kop & kom → veel bewegingen mogelijk in het gewricht
Open versus gesloten kinematische keten (herhaling)
❖ Open kinematische keten:
• Hierbij fungeert het bekken als punctum fixum (vast punt)
• Been beweegt vrij
❖ Gesloten kinematische keten:
• De femur fungeert als punctum fixum (vaste punt)
• Het os coxae/bekken beweegt t.o.v. het stilstaande bovenbeen.
• Voeten staan vast op de grond
• Oriëntatiepunt: Spina iliaca anterior superior (SIAS)
Anteflexie
• Bekken is het vaste punt, femur gaat bewegen in een open keten ten opzichte van het os
coxae
• Antefelxie: Sagittale vlak om latero-laterale as (as van links → rechts)
• Groter bij een gebogen knie t.o.v. een gestrekte knie door rek op hamstrings
• Passief verder dan actief. Spieren die deze beweging uitvoeren zijn ontspannen en
kunnen worden samengedrukt.
• spieren aan de dorsale zijde gaan gerokkend worden (stretchen) → anteflexie tegen
houden bij gestekte knie (hamstrings: dorsale zijde van bovenbeen)
• Vaak een retroversie van het bekken tot gevolg.
3
Hoofdstuk 4: . Art. coxae (heupgewricht)
Na het bekijken van clip1:
• Visuele voorstelling geven van de Articulatio coxae
• Heb je een opfrissing van alle bewegingen die mogelijk zijn in het heup gewricht
Het heupgewricht is opgebouwd uit de pelvis (bekkengordel) en de femur.
Pelvis is opgebouwd uit verschillende onderdelen: heup kom zal contact maken met de heup kop
van het femur.
1
, 1. Inleiding
Pelvis: het benige bekken
Bekken(gordel)
• 2 ossa coxae: linker en rechter heupbeen → die zijn nog eens opgebouwd uit 3
verschillende botstukken (vergroeid in de pubertijd)
• Os sacrum + os coccygis
• Functie:
- Geheel zorgt → Lichaamsgewicht gedragen wordt
- Aanhechtingsplaats voor de onderste ledematen (spieren)
- Binnen het bekken → Bescherming uitscheidingsorganen
- Zorgt voor → Bescherming voortplantingsorganen
Verschillen in anatomie van het bekken bij mannen en vrouwen
• De bekkenopening is bij de man relatief smal (linker kant)
• De bekkenhoek is kleiner (<90°) bij de man tov de vrouw
→ bij de vrouw is dit groter en breder: heeft te maken met de zwangerschap en geboorte
van eventueel kinderen. Het hoofdje moet daar kunnen passeren → opening moet breed
zijn.
2
, 2. Bewegingen in het heupgewricht
Heupgewricht = kogelgewricht
- Gaat om een kop & kom → veel bewegingen mogelijk in het gewricht
Open versus gesloten kinematische keten (herhaling)
❖ Open kinematische keten:
• Hierbij fungeert het bekken als punctum fixum (vast punt)
• Been beweegt vrij
❖ Gesloten kinematische keten:
• De femur fungeert als punctum fixum (vaste punt)
• Het os coxae/bekken beweegt t.o.v. het stilstaande bovenbeen.
• Voeten staan vast op de grond
• Oriëntatiepunt: Spina iliaca anterior superior (SIAS)
Anteflexie
• Bekken is het vaste punt, femur gaat bewegen in een open keten ten opzichte van het os
coxae
• Antefelxie: Sagittale vlak om latero-laterale as (as van links → rechts)
• Groter bij een gebogen knie t.o.v. een gestrekte knie door rek op hamstrings
• Passief verder dan actief. Spieren die deze beweging uitvoeren zijn ontspannen en
kunnen worden samengedrukt.
• spieren aan de dorsale zijde gaan gerokkend worden (stretchen) → anteflexie tegen
houden bij gestekte knie (hamstrings: dorsale zijde van bovenbeen)
• Vaak een retroversie van het bekken tot gevolg.
3
