Inleiding analytische chemie
Oplosbaarheid
Oplossing: homogeen mengsel van onopgeloste stof en oplosmiddel
Oplosmiddel: organische solventen, water
Oplosbaarheid: in welke mate lost een stof op in een andere stof
Mechanisme oplossen
VOORBEELD: ionen
- Kationen gericht naar O van H20
- Anionen gericht naar H van H20
Verzadiging en oplosbaarheid
Verzadigd: maximale hoeveelheid product is opgelost in bepaalde hoeveelheid solvent (temp
afhankelijk)
Evenwicht tussen vaste fase en oplossing: A(s) A(aq)
VOORBEELD: NaCl (s) Na+(aq)+ Cl-(aq)
Oplosbaarheid (S): maximale hoeveelheid van een stof die kan opgelost worden in bepaalde
hoeveelheid solvent bij een bepaalde temperatuur (mol/L)
S is afhankelijk van de aard opgeloste stof, oplosmiddel
o Gelijken lossen goed op in elkaar
o Ongelijken lossen slecht op in elkaar
Oplosbaarheid van gas in vloeistof
S neemt lineair toe als pA toeneemt
Wet van Henry: SA = kH.pA
Met k= henryconstante
= f(gas, oplosmiddel,T)
Principe van le châtelier
= evenwicht verschuift in de richting waardoor de verandering die opgedrongen wordt (p stijgt
in b), wordt tegengewerkt (p daalt in c)
Temperatuursafhankelijkheid oplosnbaarheid
Iongebonden en moleculaire stoffen: meestal verhoging van S als T stijgt
Gassen: altijd verlaging S als T stijgt
1
, Inleiding analytische chemie
Colligatieve eigenschappen
Eigenschappen die enkel afhankelijk zijn van de hoeveelheid opgeloste stof
o Dampspanning oplosmiddel
o Kookpunt oplosmiddel
o Vriespunt oplosmiddel
o Osmose
Let op
o Sucrose: 1 deeltje in oplossing
o NaCl: 2 deeltjes
o MgCl2: 3 deeltjes
o HCl: 2 deeltjes
o CH3COOH: 1,05 deeltjes
Wet van Raoult
Verlaging dampspanning bij oplossen niet-vluchtige stoffen de dampspanning v/e
oplosmiddel in een oplossing v/e niet-vluchtig component is recht evenredig met de molfractie
v/h oplosmiddel in de oplossing
Wet van raoult:
pA = xA.P0A
met: xA = molfractie oplosmiddel in oplossing
P0A = dampspanning zuiver oplosmiddel
pA = dampspanning oplosmiddel in oplossing
Ideale oplossingen: volgen wet van raoult
Lage concentraties: volgen wet van raoult
Kookpuntsverhoging
△Tk = i.ke.bB
Met: Tk = kookpuntsverhoging (steeds positief)
Ke = kookpuntsconstante oplosmiddel
bB = hoeveelheid opgeloste stof (molaliteit)
i : van’t Hoff factor
vriespuntsverlaging
Vriespuntverlaging: mengsel smelt/bevriest bij een lagere temperatuur
Mengsel smelt/bevriest over temperatuurstraject:
o Oplosmiddel bevriest eerst
o Tv daalt nog
o Opgeloste stof bevriest ook
2
Oplosbaarheid
Oplossing: homogeen mengsel van onopgeloste stof en oplosmiddel
Oplosmiddel: organische solventen, water
Oplosbaarheid: in welke mate lost een stof op in een andere stof
Mechanisme oplossen
VOORBEELD: ionen
- Kationen gericht naar O van H20
- Anionen gericht naar H van H20
Verzadiging en oplosbaarheid
Verzadigd: maximale hoeveelheid product is opgelost in bepaalde hoeveelheid solvent (temp
afhankelijk)
Evenwicht tussen vaste fase en oplossing: A(s) A(aq)
VOORBEELD: NaCl (s) Na+(aq)+ Cl-(aq)
Oplosbaarheid (S): maximale hoeveelheid van een stof die kan opgelost worden in bepaalde
hoeveelheid solvent bij een bepaalde temperatuur (mol/L)
S is afhankelijk van de aard opgeloste stof, oplosmiddel
o Gelijken lossen goed op in elkaar
o Ongelijken lossen slecht op in elkaar
Oplosbaarheid van gas in vloeistof
S neemt lineair toe als pA toeneemt
Wet van Henry: SA = kH.pA
Met k= henryconstante
= f(gas, oplosmiddel,T)
Principe van le châtelier
= evenwicht verschuift in de richting waardoor de verandering die opgedrongen wordt (p stijgt
in b), wordt tegengewerkt (p daalt in c)
Temperatuursafhankelijkheid oplosnbaarheid
Iongebonden en moleculaire stoffen: meestal verhoging van S als T stijgt
Gassen: altijd verlaging S als T stijgt
1
, Inleiding analytische chemie
Colligatieve eigenschappen
Eigenschappen die enkel afhankelijk zijn van de hoeveelheid opgeloste stof
o Dampspanning oplosmiddel
o Kookpunt oplosmiddel
o Vriespunt oplosmiddel
o Osmose
Let op
o Sucrose: 1 deeltje in oplossing
o NaCl: 2 deeltjes
o MgCl2: 3 deeltjes
o HCl: 2 deeltjes
o CH3COOH: 1,05 deeltjes
Wet van Raoult
Verlaging dampspanning bij oplossen niet-vluchtige stoffen de dampspanning v/e
oplosmiddel in een oplossing v/e niet-vluchtig component is recht evenredig met de molfractie
v/h oplosmiddel in de oplossing
Wet van raoult:
pA = xA.P0A
met: xA = molfractie oplosmiddel in oplossing
P0A = dampspanning zuiver oplosmiddel
pA = dampspanning oplosmiddel in oplossing
Ideale oplossingen: volgen wet van raoult
Lage concentraties: volgen wet van raoult
Kookpuntsverhoging
△Tk = i.ke.bB
Met: Tk = kookpuntsverhoging (steeds positief)
Ke = kookpuntsconstante oplosmiddel
bB = hoeveelheid opgeloste stof (molaliteit)
i : van’t Hoff factor
vriespuntsverlaging
Vriespuntverlaging: mengsel smelt/bevriest bij een lagere temperatuur
Mengsel smelt/bevriest over temperatuurstraject:
o Oplosmiddel bevriest eerst
o Tv daalt nog
o Opgeloste stof bevriest ook
2
