Sociaal recht
Vooral praktijk gericht
Wetten in het sociaal domein-> toepassen
Les 1 : “Verschillende vormen van
arbeidsovereenkomsten”
Examenvraag: Berekenen van het opzegtermijn
3 type hoedanigheden
1. Werknemers
2. Zelfstandigen(ook zaakvoerders)
3. Ambtenaren: Bedienden op het niveau van de overheid-> Lectoren
De manier waarop iemand arbeid verricht bepaald de sociale wetgeving
Bv. pensioenen(Nieuwe regel 1500 euro)
Gelijkenissen tussen de ambtenaren en werknemers:
Dezelfde gezag relatie
Verschillen tussen de ambtenaren en werknemers:
Ambtenaar kan alleen werken voor de overheid, maar de werknemer voor beide
Werknemers sluiten een overeenkomst dus 2 fronten-> Bij eenzijdige statutaire benoeming is
het een 1 zijdige benoeming dus de overheid kan de regels veranderen zonder tegenspraak
Bij een zelfstandige is er een contractuele relatie met de opdrachtgever
Problemen met de ambtenaren: Als er plots weinig uitdagingen zijn kunnen er teveel ambtenaren
zijn-> Overlast aan ambtenaren
70% vast benoemen en 30% flexibel personeel
Arbeidsovereenkomsten en Contracten met de zelfstandige zijn verschillende
Bij de zelfstandige-> Aannemingscontract-> De zelfstandige is vrij om deze zelf te organiseren->
Zelfstandige moet rekening houden met de stijgende prijzen van grondstoffen->
Herwaarderingsclausule
MAAR de overheid bemoeit zich met de overeenkomsten tussen werkgever en werknemer-> OMDAT
de wetgever ervan uitgaat dat de werknemer de economisch zwakke partij is en dus bescherming
nodig hebben. Uitzondering: Knelpuntberoep
Schijn-/Nepzelfstandige: Verborgen werkgevers-> Zij staan wel onder gezag van de opdrachtgever en
hebben dus niet de vrijheid de opdracht te organiseren-> Een vorm van fiscale fraude, WANT de RSZ
verliest deze inkomst-> Ze gaan hier actief opzoek -> Worden voor de arbeidsrechtbank gebracht
Arbeidsrelatiewet 2006: Stelt op voor hoeveel we een bepaalde contractuele relatie
hebben( aannemingscontract of arbeidscontract)
27
,Les 2 : “Individuele arbeidsovereenkomsten”
Individuele arbeidsovereenkomsten:
Overeenkomst waarbij een werknemer zich ertoe verbindt om:
Arbeid te verrichten
Tegen betaling v/e loon(salaris)
Onder gezag van de werkgever
Wederkerige overeenkomst: bv. Huurovereenkomsten, Koopovereenkomsten, Schenking(Moet
worden aanvaard en er staat niet tegenover)-> eenzijdige overeenkomst
Wet kan worden opgedeeld in 2 bepalingen
1. Dwingende of imperatieve bepalingen-> Indien niet gevolgd wordt het nietig bepaald -> Niet
goed geïnformeerde werknemers handelen naar de informatie van nietige bepalingen
2. Aanvullende of suppletoire bepalingen-> Belangrijke regels, maar niet belangrijk om de
werknemer te beschermen dus mogen ze er onderling over discussiëren
Indien er een mondelinge overeenkomst wordt gesloten dan is 100% van de wet geldig.
Nietige clausules:
- Telkens wanneer de werkgever de rechten van de werknemer verminderd of de
verplichtingen van de werknemer verzwaard, dit met de wettelijk kader als
referentie(dwingende bepalingen), dan is er een nietige clausule.
- Wanneer de Werkgever zich het recht neemt om de voorwaarden in de
arbeidsovereenkomst eenzijdig te wijzigen
- Automatisch ontbindend beding-> Mag niet opgenomen worden in een
arbeidsovereenkomst
- Arbitraal beding(scheidsrechterlijk): De partijen betalen zelf de scheidsrechter-> Daarom
mag dit niet
Nietige overeenkomst:
- Handel onbekwaam( in principe iedereen boven 18 jaar)
- Er moet een voorwerp zijn
- Er moet toestemming zijn
- Theorie van de wilsgebreken(dwang, dwaling, bedrog)
- Rechtsgeldige oorzaak
Proxenitrisme: Pooiers en Hoeren-> Zelfstandige
Les 3 :”Collectieve arbeidsverhoudingen”
Wordt geregeld door de sociale partners
Belang van collectieve arbeidsverhoudingen: Motor voor sociale vooruitgang, rekening houdend
met de verschillende regels in elke sector, vormen we bindende afspraken tussen de sociale partners.
, Geschiedenis sociaal” overleg”
Gaat terug naar de romeinse tijd
Decreet d’ A L L A R D E en later wet Le chapelier: verbod op vakbonden en staken->
Verengingen van arbeiders-> 1867: Afschaffing wet de chapelier -> Hierdoor was verenging
weer mogelijk
Begin 20ste eeuw: schoorvoetend eerste stappen richting sociaal overleg
1944: sociaal pact-> Sociale solidariteit(Pensioen, ziekte…) en Paritaire
samenwerking(Onderneming, industrieel gebied-> bedrijfssector, Nationaal vlak)
Beslissing werd genomen bij consensus -> Belgisch compromis
België is een overlegeconomie bij uitstek-> Compromis sluiters
Dit zorgt voor paritaire comités die zorgen voor collectieve arbeid overeenkomsten-> C A O
Wat krijgen de werkgevers?-> Sociale vrede gedurende 2 jaar-> Afkopen van vrede
Sociaal overleg
Compensatie voor macht onevenwicht tussen WN en WG
Wetten van vraag en aanbod worden ingeperkt
Collectieve onderhandelingen komen in de plaats
De middenstand regeert het land
Sociaal overleg is vandaag niet dood
Vakbonden en WG hebben in ons land de touwtjes stevig in hand-> Nauwe banden tussen
politiek en vakbonden -> Via overlegorganen op Vlaams, Waals, Brussel en federaal Niveau
Voordelen van sociaal overleg
Inkomenskloof in België behoort tot de kleinste ter wereld, omdat lonen steeds collectief
worden onderhandeld
Economie is meer bestand tegen schokken door medezeggenschap van sociale partners
Automatische indexering: Wanneer de spilindex overschreden is
Nadelen van sociaal overleg
Onder druk van de vakbonden weinig laagbetaalde arbeid in België -> Wijst op gebrek aan
dynamisme
Weinig nachtwerk of tijdelijke arbeid door strikte regels
Flexibiliteit wordt in het gedrang gebracht(bv. Hervorming 38 uren week)
Meer dynamiek gewenst?-> JA
3 Grote vakbonden
ABVV, ACV, ACLVB
Juridische aspecten?
o Grondrechten
Vakbond vrijheid
Recht op actief op te treden
Vooral praktijk gericht
Wetten in het sociaal domein-> toepassen
Les 1 : “Verschillende vormen van
arbeidsovereenkomsten”
Examenvraag: Berekenen van het opzegtermijn
3 type hoedanigheden
1. Werknemers
2. Zelfstandigen(ook zaakvoerders)
3. Ambtenaren: Bedienden op het niveau van de overheid-> Lectoren
De manier waarop iemand arbeid verricht bepaald de sociale wetgeving
Bv. pensioenen(Nieuwe regel 1500 euro)
Gelijkenissen tussen de ambtenaren en werknemers:
Dezelfde gezag relatie
Verschillen tussen de ambtenaren en werknemers:
Ambtenaar kan alleen werken voor de overheid, maar de werknemer voor beide
Werknemers sluiten een overeenkomst dus 2 fronten-> Bij eenzijdige statutaire benoeming is
het een 1 zijdige benoeming dus de overheid kan de regels veranderen zonder tegenspraak
Bij een zelfstandige is er een contractuele relatie met de opdrachtgever
Problemen met de ambtenaren: Als er plots weinig uitdagingen zijn kunnen er teveel ambtenaren
zijn-> Overlast aan ambtenaren
70% vast benoemen en 30% flexibel personeel
Arbeidsovereenkomsten en Contracten met de zelfstandige zijn verschillende
Bij de zelfstandige-> Aannemingscontract-> De zelfstandige is vrij om deze zelf te organiseren->
Zelfstandige moet rekening houden met de stijgende prijzen van grondstoffen->
Herwaarderingsclausule
MAAR de overheid bemoeit zich met de overeenkomsten tussen werkgever en werknemer-> OMDAT
de wetgever ervan uitgaat dat de werknemer de economisch zwakke partij is en dus bescherming
nodig hebben. Uitzondering: Knelpuntberoep
Schijn-/Nepzelfstandige: Verborgen werkgevers-> Zij staan wel onder gezag van de opdrachtgever en
hebben dus niet de vrijheid de opdracht te organiseren-> Een vorm van fiscale fraude, WANT de RSZ
verliest deze inkomst-> Ze gaan hier actief opzoek -> Worden voor de arbeidsrechtbank gebracht
Arbeidsrelatiewet 2006: Stelt op voor hoeveel we een bepaalde contractuele relatie
hebben( aannemingscontract of arbeidscontract)
27
,Les 2 : “Individuele arbeidsovereenkomsten”
Individuele arbeidsovereenkomsten:
Overeenkomst waarbij een werknemer zich ertoe verbindt om:
Arbeid te verrichten
Tegen betaling v/e loon(salaris)
Onder gezag van de werkgever
Wederkerige overeenkomst: bv. Huurovereenkomsten, Koopovereenkomsten, Schenking(Moet
worden aanvaard en er staat niet tegenover)-> eenzijdige overeenkomst
Wet kan worden opgedeeld in 2 bepalingen
1. Dwingende of imperatieve bepalingen-> Indien niet gevolgd wordt het nietig bepaald -> Niet
goed geïnformeerde werknemers handelen naar de informatie van nietige bepalingen
2. Aanvullende of suppletoire bepalingen-> Belangrijke regels, maar niet belangrijk om de
werknemer te beschermen dus mogen ze er onderling over discussiëren
Indien er een mondelinge overeenkomst wordt gesloten dan is 100% van de wet geldig.
Nietige clausules:
- Telkens wanneer de werkgever de rechten van de werknemer verminderd of de
verplichtingen van de werknemer verzwaard, dit met de wettelijk kader als
referentie(dwingende bepalingen), dan is er een nietige clausule.
- Wanneer de Werkgever zich het recht neemt om de voorwaarden in de
arbeidsovereenkomst eenzijdig te wijzigen
- Automatisch ontbindend beding-> Mag niet opgenomen worden in een
arbeidsovereenkomst
- Arbitraal beding(scheidsrechterlijk): De partijen betalen zelf de scheidsrechter-> Daarom
mag dit niet
Nietige overeenkomst:
- Handel onbekwaam( in principe iedereen boven 18 jaar)
- Er moet een voorwerp zijn
- Er moet toestemming zijn
- Theorie van de wilsgebreken(dwang, dwaling, bedrog)
- Rechtsgeldige oorzaak
Proxenitrisme: Pooiers en Hoeren-> Zelfstandige
Les 3 :”Collectieve arbeidsverhoudingen”
Wordt geregeld door de sociale partners
Belang van collectieve arbeidsverhoudingen: Motor voor sociale vooruitgang, rekening houdend
met de verschillende regels in elke sector, vormen we bindende afspraken tussen de sociale partners.
, Geschiedenis sociaal” overleg”
Gaat terug naar de romeinse tijd
Decreet d’ A L L A R D E en later wet Le chapelier: verbod op vakbonden en staken->
Verengingen van arbeiders-> 1867: Afschaffing wet de chapelier -> Hierdoor was verenging
weer mogelijk
Begin 20ste eeuw: schoorvoetend eerste stappen richting sociaal overleg
1944: sociaal pact-> Sociale solidariteit(Pensioen, ziekte…) en Paritaire
samenwerking(Onderneming, industrieel gebied-> bedrijfssector, Nationaal vlak)
Beslissing werd genomen bij consensus -> Belgisch compromis
België is een overlegeconomie bij uitstek-> Compromis sluiters
Dit zorgt voor paritaire comités die zorgen voor collectieve arbeid overeenkomsten-> C A O
Wat krijgen de werkgevers?-> Sociale vrede gedurende 2 jaar-> Afkopen van vrede
Sociaal overleg
Compensatie voor macht onevenwicht tussen WN en WG
Wetten van vraag en aanbod worden ingeperkt
Collectieve onderhandelingen komen in de plaats
De middenstand regeert het land
Sociaal overleg is vandaag niet dood
Vakbonden en WG hebben in ons land de touwtjes stevig in hand-> Nauwe banden tussen
politiek en vakbonden -> Via overlegorganen op Vlaams, Waals, Brussel en federaal Niveau
Voordelen van sociaal overleg
Inkomenskloof in België behoort tot de kleinste ter wereld, omdat lonen steeds collectief
worden onderhandeld
Economie is meer bestand tegen schokken door medezeggenschap van sociale partners
Automatische indexering: Wanneer de spilindex overschreden is
Nadelen van sociaal overleg
Onder druk van de vakbonden weinig laagbetaalde arbeid in België -> Wijst op gebrek aan
dynamisme
Weinig nachtwerk of tijdelijke arbeid door strikte regels
Flexibiliteit wordt in het gedrang gebracht(bv. Hervorming 38 uren week)
Meer dynamiek gewenst?-> JA
3 Grote vakbonden
ABVV, ACV, ACLVB
Juridische aspecten?
o Grondrechten
Vakbond vrijheid
Recht op actief op te treden
