Samenvatting Economie vandaag

Economie

0.
Inleiding

0.1 Het
doel
van
de
economische
wetenschap



Het
economisch
aspect
v.h.
handelen
bestaat
in
het
kiezen.
De
elementen
van
de
keuze:

• Behoeften
(veelvuldig)

• Keuzeprobleem

o =
met
gegeven
middelen
een
maximale
behoeftebevrediging
bereiken

o =
economisch
principe

• Middelen
(schaars
en
nuttig)

0.1.1 Behoefte



Behoefte
=
het
aanvoelen
van
een
tekort
en
het
streven
dit
tekort
te
bevredigen




Kenmerken:

• Subjectief
karakter

• Talrijk
en
van
verschillende
aard

• Verzadigbaar

• Vatbaar
voor
substitutie

• Tijd
en
plaatsgebonden

• Materieel
en
immaterieel

• Individueel
en
collectief



Soorten:

• Primaire
of
levensnoodzakelijke
behoeften

o Bv.
voeding,
kleding
en
huisvesting

• Immatriële
behoeften

o Bv.
onderwijs,
ontspanning,
geneeskundige
verzorging

• Collectieve
of
gemeenschappelijke
behoeften

o Zijn
gelijkaardig
voor
een
groot
aantal
personen

o Worden
normaal
door
de
gemeenschap
als
geheel
bevredigd

o Bv.
onderwijs,
wegen,
bejaardenzorg,
recreatiezones

• Individuele
behoeften

o Subjectiever

o Worden
normaal
bevredigd
danzij
de
inspanningen
van
personen
of
hun

gezin

o Bv.
voeding,
kleding,
huisvesting,
ontspanning

0.1.2 Schaarse
middelen
(≠
zeldzaam)



Schaarse
middelen
=
middelen
waarvan
de
verlangde
hoeveelheid
de
beschikbare

hoeveelheid
zou
overtreffen
indien
het
gratis
ter
beschikking
stond.



à
er
ontstaat
een
waardeverschijnsel:
schaarsheid:
we
moeten
er
een
prijs
voor
betalen.




1


,à
schaarsheid
duidt
op
de
beperktheid
van
ons
inkomen



à
De
hoeveelheid
goederen
en
diensten
is
altijd
beperkt
ten
opzichte
van
de
behoeften.

Schaarste
dwingt
ons
te
kiezen.


0.1.3 Nuttigheid
en
keuzeproblemen



Nuttigheid:
wanneer
behoefte
bevredigd
is
(subjectief).
De
behoeftenbevrediging
is
niet

voor
iedereen
hetzelfde.



Economisch
principe
=
voorkeurschema
afhankelijk
v.h.
subjectief
nut
=
de
mens
tracht

met
zijn
beschikbare
middelen
zo
te
kiezen,
dat
hij
volgens
zijn
schatting
een
maximale

behoeftenbevrediging
bereikt.

Bv.
gezinnen:
behoeftes
wonen,
voeding,
vrije
tijd

Bv.
OH:
behoeftes
defensie,
jobs,
infrastructuur



Economie
=
de
studie
van
het
menselijk
streven
naar
bevrediging
van
behoeften

met
behulp
van
schaarse
middelen.


0.2 Welvaart
en
welzijn



Welvaart
=
de
mate
waarin
mensen
met
de
beschikbare
schaarse
middelen
in
hun

behoeften
kunnen
voorzien.




Vermindering
van
schaarste
=
steiging
van
de
welvaart



Vormen
(vb’n):

• Geld

• Inkomen

• Vrije
tijd

• Kwaliteit
leefmilieu



Welzijn
=
je
gevoel
van
‘welbevinden’,
bevrediging
van
verlangens
(liefde,
vriendschap)

die
geen
beslag
leggen
op
schaarse
middelen.


0.3 Soorten
goederen



Vrije
goederen
=
niet
schaarse
goederen,
een
goed
waarvoor
geen
prijs
is.
(bv.
lucht)



1.
Economische
goederen
=
schaarse
middelen:
goederen
en
diensten

• Zuiver
individuele
goederen

o Rivaliteit
onder
consumenten
+
producent
kan
consumenten
uitsluiten

van
gebruik

o Bv.
Wouter
Deprez
is
toch
altijd
uitverkocht,
dus
hij
mag
z’n
prijzen

verhogen.
Hij
mag
‘uitsluiten’.

o Bv.
Als
je
een
fiets
koopt,
kan
iemand
anders
niet
ook
die
fiets
kopen

o Bv.
Als
je
een
pintje
opdrinkt,
kan
iemand
anders
dat
pintje
niet
meer

opdrinken
(uitsluiting)

• Zuiver
collectieve
goederen

o Niet-­‐rivaliserend
en
niet-­‐uitsluitbaar




2


, o Bv.
de
hulp
van
de
brandweer/
politie



• Quasicollectieve
goederen

o Individueel,
maar
met
sociale
dimensie

o Bv.
onderwijs
(er
is
sprake
van
rivalisering:
het
aantal
leerlingen
per
klas

is
beperkt;
maar
de
overheid
financiert)




2.
Economische
goederen:

• Consumptiegoederen

o Bevredigen
onmiddellijk
de
behoefte
van
gezinshuishouding

§ Verbruiksgoederen

• Niet-­‐duurzame
consumptiegoederen

• Eenmalig

• Bv.
brood

§ Gebruiksgoederen

• Duurzame
consumptiegoederen

• Meerdere
keren
bruikbaar

• Bv.
smartphone


• Investeringsgoederen


o Dienen
om
andere
goederen
te
produceren

§ Kapitaalgoederen

• Levensduur
van
min.
1
jaar

• Bv.
gebouwen,
machines,
vervoermaterieel

§ Vlottende
investeringsgoederen


• Worden
tijdens
het
productieproces
verwerkt
of
vernietigd

• Bv.
grondstoffen,
hulpmaterialen


0.4 Consumptie
en
productie



Consumptie
=
besteding
van
inkomen.



Productie
=
het
scheppen
of
toevoegen
van
waarde
aan
de
economische
goederen.



Productiefactoren/
middelen
vereist
voor
de
productie:

• De
natuur

o Natuurlijke
rijkdommen
(grondstoffen
en
energie)

• De
arbeid

o Alle
mogelijke
arbeidsprestaties
(fysiek
en
intellectueel)

• Het
kapitaal

o De
reële
kapitaalgoederen
(het
geheel
van
door
mensen
geproduceerde

productiemiddelen)

§ Bv.
machines,
fabrieksgebouwen

o Wordt
gevormd
door
samenwerking
van
natuur
en
arbeid:
afgeleide

productiefactor

o OMWEGPRODUCTIE
=
kapitaalgoederen
dragen
slechts
indirect,
langs

een
omweg,
bij
tot
de
uiteindelijke
behoeftenbevrediging

§ Bv.
cultuur








3