Scheikunde H17
17.1 Amfolyten
Amfolyten
Een deeltje dat kan reageren als zuur én base heet een amfolyt; zoals H2PO4- en HPO42-. In
een basische oplossing reageert een amfolyt als zuur en in een zure oplossing reageert het
als een base.
Amfolyten in water
Om te zien of een amfolyt zich in water gedraagt als zuur of base kijk je in tabel 49 naar de K b
en de Kz. Als Kz > Kb gedraagt de amfolyt zich als zuur in water. Als Kb > Kz gedraagt het zich als
base in water.
Aminozuren
Aminozuren bestaan niet uit normale moleculen, maar uit dubbelionen. Ze zijn amfolyten
die met zichzelf kunnen reageren:
Net als ongeladen moleculen gaan aminozuren (dubbelionen) onderling
vanderwaalsbindingen en waterstofbruggen aan. De aanwezige ladingen van aminozuren
zorgen voor een extra aantrekkingskracht tussen de moleculen, hierdoor is het smeltpunt
hoog.
17.2 Buffers
Werking van een buffer
Een buffer/bufferoplossing is een oplossing dat in staat is om pH schommelingen door zuren,
basen en verdunning tegen te gaan.
Samenstelling van een buffer
Geconjugeerde basenparen kunnen worden gebruikt als buffer, zoals een mengsel van
H2PO4- en HPO42--ionen. Het mengsel kan schommelingen in de pH voorkomen, omdat HPO42-
aflopend reageert met H3O+ en H2PO4- aflopend reageert met OH-:
De ideale concentratieverhouding tussen de zuur en zijn geconjugeerde basen is 1:1. Echter
wordt een mengsel van een zuur met zijn geconjugeerde base een buffer genoemd als de
concentratieverhouding ligt tussen de 1:10 en 10:1.
Let op: een buffer bestaat niet persé uit een geconjugeerde basen/zuur, er moet een zuur en
base zijn en voldoen aan de bovenstaande verhoudingen.
, Bufferkeuze
Als de concentratie van het zwakke zuur (HZ) en geconjugeerde base (Z-) gelijk is dan geldt
er:
Dit kan je ook wel schrijven als:
pKz = pH
Als je een buffer van een bepaalde pH nodig hebt zoek je de pKz in tabel 49 van een zuur-
basekoppel die hetzelfde is als de gewenste pH. De pkz van een buffer kan tot 1,0 afwijken
van de pH, de verhouding van een buffer mag namelijk tussen de 1:10 en 10:1 liggen.
Zo bereken je de verhouding tussen een zuur en zijn geconjugeerde base:
17.1 Amfolyten
Amfolyten
Een deeltje dat kan reageren als zuur én base heet een amfolyt; zoals H2PO4- en HPO42-. In
een basische oplossing reageert een amfolyt als zuur en in een zure oplossing reageert het
als een base.
Amfolyten in water
Om te zien of een amfolyt zich in water gedraagt als zuur of base kijk je in tabel 49 naar de K b
en de Kz. Als Kz > Kb gedraagt de amfolyt zich als zuur in water. Als Kb > Kz gedraagt het zich als
base in water.
Aminozuren
Aminozuren bestaan niet uit normale moleculen, maar uit dubbelionen. Ze zijn amfolyten
die met zichzelf kunnen reageren:
Net als ongeladen moleculen gaan aminozuren (dubbelionen) onderling
vanderwaalsbindingen en waterstofbruggen aan. De aanwezige ladingen van aminozuren
zorgen voor een extra aantrekkingskracht tussen de moleculen, hierdoor is het smeltpunt
hoog.
17.2 Buffers
Werking van een buffer
Een buffer/bufferoplossing is een oplossing dat in staat is om pH schommelingen door zuren,
basen en verdunning tegen te gaan.
Samenstelling van een buffer
Geconjugeerde basenparen kunnen worden gebruikt als buffer, zoals een mengsel van
H2PO4- en HPO42--ionen. Het mengsel kan schommelingen in de pH voorkomen, omdat HPO42-
aflopend reageert met H3O+ en H2PO4- aflopend reageert met OH-:
De ideale concentratieverhouding tussen de zuur en zijn geconjugeerde basen is 1:1. Echter
wordt een mengsel van een zuur met zijn geconjugeerde base een buffer genoemd als de
concentratieverhouding ligt tussen de 1:10 en 10:1.
Let op: een buffer bestaat niet persé uit een geconjugeerde basen/zuur, er moet een zuur en
base zijn en voldoen aan de bovenstaande verhoudingen.
, Bufferkeuze
Als de concentratie van het zwakke zuur (HZ) en geconjugeerde base (Z-) gelijk is dan geldt
er:
Dit kan je ook wel schrijven als:
pKz = pH
Als je een buffer van een bepaalde pH nodig hebt zoek je de pKz in tabel 49 van een zuur-
basekoppel die hetzelfde is als de gewenste pH. De pkz van een buffer kan tot 1,0 afwijken
van de pH, de verhouding van een buffer mag namelijk tussen de 1:10 en 10:1 liggen.
Zo bereken je de verhouding tussen een zuur en zijn geconjugeerde base:
