Hoofdstuk 1: Introductie
-> Wat is cognitieve psychologie?
De cognitieve psychologie gaat over hoe het brein informatie over en van de
buitenwereld gebruikt en representeert.
Ieder individu verwerkt tijdens een dag een bepaalde hoeveelheid informatie,
meestal gaat dit op een vlekkeloze manier maar soms kunnen er dingen fout gaan
als we de buitenwereld verkeerd inschatten.
De cognitieve psychologie probeert antwoord te geven op de vraag hoe mensen
omgaan met alle omringende informatie, bovendien is het de studie naar hoe
mensen (en dieren)
- informatie verwerven
- informatie opslaan in hun geheugen
- informatie ophalen uit het geheugen
- met informatie werken om doelen te bereiken
In al deze gevallen gaan we om met de interne of mentale representatie, hoe deze
representaties tot stand komen en bewaard- en gebruikt worden is de voornaamste
zaak van de cognitieve psychologie.
-> Geschiedenis en benaderingswijzen
Twee duizend jaar geleden dachten Griekse filosofen al na over cognitie en de hierbij
betrokken processen. Plato vergeleek het geheugen met een volière waarin vogels
vliegen, de vogels stellen hierbij de herinneringen voor. Ook was men bezig met het
ontwikkelen van manieren hoe lange lijsten met feiten onthouden kon worden,
manieren die hiervoor ontwikkeld zijn heten mnemoniek. Een van die methodes is
het linken van levendige plaatjes aan de informatie die onthouden moet worden,
ookwel de “methode van Loci” genoemd.
Praktische toepassing: Joshua Foer won het kampioenschap
“snelheidskaarten”(een taak die aanspraak doet op het geheugen) het proces om
geheugen te ontwikkelen en trainen beschreef hij in zijn boek
Veel van de technieken van mnemoniek gaan over het gebruik van mentale
inbeelding en ruimtelijk geheugen.
Een andere techniek heet de keyword methode, het wordt gebruikt bij het leren van
een taal. Hierbij maakt de leerling een link tussen het onbekende nieuwe woord (L2)
en een bekend woord van de moedertaal (L1) dat klinkt als het onbekende woord.
Het fonetische nummer systeem/major systeem vergroot de geheugencapaciteit voor
nummers. Dit systeem zet nummers om in medeklinker klanken, waarvan vervolgens
woorden gemaakt kunnen worden met mentale voorstellingen/plaatjes erbij.
-> associationisme
Vanaf de 17e tot de vroege 19e eeuw was de meest overheersende aanpak van
cognitieve die van associationisme.
Een associatie is een link tussen mentale inhoud zodat de activatie van het een leidt
tot de activatie van de gelinkte inhoud.
Empiristische filosofen (John Locke) stelden dat alle kennis van ervaringen komt en
dat ideeën en herinneringen worden gelinkt door associaties. Deze associaties
kunnen tot stand komen door gelijkheid, tijd of ruimte.
-> Wat is cognitieve psychologie?
De cognitieve psychologie gaat over hoe het brein informatie over en van de
buitenwereld gebruikt en representeert.
Ieder individu verwerkt tijdens een dag een bepaalde hoeveelheid informatie,
meestal gaat dit op een vlekkeloze manier maar soms kunnen er dingen fout gaan
als we de buitenwereld verkeerd inschatten.
De cognitieve psychologie probeert antwoord te geven op de vraag hoe mensen
omgaan met alle omringende informatie, bovendien is het de studie naar hoe
mensen (en dieren)
- informatie verwerven
- informatie opslaan in hun geheugen
- informatie ophalen uit het geheugen
- met informatie werken om doelen te bereiken
In al deze gevallen gaan we om met de interne of mentale representatie, hoe deze
representaties tot stand komen en bewaard- en gebruikt worden is de voornaamste
zaak van de cognitieve psychologie.
-> Geschiedenis en benaderingswijzen
Twee duizend jaar geleden dachten Griekse filosofen al na over cognitie en de hierbij
betrokken processen. Plato vergeleek het geheugen met een volière waarin vogels
vliegen, de vogels stellen hierbij de herinneringen voor. Ook was men bezig met het
ontwikkelen van manieren hoe lange lijsten met feiten onthouden kon worden,
manieren die hiervoor ontwikkeld zijn heten mnemoniek. Een van die methodes is
het linken van levendige plaatjes aan de informatie die onthouden moet worden,
ookwel de “methode van Loci” genoemd.
Praktische toepassing: Joshua Foer won het kampioenschap
“snelheidskaarten”(een taak die aanspraak doet op het geheugen) het proces om
geheugen te ontwikkelen en trainen beschreef hij in zijn boek
Veel van de technieken van mnemoniek gaan over het gebruik van mentale
inbeelding en ruimtelijk geheugen.
Een andere techniek heet de keyword methode, het wordt gebruikt bij het leren van
een taal. Hierbij maakt de leerling een link tussen het onbekende nieuwe woord (L2)
en een bekend woord van de moedertaal (L1) dat klinkt als het onbekende woord.
Het fonetische nummer systeem/major systeem vergroot de geheugencapaciteit voor
nummers. Dit systeem zet nummers om in medeklinker klanken, waarvan vervolgens
woorden gemaakt kunnen worden met mentale voorstellingen/plaatjes erbij.
-> associationisme
Vanaf de 17e tot de vroege 19e eeuw was de meest overheersende aanpak van
cognitieve die van associationisme.
Een associatie is een link tussen mentale inhoud zodat de activatie van het een leidt
tot de activatie van de gelinkte inhoud.
Empiristische filosofen (John Locke) stelden dat alle kennis van ervaringen komt en
dat ideeën en herinneringen worden gelinkt door associaties. Deze associaties
kunnen tot stand komen door gelijkheid, tijd of ruimte.
