Samenvatting bestuursrecht

Bestuursrecht
Hoofdstuk 1 inleiding bestuursrecht

1.1 Wat is bestuursrecht?

Bestuursrecht heeft betrekking om de relatie tussen overheid (bestuursorganen) en burgers
(belanghebbende), in het bijzonder voor de situatie waarin het bestuur handelt op basis van
publiekrechtelijke bevoegdheden ( bij overheidsbeslissingen). Onder belanghebbende kunnen ook
bedrijven, stichtingen en verenigingen vallen.

Het bestuur dat handelt om grond van een publiekrechtelijke bevoegdheid neemt een bijzondere
positie in, oefent namelijk macht uit. Op basis van een wet is het bestuur bevoegd tot juridische
maatregelen die burgers en rechtspersonen niet hebben. Bijzonder hieraan is dat het bestuur zonder
instemming van de burger kan bepalen wat de rechten en plichten zijn. Dit wordt een eenzijdige
rechtshandeling genoemd. De macht is ook begrensd, het bestuur heeft namelijk alleen de
bevoegdheid tot het verrichten van een eenzijdige rechtshandeling, als dit door de wetgever
toegekend is in een wettelijk voorschrift.

Functies van het bestuursrecht:

- Instrumentele functie Het bestuursrecht geeft de overheid de bevoegdheden om het
algemeen belang te behartigen en zijn publieke taak te vervullen.
- Waarborgfunctie  Het bestuursrecht geeft burgers bescherming tegen de overheid en haar
besluiten.
- Normerende functie  Het bestuursrecht geeft regels waaraan het bestuur zich bij de
uitoefening van bevoegdheden moet houden.

Hoofdlijnen bestuursrecht:
 Organisatie van openbaar bestuur (*)
 Verlening van bestuursbevoegdheden
 Normen voor bestuursorganen
 Handhaving normen voor burgers (#)
 Rechtsbescherming

1.2 Algemeen deel en bijzondere deel.

AWB is de algemene wet bestuursrecht.

Belangrijke bestuursrechtelijk informatie is te vinden in het bijzondere bestuursrecht. Hierin zijn
meer inhoudelijke regels neergelegd, die rechten en plichten van burgers en overheid in concreet
geval bepalen. Met bijzonder wordt alleen bedoeld dat het niet gaat om het algemeen bestuursrecht.

1.3 Bestuursrecht en andere rechtsgebieden.

Het verschil tussen bestuursrecht en staatsrecht, is dat met staatsrecht het vooral gaat om de
Grondwet en organieke wetten. Met organieke wetten worden wetten bedoeld die de organen en
organisatie van de staat regelen, denk aan de gemeentewet.

Blz 8 afmaken! Of lezen

1.4 ontwikkeling bestuursrecht.

,Het bestuursrecht kwam in de twintigste eeuw pas goed tot ontwikkeling.

1.4 bronnen van bestuursrecht.
1. Wet- en regelgeving
2. Jurisprudentie
3. Literatuur




Hoofdstuk 2 Awb en de relatie tot bijzonder bestuursrecht.

2.1 Totstandkoming Awb

Voor het opstellen van verplicht gestelde bestuursrechtelijke regels is een speciale commissie van
bestuursrechtelijke specialisten in het leven geroepen de commissie-Scheltema. Na de algemene
regeling van een onderwerp in de Awb, moet de wetgever de regels over hetzelfde onderwerp in de
bijzondere wetten laten vervallen en zo kwamen er dus honderden wijzigingen.

De Awb kan worden gekwalificeerd als aanbouwwet; de Awb komt niet als 1 geheel tot stand, maar
in delen die tranches worden genoemd.

2.2 Systeem en inhoud

Doelstellingen Awb;

1. Het bevorderen van eenheid binnen de bestuurlijke wetgeving.
2. Het systematische en waar mogelijk, vereenvoudigen van de bestuursrechtelijke wetgeving.
3. Het codificeren van ontwikkelingen die zich in de bestuursrechtelijke jurisprudentie hebben
afgetekend.
4. Het treffen van voorzieningen ten aanzien van onderwerpen die zich naar hun aard niet voor
regeling in een bijzondere wet lenen.

Als je opzoek bent naar een regeling van een bepaald onderwerp, kan je het beste eerst naar de
benamingen kijken en zien in welk hoofdstuk je moet zoeken. (Awb is verdeeld in verschillende
hoofdstukken).

2.3 Relatie met andere wetgeving

Dwingend recht: wetten waar je niet van mag afwijken.

Regelend recht: regels die gelden voor de normale gevallen. Alleen bij bijzondere gevallen mag
hiervan worden afgeweken.

Aanvullend recht: als partijen niks hebben afgesproken wordt dit gebruikt.

Facultatief recht: dit recht geld alleen als regelgever of bestuursorganen zeggen dat het geldt, ander
geldt het niet.

Hoofdstuk 3 bestuur en bestuurden

3.2 gedecentraliseerde eenheidsstaat

, Nederland is een gedecentraliseerde eenheidsstaat. Dit is een centraal geregeerde staat met
onderdelen (provincies en gemeentes) die een eigen bestuursorganisatie en een zekere mate van
zelfstandigheid bezitten, maar waarvan de onderdelen alleen een afgeleid gezag uitoefenen.

Territoriale decentralisatie naast de regering en het parlement, zijn er organen die voor een
bepaald territorium een algemene bevoegdheid hebben gekregen tot het vaststellen van algemeen
verbindende voorschriften of tot het nemen van ander beslissingen. De uitoefening en omvang van
de bevoegdheden zijn begrensd. Zij mogen op grond van de wet namelijk alleen beslissingen nemen
die in het belang zijn van de personen op hun territorium.

Functionele decentralisatie  de wetgever heeft in dat kader bestuursorganen ingesteld, die slechts
bevoegd zijn beslissingen te nemen voor enkele in de wet omschreven terreinen of functies.

Van een mengvorm van functionele en territoriale decentralisatie is sprake bij een waterschap. Een
waterschap is namelijk belast met de waterstaatkundige verzorging en zorg van
waterstaataangelegenheden binnen een bepaald territoriaal gebied.

De verschillende bestuursorganen zorgt voor een grote bestuurlijke diversiteit binnen de
Nederlandse staat. Op deze wijze wordt bij uitoefening van overheidstaken een optimale efficiëntie
nagestreefd.

3.3 openbare lichamen

Binnen de organisatie van het openbaar bestuur onderscheiden we openbare lichamen. Een aantal
organen dat gezamenlijk een gemeenschapsverband vormt, noemen we openbare lichamen. De
belangrijkste zijn de territoriale openbare lichamen: Staat, provincie en gemeente.

Binnen de openbare lichamen onderscheiden we weer verschillende bestuursorganen, die elk een
aparte taak uitoefenen. Globaal kan men zeggen dat een openbaar lichaam bestaat uit een algemeen
bestuur, een dagelijks bestuur en een voorzitter.

Functionele openbare lichamen, het gaat hier om een orde of instituut van een bepaalde
beroepsgroep, dat met regelgevende bevoegdheid is belast. Deze organen kunnen dus eenzijdige
regels vaststellen. (Orde van Advocaten)

Alle openbare lichamen hebben rechtspersoonlijkheid. Dat betekent dat zij kunnen deelnemen aan
het privaatrechtelijke rechtsverkeer; zij kunnen dus contracten sluiten en een vermogen hebben. Dit
volgt uit artikel 2:1 BW.

3.4 bestuursorganen

De Awb geeft regels voor de relatie tussen burgers en het bestuur. De Awb bepaalt dat er voor de
toepasselijkheid van de Awb er sprake moet zijn van een orgaan dat bestuurt, een bestuursorgaan
volgens artikel 1:1 Awb. Besturen kan bestaan uit het vaststellen van regelgeving, het nemen van
beschikkingen, het besluiten tot het verrichten van privaatrechtelijke rechtshandeling en uit feitelijke
handelingen.

Artikel 1:1 lid 2 Awb geeft de uitzonderingen, dit zijn geen bestuursorganen.

Wanneer een instantie onderdeel uitmaakt van een publiekrechtelijke rechtspersoon, dan is er
sprake van een a-bestuursorganen. A-organen zijn altijd krachtens de wet benoemd. Bijvoorbeeld:
organen van de staat, provincies en gemeentes.