Samenvatting onderzoeksvaardigheden (Va5)
Het onderzoek is gerelateerd aan het soort onderzoeksprobleem. Er zijn in totaal 5 verschillende
onderzoeksproblemen:
1. Beschrijvend onderzoek
2. Verklarend onderzoek
3. Toetsend onderzoek
4. Kwalitatief onderzoek
5. Kwantitatief onderzoek
Beschrijvend onderzoek:
Mate waarin bepaalde verschijnselen voorkomen. Het gaat om het beschrijven van het voorkomen van
een of meer kenmerken binnen een specifieke groep. Dit houdt verband met verklarend onderzoek.
Soms geeft de onderzoeker verklaringen voor gevonden getallen. De onderzoeker verklaart iets, maar
weet dit niet zeker. Dit wordt een hypothese genoemd. Voorbeelden:
Welke methoden van suïcidepogingen en automutilatie worden toegepast?
Hoeveel suïcidepogingen worden behandeld in Nederlandse ziekenhuizen (SEH
behandelingen en opname)?
Verklarend onderzoek:
Het onderzoeksprobleem is niet alleen gericht op de mate waarin verschijnselen voorkomen, maar de
onderzoeker gaat vooral de samenhang tussen verschijnselen vaststellen. Voorbeelden:
Kan foetale blootstelling aan tabaksrook leiden tot vaatwandschade op jongvolwassen
leeftijd?
Hebben werknemers met overgewicht of obesitas een verhoogde verzuimfrequentie en
langere verzuimduur dan werknemers met een normaal gewicht?
Toetsend onderzoek:
De onderzoeker wilt aantonen dat een bepaalde theorie onjuist is. Lukt dit niet, dan wordt de uitspraak
voor waar gehouden. Bij dit onderzoek wordt gebruik gemaakt van hypothesen. Die hoeven niet altijd
afgeleid te worden uit theorieën. Voorbeeld:
De hypothese daarbij was dat frequenter aanleggen asymptomatische neonatale
hypoglykemie kan opheffen, zonder borstvoeding in gevaar kan brengen.
Kwalitatief onderzoek:
Het onderzoeksprobleem gaat over de beschrijvende van de aard der dingen of over structuren tussen
de verschijnselen (In tegenstelling tot de mate van samenhang). Voorbeelden:
Hoe beleven verpleegkundigen suïcidaliteit en de omgang met suïcidale patiënten?
Wat zijn ervaringen van ouders rond de uitslag ‘drager van sikkelcelziekte’ van hun
pasgeboren baby?
Er wordt gebruik gemaakt van open interviews en/of observatie. Dit onderzoek gaat vooraf aan
kwantitatief onderzoek. Kwalitatief onderzoek is exploratief (verkennend) onderzoek. Het is niet
mogelijk om op basis van kwalitatief onderzoek algemeen geldende uitspraken te doen.
Kwalitatief onderzoek:
Het gaat om onderzoeksproblemen die gericht zijn op de mate waarin verschijnselen voorkomen en/of
de mate waarin zij onderling met elkaar samenhangen. Het gaat hierbij om meten, tellen en verbanden
zoeken.
Validiteit: Vraag of datgene onderzoek is wat de onderzoeken wilde onderzoeken. Wordt datgene wat
gemeten is, ook datgene is wat bedoeld wordt.
Generaliseerbaar: Vooropgesteld dat aan een aantal eisen is voldaan.
Voorspellend onderzoek:
De onderzoeker wil voorspellen of iets al dan niet gaat plaatsvinden. Dit hangt samen met
beschrijvend of verklarend onderzoek. Dit onderzoek kan alleen onder voorbehoud plaatsvinden.
Beleidsproblemen zijn in feite voorspellingsproblemen, bijv. vergrijzing (oude mensen hebben meer
zorgbehoefte nodig, dus is er meer zorg nodig). Bij voorspellingen wordt er altijd van uitgegaan dat de
omstandigheden gelijk blijven.
Het onderzoek is gerelateerd aan het soort onderzoeksprobleem. Er zijn in totaal 5 verschillende
onderzoeksproblemen:
1. Beschrijvend onderzoek
2. Verklarend onderzoek
3. Toetsend onderzoek
4. Kwalitatief onderzoek
5. Kwantitatief onderzoek
Beschrijvend onderzoek:
Mate waarin bepaalde verschijnselen voorkomen. Het gaat om het beschrijven van het voorkomen van
een of meer kenmerken binnen een specifieke groep. Dit houdt verband met verklarend onderzoek.
Soms geeft de onderzoeker verklaringen voor gevonden getallen. De onderzoeker verklaart iets, maar
weet dit niet zeker. Dit wordt een hypothese genoemd. Voorbeelden:
Welke methoden van suïcidepogingen en automutilatie worden toegepast?
Hoeveel suïcidepogingen worden behandeld in Nederlandse ziekenhuizen (SEH
behandelingen en opname)?
Verklarend onderzoek:
Het onderzoeksprobleem is niet alleen gericht op de mate waarin verschijnselen voorkomen, maar de
onderzoeker gaat vooral de samenhang tussen verschijnselen vaststellen. Voorbeelden:
Kan foetale blootstelling aan tabaksrook leiden tot vaatwandschade op jongvolwassen
leeftijd?
Hebben werknemers met overgewicht of obesitas een verhoogde verzuimfrequentie en
langere verzuimduur dan werknemers met een normaal gewicht?
Toetsend onderzoek:
De onderzoeker wilt aantonen dat een bepaalde theorie onjuist is. Lukt dit niet, dan wordt de uitspraak
voor waar gehouden. Bij dit onderzoek wordt gebruik gemaakt van hypothesen. Die hoeven niet altijd
afgeleid te worden uit theorieën. Voorbeeld:
De hypothese daarbij was dat frequenter aanleggen asymptomatische neonatale
hypoglykemie kan opheffen, zonder borstvoeding in gevaar kan brengen.
Kwalitatief onderzoek:
Het onderzoeksprobleem gaat over de beschrijvende van de aard der dingen of over structuren tussen
de verschijnselen (In tegenstelling tot de mate van samenhang). Voorbeelden:
Hoe beleven verpleegkundigen suïcidaliteit en de omgang met suïcidale patiënten?
Wat zijn ervaringen van ouders rond de uitslag ‘drager van sikkelcelziekte’ van hun
pasgeboren baby?
Er wordt gebruik gemaakt van open interviews en/of observatie. Dit onderzoek gaat vooraf aan
kwantitatief onderzoek. Kwalitatief onderzoek is exploratief (verkennend) onderzoek. Het is niet
mogelijk om op basis van kwalitatief onderzoek algemeen geldende uitspraken te doen.
Kwalitatief onderzoek:
Het gaat om onderzoeksproblemen die gericht zijn op de mate waarin verschijnselen voorkomen en/of
de mate waarin zij onderling met elkaar samenhangen. Het gaat hierbij om meten, tellen en verbanden
zoeken.
Validiteit: Vraag of datgene onderzoek is wat de onderzoeken wilde onderzoeken. Wordt datgene wat
gemeten is, ook datgene is wat bedoeld wordt.
Generaliseerbaar: Vooropgesteld dat aan een aantal eisen is voldaan.
Voorspellend onderzoek:
De onderzoeker wil voorspellen of iets al dan niet gaat plaatsvinden. Dit hangt samen met
beschrijvend of verklarend onderzoek. Dit onderzoek kan alleen onder voorbehoud plaatsvinden.
Beleidsproblemen zijn in feite voorspellingsproblemen, bijv. vergrijzing (oude mensen hebben meer
zorgbehoefte nodig, dus is er meer zorg nodig). Bij voorspellingen wordt er altijd van uitgegaan dat de
omstandigheden gelijk blijven.
