Door MvdM200
Samenvatting NZA
Diergeneeskunde
Door MvdM
1
,Door MvdM200
HC1 & 2-A & E-module:
Inleidend filmpje:
Een hond vertoont duidelijk spierzwakte in zijn poten en kan niet overeind
komen. Hij is nog wel in staat om zijn kop te bewegen, te blaffen en te kwispelen.
Er is geen vermindering van bewustzijn, de hond is nog continent en vertoont
reageert op reflexen en pijnstimuli bij de poten.
Wat is er mis met deze hond?
In principe kan er in alle onderdelen van het ZS een fout zijn, maar het meest waarschijnlijk zit het defect in de
periferie. De hond is immers nog alert en kan kwispelen. Het defect kan zowel bij de perifere zenuwen als bij de
perifere neuromusculaire overgang zitten.
Embryonale ontwikkeling zenuwstelsel
• De eerste embryonale structuren zijn de drie kiemlagen: ectoderm, endoderm en mesoderm.
- Het zenuwstelsel is ontstaan uit het ectoderm.
• Het notochord geeft een signaal aan het ectoderm om te differentiëren.
- Het ectoderm boven het notochord wordt neuraal ectoderm / de neurale plaat
• De neurale plaat in het ectoderm vormde de neurale plooi. Dit ontwikkelde zicht uiteindelijk tot de neurale
buis, gevuld met vocht.
• Vanuit de neurale buis ontwikkelt zich het centrale zenuwstelsel.
o Het perifere zenuwstelsel ontwikkelt zich vanuit de neurale lijstcellen, die zich hebben afgesplitst
van de neurale buis.
• De neurale buis verwijdt zich craniaal. Hieruit ontwikkelen zich de vijf hersenblazen. Uit de hersenblazen
ontwikkelen zich de hersenen. De ligging van die hersenblazen blijft eigenlijk grotendeels gelijk.
1) Telencephalon
2) Diencephalon
3) Mesencephalon
4) Metencephalon
5) Myelocephalon
2
,Door MvdM200
Wat is het AZS?
Het zenuwstelsel bestaat uit:
1. Het centraal zenuwstelsel
- Hersenen
› Vestibulair systeem
› Cerebellum (kleine hersenen)
› Hersenstam met kopzenuwen
› Diencephalon (thalamus en hypothalamus)
› Cerebrum (grote hersenen
- Ruggenmerg
2. Het perifere zenuwstelsel
Het zenuwstelse zenuwstelsel worden verdeeld:
o Anatomisch:
A. Sensorisch: afferent signaal
→ signaal naar het CZS
B. Motorisch: efferent signaal
→ signaal vanaf het CZS (effect)
o Functioneel
I. Somatisch: vrijwillige / bewuste aansturing of signalering van of naar van het externe milieu
a. Sensorisch: zintuigen (zicht, gehoor)
b. Motorisch: skeletspieren
II. Visceraal: onvrijwillige / onbewuste waarneming van het interne milieu
a. Sensorisch: Viscerosensoren (metertjes over het interne milieu)
b. Motorisch: Gladde spieren(bloedvat), hartspieren en klieren
Visceromotorische zenuwstelsel = autonome zenuwstelsel
▪ Sympatisch : actie ( fight/flight )
▪ Parasympatisch: rust (vertering)
▪ Enteric nervous system
Het perifere zenuwstelsel
Motorneuronen & functie
Motorneuronen worden verdeeld in:
- LMN: lower motor neuronen info vanuit het ruggenmerg naar perifeer → PZS
- UMN: upper motorneuronen: info vanuit hersenen naar LMN’en → volledig CZS
De route van somatische motorneuronen is anders dan die van de AZS-motorneuronen
• Somatisch:
Rechtstreeks van het ruggenmerg of hersenen naar de skeletspier: relaxatie of contractie.
• Autonoom ZS
Het motorneuron wordt onderbroken. De ‘stopover’ gebeurt in een ganglion.
- Pre-ganglionair neuron: cellichaam in CZS
- Post-ganglionair: cellichaam in ganglion
3
, Door MvdM200
De route van het AZS is afhankelijk van het gewenste effect:
▪ Sympathisch:
› Start pre-ganglionair neuron: in thoraco-lumbale ruggenmerg
› Locatie ganglia: truncus sympaticus (paravertebrale ganglia)
& prevertebrale ganglia
› Lengte neuron: pre-gang = kort & post-gangl = lang
▪ Parasympatisch
› Start pre-ganglionair neuron: in hersenstam & sacrale regio
› Locatie ganglia: ganglion bij doelorgaan
› Lengte neuron: pre-gang = lang & post-gangl = kort
Sympathisch in beeld: hoe weten we dat het sympatisch zs is?
a. Het verlaat het ruggenmerg in de thoraco-lumbale regio
b. Grensstreng/ truncus sympaticus met paravertebrale ganglia
- Verder van de grensstreng liggen de pre-vertebrale ganglia. Het neuron komt dan vanuit het
ruggenmerg langs/ door de grensstreng heen en overschakelt pas over in de pre-vertebrale
ganglia
- De grensstreng wordt uiteindelijk voorgezet in de vorm van meerdere ganglia.
c. De postganglionaire neuronen zijn lang
◆ In de hals loopt een craniale voortzetting van de truncus sympaticus om ook de kop van sympathische
innervatie te voldoen in de viscerale ruimte.
- Truncus vagosympaticus: In het halsgebied loopt de truncus sympaticus samen met de
parasympatische zenuw de nervus vagus. Ze lopen in tegengestelde richting.
4
Samenvatting NZA
Diergeneeskunde
Door MvdM
1
,Door MvdM200
HC1 & 2-A & E-module:
Inleidend filmpje:
Een hond vertoont duidelijk spierzwakte in zijn poten en kan niet overeind
komen. Hij is nog wel in staat om zijn kop te bewegen, te blaffen en te kwispelen.
Er is geen vermindering van bewustzijn, de hond is nog continent en vertoont
reageert op reflexen en pijnstimuli bij de poten.
Wat is er mis met deze hond?
In principe kan er in alle onderdelen van het ZS een fout zijn, maar het meest waarschijnlijk zit het defect in de
periferie. De hond is immers nog alert en kan kwispelen. Het defect kan zowel bij de perifere zenuwen als bij de
perifere neuromusculaire overgang zitten.
Embryonale ontwikkeling zenuwstelsel
• De eerste embryonale structuren zijn de drie kiemlagen: ectoderm, endoderm en mesoderm.
- Het zenuwstelsel is ontstaan uit het ectoderm.
• Het notochord geeft een signaal aan het ectoderm om te differentiëren.
- Het ectoderm boven het notochord wordt neuraal ectoderm / de neurale plaat
• De neurale plaat in het ectoderm vormde de neurale plooi. Dit ontwikkelde zicht uiteindelijk tot de neurale
buis, gevuld met vocht.
• Vanuit de neurale buis ontwikkelt zich het centrale zenuwstelsel.
o Het perifere zenuwstelsel ontwikkelt zich vanuit de neurale lijstcellen, die zich hebben afgesplitst
van de neurale buis.
• De neurale buis verwijdt zich craniaal. Hieruit ontwikkelen zich de vijf hersenblazen. Uit de hersenblazen
ontwikkelen zich de hersenen. De ligging van die hersenblazen blijft eigenlijk grotendeels gelijk.
1) Telencephalon
2) Diencephalon
3) Mesencephalon
4) Metencephalon
5) Myelocephalon
2
,Door MvdM200
Wat is het AZS?
Het zenuwstelsel bestaat uit:
1. Het centraal zenuwstelsel
- Hersenen
› Vestibulair systeem
› Cerebellum (kleine hersenen)
› Hersenstam met kopzenuwen
› Diencephalon (thalamus en hypothalamus)
› Cerebrum (grote hersenen
- Ruggenmerg
2. Het perifere zenuwstelsel
Het zenuwstelse zenuwstelsel worden verdeeld:
o Anatomisch:
A. Sensorisch: afferent signaal
→ signaal naar het CZS
B. Motorisch: efferent signaal
→ signaal vanaf het CZS (effect)
o Functioneel
I. Somatisch: vrijwillige / bewuste aansturing of signalering van of naar van het externe milieu
a. Sensorisch: zintuigen (zicht, gehoor)
b. Motorisch: skeletspieren
II. Visceraal: onvrijwillige / onbewuste waarneming van het interne milieu
a. Sensorisch: Viscerosensoren (metertjes over het interne milieu)
b. Motorisch: Gladde spieren(bloedvat), hartspieren en klieren
Visceromotorische zenuwstelsel = autonome zenuwstelsel
▪ Sympatisch : actie ( fight/flight )
▪ Parasympatisch: rust (vertering)
▪ Enteric nervous system
Het perifere zenuwstelsel
Motorneuronen & functie
Motorneuronen worden verdeeld in:
- LMN: lower motor neuronen info vanuit het ruggenmerg naar perifeer → PZS
- UMN: upper motorneuronen: info vanuit hersenen naar LMN’en → volledig CZS
De route van somatische motorneuronen is anders dan die van de AZS-motorneuronen
• Somatisch:
Rechtstreeks van het ruggenmerg of hersenen naar de skeletspier: relaxatie of contractie.
• Autonoom ZS
Het motorneuron wordt onderbroken. De ‘stopover’ gebeurt in een ganglion.
- Pre-ganglionair neuron: cellichaam in CZS
- Post-ganglionair: cellichaam in ganglion
3
, Door MvdM200
De route van het AZS is afhankelijk van het gewenste effect:
▪ Sympathisch:
› Start pre-ganglionair neuron: in thoraco-lumbale ruggenmerg
› Locatie ganglia: truncus sympaticus (paravertebrale ganglia)
& prevertebrale ganglia
› Lengte neuron: pre-gang = kort & post-gangl = lang
▪ Parasympatisch
› Start pre-ganglionair neuron: in hersenstam & sacrale regio
› Locatie ganglia: ganglion bij doelorgaan
› Lengte neuron: pre-gang = lang & post-gangl = kort
Sympathisch in beeld: hoe weten we dat het sympatisch zs is?
a. Het verlaat het ruggenmerg in de thoraco-lumbale regio
b. Grensstreng/ truncus sympaticus met paravertebrale ganglia
- Verder van de grensstreng liggen de pre-vertebrale ganglia. Het neuron komt dan vanuit het
ruggenmerg langs/ door de grensstreng heen en overschakelt pas over in de pre-vertebrale
ganglia
- De grensstreng wordt uiteindelijk voorgezet in de vorm van meerdere ganglia.
c. De postganglionaire neuronen zijn lang
◆ In de hals loopt een craniale voortzetting van de truncus sympaticus om ook de kop van sympathische
innervatie te voldoen in de viscerale ruimte.
- Truncus vagosympaticus: In het halsgebied loopt de truncus sympaticus samen met de
parasympatische zenuw de nervus vagus. Ze lopen in tegengestelde richting.
4
