Recht:
Inhoudsopgave
1 H1: Essentie & inleiding van het recht:........................................................................................................ 3
1.1 Begrip “recht”.................................................................................................................................................3
1.2 Normenstelsels...............................................................................................................................................4
1.3 Waarom “recht”?...........................................................................................................................................4
1.4 Rechtsgeschiedenis........................................................................................................................................5
1.5 Kenmerken van het recht...............................................................................................................................5
1.6 Indeling van het recht.....................................................................................................................................5
1.6.1 Territorium..............................................................................................................................................5
1.6.2 Dwingend recht vs aanvullend recht......................................................................................................7
1.6.3 Rechtssubject vs rechtsobject................................................................................................................7
1.6.4 Rechtsmisbruik.......................................................................................................................................8
2 H2: Bronnen van het recht & rechterlijke organisaties.................................................................................9
2.1 Rechtsbronnen: inter -en supernationaal.......................................................................................................9
2.2 Staatstructuur................................................................................................................................................9
2.3 Rechtsbronnen: nationaal..............................................................................................................................9
2.3.1 Hiërarchie van de rechtsnormen..........................................................................................................10
2.4 Rechtsbronnen: nationaal............................................................................................................................11
2.4.1 Taak van de rechter..............................................................................................................................11
2.5 Supranationaal............................................................................................................................................12
2.5.1 Europees Hof voor de Rechten van de Mens......................................................................................12
2.5.2 Hof van Justitie van de Europese Unie................................................................................................12
2.6 Nationaal......................................................................................................................................................13
2.7 Strafrecht.....................................................................................................................................................13
2.7.1 Familie- en jeugdrechtbank.................................................................................................................13
2.7.2 Privaat- en gemengd recht..................................................................................................................13
3 H3: Personen – en familierecht.................................................................................................................. 16
3.1 Rechtssubjecten............................................................................................................................................16
3.1.1 Natuurlijke persoon.............................................................................................................................16
3.2 Rechtsbekwaamheid...................................................................................................................................16
3.2.1 Handelingsonbekwaamheid.................................................................................................................17
3.2.2 Rechtshandeling...................................................................................................................................17
3.2.3 Rechtsfeit.............................................................................................................................................17
3.3 Afstamming.................................................................................................................................................17
3.3.1 Natuurlijke afstamming.......................................................................................................................17
3.4 Adoptie........................................................................................................................................................18
3.5 Ouderlijk gezag............................................................................................................................................20
3.5.1 Ouderlijk bewind..................................................................................................................................20
3.5.2 Onderhoudsverplicht ouders...............................................................................................................20
3.6 Relatievormen.............................................................................................................................................21
, 3.6.1 Huwelijk...............................................................................................................................................21
3.7 Onherstelbare Ontwrichting (EOO)..............................................................................................................23
3.7.1 Onderhoudsuitkering...........................................................................................................................23
3.8 Onderlinge toestemming (EOT)....................................................................................................................24
4 H4: Verbintennisenrecht........................................................................................................................... 25
4.1 Verbintenissen..............................................................................................................................................25
4.1.1 Bronnen verbintenissen........................................................................................................................25
4.1.2 Soorten verbintenissen.........................................................................................................................25
4.1.3 Einde maken aan verbintenissen..........................................................................................................27
4.2 Overeenkomsten..........................................................................................................................................27
4.2.1 Grondbeginselen...................................................................................................................................27
4.2.2 Ontstaan overeenkomst.......................................................................................................................29
4.2.3 Soorten overeenkomsten.....................................................................................................................29
4.2.4 Gedligheid overeenkomst.....................................................................................................................29
4.2.5 Nietigheid..............................................................................................................................................31
4.3 Gevolgen overeenkomst tussen partijen......................................................................................................32
4.4 Gevolgen tussen partijen..............................................................................................................................33
4.5 Gevolgen overeenkomst voor derden..........................................................................................................33
4.6 Einde overeenkomst.....................................................................................................................................34
5 H5: Bijzondere overeenkomsten & aansprakelijkheid................................................................................35
5.1 Huur- verhuur...............................................................................................................................................35
5.1.1 Huurrecht..............................................................................................................................................35
5.1.2 Hoofdveplichtingen..............................................................................................................................35
5.1.3 Duur......................................................................................................................................................35
5.1.4 Plichten verhuurder..............................................................................................................................36
5.1.5 Plichten huurder...................................................................................................................................37
,1 H1: Essentie & inleiding van het recht:
1.1 Begrip “recht”
(Minstens) 2 betekenissen:
o Subjectief recht: mijn of jouw recht op iets, om iets (niet) te doen
in een concrete situatie
o Objectief recht: geheel van rechtsregels die op een bepaald
moment en plaats bestaan, gaat over de regel/ wet op zich
Naar grondwettelijk hof
Vereiste van gezag
1. Recht wordt opgelegd door ‘bevoegde politieke autoriteit’
Door democratisch verkozen regelgevende organen
Normenhiërarchie
Niet alle regels staan op hetzelfde niveau
Bevoegdheidsverdeling
2. Recht kan worden afgedwongen
Rechterlijke macht
Arbitrage
=> Een vorm van private rechtspraak op basis van een
overeenkomst tussen bedrijven
o Omdat bedrijven vaak niet worden dat hun
geschillen publiek worden gerechtvaardigd
GAS-boetes
Gemeentelijke Administratieve Sancties
Geheel van bindende regels
o Gedragsregels
Gebodsbepalingen (moeten)
Verbodsbepalingen (niet mogen)
Verlofbepalingen (mogen, maar niet moeten)
, o Afdwingingsregels:
regels mbt instellingen en procedures voor toepassing en
afdwinging
o Wijzigingsregels:
regels mbt instellingen en procedures voor wijziging van het
recht
o technische regels:
Vb. verjaaring -> na zoveel tijd na een misdaad hoef je niet
meer voor de rechter te komen
1.2 Normenstelsels
Rechtsregels
Sociale en etiquetteregels
o Gedragsregels
o Beleefdheid
Morele regels = ethiek
Godsdienstige regels
Als het recht een ordening wil zijn voor het samenleven, moet het recht
RECHTZEKER zijn
à 1. Het recht moet duidelijk zijn
à 2. Rechter doet uitspraken om einde te maken aan geschillen
à 3. De uitspraak moet worden na geleefd
à 4. Ook de overheid moet zich aan de rechtsregels houden
1.3 Waarom “recht”?
Regels die een zekere orde brengen in de samenleving en rust in de
onderlinge verhoudingen tussen individuen en groepen
o Historisch gedetermineerd (infra)
Inhoudsopgave
1 H1: Essentie & inleiding van het recht:........................................................................................................ 3
1.1 Begrip “recht”.................................................................................................................................................3
1.2 Normenstelsels...............................................................................................................................................4
1.3 Waarom “recht”?...........................................................................................................................................4
1.4 Rechtsgeschiedenis........................................................................................................................................5
1.5 Kenmerken van het recht...............................................................................................................................5
1.6 Indeling van het recht.....................................................................................................................................5
1.6.1 Territorium..............................................................................................................................................5
1.6.2 Dwingend recht vs aanvullend recht......................................................................................................7
1.6.3 Rechtssubject vs rechtsobject................................................................................................................7
1.6.4 Rechtsmisbruik.......................................................................................................................................8
2 H2: Bronnen van het recht & rechterlijke organisaties.................................................................................9
2.1 Rechtsbronnen: inter -en supernationaal.......................................................................................................9
2.2 Staatstructuur................................................................................................................................................9
2.3 Rechtsbronnen: nationaal..............................................................................................................................9
2.3.1 Hiërarchie van de rechtsnormen..........................................................................................................10
2.4 Rechtsbronnen: nationaal............................................................................................................................11
2.4.1 Taak van de rechter..............................................................................................................................11
2.5 Supranationaal............................................................................................................................................12
2.5.1 Europees Hof voor de Rechten van de Mens......................................................................................12
2.5.2 Hof van Justitie van de Europese Unie................................................................................................12
2.6 Nationaal......................................................................................................................................................13
2.7 Strafrecht.....................................................................................................................................................13
2.7.1 Familie- en jeugdrechtbank.................................................................................................................13
2.7.2 Privaat- en gemengd recht..................................................................................................................13
3 H3: Personen – en familierecht.................................................................................................................. 16
3.1 Rechtssubjecten............................................................................................................................................16
3.1.1 Natuurlijke persoon.............................................................................................................................16
3.2 Rechtsbekwaamheid...................................................................................................................................16
3.2.1 Handelingsonbekwaamheid.................................................................................................................17
3.2.2 Rechtshandeling...................................................................................................................................17
3.2.3 Rechtsfeit.............................................................................................................................................17
3.3 Afstamming.................................................................................................................................................17
3.3.1 Natuurlijke afstamming.......................................................................................................................17
3.4 Adoptie........................................................................................................................................................18
3.5 Ouderlijk gezag............................................................................................................................................20
3.5.1 Ouderlijk bewind..................................................................................................................................20
3.5.2 Onderhoudsverplicht ouders...............................................................................................................20
3.6 Relatievormen.............................................................................................................................................21
, 3.6.1 Huwelijk...............................................................................................................................................21
3.7 Onherstelbare Ontwrichting (EOO)..............................................................................................................23
3.7.1 Onderhoudsuitkering...........................................................................................................................23
3.8 Onderlinge toestemming (EOT)....................................................................................................................24
4 H4: Verbintennisenrecht........................................................................................................................... 25
4.1 Verbintenissen..............................................................................................................................................25
4.1.1 Bronnen verbintenissen........................................................................................................................25
4.1.2 Soorten verbintenissen.........................................................................................................................25
4.1.3 Einde maken aan verbintenissen..........................................................................................................27
4.2 Overeenkomsten..........................................................................................................................................27
4.2.1 Grondbeginselen...................................................................................................................................27
4.2.2 Ontstaan overeenkomst.......................................................................................................................29
4.2.3 Soorten overeenkomsten.....................................................................................................................29
4.2.4 Gedligheid overeenkomst.....................................................................................................................29
4.2.5 Nietigheid..............................................................................................................................................31
4.3 Gevolgen overeenkomst tussen partijen......................................................................................................32
4.4 Gevolgen tussen partijen..............................................................................................................................33
4.5 Gevolgen overeenkomst voor derden..........................................................................................................33
4.6 Einde overeenkomst.....................................................................................................................................34
5 H5: Bijzondere overeenkomsten & aansprakelijkheid................................................................................35
5.1 Huur- verhuur...............................................................................................................................................35
5.1.1 Huurrecht..............................................................................................................................................35
5.1.2 Hoofdveplichtingen..............................................................................................................................35
5.1.3 Duur......................................................................................................................................................35
5.1.4 Plichten verhuurder..............................................................................................................................36
5.1.5 Plichten huurder...................................................................................................................................37
,1 H1: Essentie & inleiding van het recht:
1.1 Begrip “recht”
(Minstens) 2 betekenissen:
o Subjectief recht: mijn of jouw recht op iets, om iets (niet) te doen
in een concrete situatie
o Objectief recht: geheel van rechtsregels die op een bepaald
moment en plaats bestaan, gaat over de regel/ wet op zich
Naar grondwettelijk hof
Vereiste van gezag
1. Recht wordt opgelegd door ‘bevoegde politieke autoriteit’
Door democratisch verkozen regelgevende organen
Normenhiërarchie
Niet alle regels staan op hetzelfde niveau
Bevoegdheidsverdeling
2. Recht kan worden afgedwongen
Rechterlijke macht
Arbitrage
=> Een vorm van private rechtspraak op basis van een
overeenkomst tussen bedrijven
o Omdat bedrijven vaak niet worden dat hun
geschillen publiek worden gerechtvaardigd
GAS-boetes
Gemeentelijke Administratieve Sancties
Geheel van bindende regels
o Gedragsregels
Gebodsbepalingen (moeten)
Verbodsbepalingen (niet mogen)
Verlofbepalingen (mogen, maar niet moeten)
, o Afdwingingsregels:
regels mbt instellingen en procedures voor toepassing en
afdwinging
o Wijzigingsregels:
regels mbt instellingen en procedures voor wijziging van het
recht
o technische regels:
Vb. verjaaring -> na zoveel tijd na een misdaad hoef je niet
meer voor de rechter te komen
1.2 Normenstelsels
Rechtsregels
Sociale en etiquetteregels
o Gedragsregels
o Beleefdheid
Morele regels = ethiek
Godsdienstige regels
Als het recht een ordening wil zijn voor het samenleven, moet het recht
RECHTZEKER zijn
à 1. Het recht moet duidelijk zijn
à 2. Rechter doet uitspraken om einde te maken aan geschillen
à 3. De uitspraak moet worden na geleefd
à 4. Ook de overheid moet zich aan de rechtsregels houden
1.3 Waarom “recht”?
Regels die een zekere orde brengen in de samenleving en rust in de
onderlinge verhoudingen tussen individuen en groepen
o Historisch gedetermineerd (infra)
