Inhoudstafel
Inleiding 8
Hoofdstuk 1: Organen en personen bij het strafproces betrokken 8
I. De gerechtelijke politie (actor 1) 8
a. Algemeen 8
b. Structuur 9
c. Aanwijzings- en vorderingsrecht 9
d. Onderscheid tussen officieren en agenten van gerechtelijke politie 10
e. Bevoegdheden 10
e.1. Bevoegdheden bij heterdaad (ART. 32 TOT 44BIS SV) 10
e.2. De normale ambtsbevoegdheden (buiten heterdaad) 11
II. Het Openbaar Ministerie 12
a. Statuut 12
a.1. Gerechtelijk landschap en verdeling van de parketten 12
a.2. Bijzondere OM gerelateerde organen 13
b. Taken 13
b.1. Leiding over het opsporingsonderzoek 13
b.2. Uitoefening van de strafvordering 14
b.3. Vervolgen of seponeren 14
b.4. Waken over toepassing van de wet 15
b.5. Uitvoeren van de strafrechtelijke uitspraken 15
c. Hoofdkenmerken van het openbaar ministerie 15
c.1. Functionele en hiërarchische eenheid 15
c.2. Ruime zelfstandigheid 16
c.3. Ondeelbaarheid 16
III. De onderzoeksrechter 16
a. Algemeen 16
b. Statuut 17
IV. De onderzoeksgerechten 18
a. De raadkamer 18
a.1. Samenstelling 18
a.2. Bevoegdheden 18
b. De kamer van inbeschuldigingstelling 18
b.1. Samenstelling 18
b.2. Bevoegdheden 18
V. De vonnisgerechten 19
a. Taak en statuut 19
b. De verschillende vonnisgerechten 20
b.1. De politierechtbank 20
b.2. De correctionele rechtbank 20
b.3. (Familie- en) Jeugdrechtbank 20
b.4. Het hof van beroep 21
b.5. Het hof van assisen 21
VI. De strafuitvoeringsrechtbanken 21
Samenvatting SPR 2022 Bette Detobel 1
, a. De strafuitvoeringsrechtbank 21
a.1. Onderscheid tussen de strafuitvoeringsrechter en de strafuitvoeringsrechtbank 22
b. Kamer voor de bescherming van de maatschappij 22
VII. Het hof van cassatie 22
VIII. De dader 22
a. Onderscheid 23
b. Vermoeden van onschuld 23
c. Bijstand van een advocaat 23
IX. De benadeelde 23
a. De burgerlijke partij 24
b. De benadeelde persoon 24
X. De burgerrechtelijke aansprakelijke partij 24
Hoofdstuk 2: De strafvordering 24
I. Definitie 24
II. Uitoefening van de strafvordering 25
a. Klacht 25
b. Aangifte 25
c. Machtiging 25
III. Hinderpalen bij de uitoefening van de strafvordering 26
a. De gronden van schorsing van de strafvordering 26
a.1. De algemene regel: geen schorsing van de strafvordering 26
a.2. Aanvulling van de algemene regel: de toepassing van het burgerlijk bewijsrecht 27
a.3. De uitzondering: schorsing van de strafvordering 27
b. De gronden van verval van de strafvordering 29
b.1. 1ste grond van verval van strafvordering: de opheffing van de strafwet 29
b.2. 2de grond van verval van strafvordering: de dood van de verdachte 29
b.3. 3de grond van verval van strafvordering: de betaling van een geldsom 29
b.4. 4de grond van verval van strafvordering: het voldoen aan de voorwaarden i.k.v. de
strafbemiddeling 30
b.5. 5de grond van verval van strafvordering: het gewijsde 30
b.6. 6de grond van verval van strafvordering: amnestie 30
b.7. 7de grond van verval van strafvordering: klachtafstand 30
b.8. 8de grond van verval van strafvordering: verjaring 31
Hoofdstuk 3: De burgerlijke vordering 39
I. Definitie 39
II. Het slachtoffer dat geen enkele actie heeft ondernomen 39
III. De verklaring van de benadeelde persoon 40
IV. De uitoefening van de burgerlijke vordering door de burgerlijke partij 40
a. De uitoefening van de burgerlijke vordering voor de strafrechter 40
a.1. Het instellen van de burgerlijke vordering voor de strafrechter 40
a.2. Vereisten om zich burgerlijke partij te stellen 42
a.3. Tegen wie kan de burgerlijke vordering worden uitgeoefend? 42
a.4. Verval van de burgerlijke vordering 42
b. De uitoefening van de burgerlijke vordering voor de burgerlijke rechter 44
V. Een bijzondere procedure: de bemiddeling 45
Samenvatting SPR 2022 Bette Detobel 2
,Hoofdstuk 4: Het opsporingsonderzoek 45
I. Definitie 45
II. Kenmerken 46
a. Afwezigheid van dwangmaatregelen 47
a.1. Als de wet het toelaat 47
a.2. Bij ontdekking op heterdaad 47
b. Inquisitoriaal karakter 47
III. Start van het opsporingsonderzoek 48
IV. Het verloop van het opsporingsonderzoek 48
a. De relatie tussen het openbaar ministerie en de politiediensten 48
b. De voornaamste opsporingshandelingen 49
b.1. Het verhoor 49
b.2. De huiszoeking 52
b.3. Het beslag 53
b.4. Beroep doen op een technische raadgever of deskundige 53
b.5. Het onderzoek aan het lichaam 53
b.6. Het DNA-onderzoek 54
b.7. De niet-heimelijke zoeking in een informatica-systeem of een deel ervan 55
b.8. Het opsporen van elektronische communicatie en het onderscheppen van niet voor het
publiek toegankelijk communicatie of gegevens van een informaticasysteem 55
b.9. De bijzondere opsporingsmethoden en andere methoden 56
V. Actiemogelijkheden van de rechtstreeks belanghebbenden 60
a. De rechtstreeks belanghebbenden 60
b. Derden 62
VI. Einde van het opsporingsonderzoek 64
a. Het seponeren van de zaak 64
b. Het voorstellen van een minnelijke schikking 64
b.1. Voorwaarden 65
b.2. Procedure (zie art. 216bis) 66
b.3. Gevolgen 67
c. Het voorstellen van een strafbemiddeling 68
c.1. Voorwaarden 69
c.2. Procedure 69
d. Het voorstellen van de toepassing van de procedure van voorafgaande erkenning van schuld 71
d.1. Voorwaarden 71
d.2. Procedure 71
d.3. Gevolgen 73
e. Het verlenen van een toezegging i.k.v. de uitoefening van de strafvordering 73
f. Het uitbrengen van een rechtstreekse dagvaarding 75
g. Het vorderen van een gerechtelijk onderzoek 75
Hoofdstuk 5: Het gerechtelijk onderzoek 76
I. Definitie 76
II. Kenmerken 76
III. Start van het gerechtelijk onderzoek 77
IV. Verloop van het gerechtelijk onderzoek 80
Samenvatting SPR 2022 Bette Detobel 3
, a. Algemene principes 80
b. De voornaamste onderzoekshandelingen 81
b.1. Het verhoor van de inverdenkinggestelde 81
b.2. Het verhoor van getuigen 81
b.3. Huiszoeking 85
b.4. Het beslag 87
b.5. De observatie en inkijkoperatie 87
b.6. Het openen van brieven 88
b.7. Het deskundigenonderzoek 88
b.8. Het onderzoek aan het lichaam 89
b.9. Het DNA-onderzoek 89
b.1O. Het plaatsbezoek 90
b.11. De niet-heimelijke zoeking in een informaticasysteem of een deel ervan 91
b.12. De opsporen van elektronische communicatie 91
b.13. Het met een heimelijk oogmerk onderscheppen, kennisnemen, doorzoeken en opnemen van
niet voor het publiek toegankelijke communicatie of gegevens van een informaticasysteem 92
b.14. Het moraliteitsonderzoek 94
b.15. De inobservatiestelling 95
V. De actiemogelijkheden van het openbaar ministerie, de rechtstreekse belanghebbenden, de partijen
(inverdenkinggestelde en burgerlijke partij) en derden 95
a. Het openbaar ministerie 95
b. De rechtstreeks belanghebbenden 95
c. De partijen (inverdenkinggestelde en burgerlijke partij) 96
d. Derden 97
VI. Het toezicht op het gerechtelijk onderzoek 98
a. Het klassieke toezicht op het gerechtelijk onderzoek 98
a.1. Wat kan de kamer van inbeschuldigingstelling bevelen? 99
a.2. Hoe komt het klassieke toezicht tot stand? 99
a.3. Hoe verloopt de procedure? 100
b. Het facultatief toezicht op de bijzondere opsporingsmethoden tijdens het gerechtelijk onderzoek
100
c. Het driemaandelijks toezicht op de burgerinfiltratie zolang deze niet is beëindigd 101
Hoofdstuk 6: De voorlopige hechtenis 101
I. Definitie 101
II. De arrestatie 102
III. Het bevel tot medebrenging 102
IV. Rechten van de persoon van vrijheid beroofd bij verhoren voorafgaand aan betekening
aanhoudingsbevel 103
a. Het voorafgaand vertrouwelijk overleg voorafgaand aan het eerste verhoor 103
b. Bijstand tijdens de verhoren 103
c. Overige rechten 104
V. Verlenen van bevel tot aanhouding 104
a. Voorwaarden 104
a.1. Formele voorwaarden 104
a.2. Grondvoorwaarden 105
a.3. Bijkomende voorwaarden bij een zgn. ‘nieuw bevel tot aanhouding 105
Samenvatting SPR 2022 Bette Detobel 4
Inleiding 8
Hoofdstuk 1: Organen en personen bij het strafproces betrokken 8
I. De gerechtelijke politie (actor 1) 8
a. Algemeen 8
b. Structuur 9
c. Aanwijzings- en vorderingsrecht 9
d. Onderscheid tussen officieren en agenten van gerechtelijke politie 10
e. Bevoegdheden 10
e.1. Bevoegdheden bij heterdaad (ART. 32 TOT 44BIS SV) 10
e.2. De normale ambtsbevoegdheden (buiten heterdaad) 11
II. Het Openbaar Ministerie 12
a. Statuut 12
a.1. Gerechtelijk landschap en verdeling van de parketten 12
a.2. Bijzondere OM gerelateerde organen 13
b. Taken 13
b.1. Leiding over het opsporingsonderzoek 13
b.2. Uitoefening van de strafvordering 14
b.3. Vervolgen of seponeren 14
b.4. Waken over toepassing van de wet 15
b.5. Uitvoeren van de strafrechtelijke uitspraken 15
c. Hoofdkenmerken van het openbaar ministerie 15
c.1. Functionele en hiërarchische eenheid 15
c.2. Ruime zelfstandigheid 16
c.3. Ondeelbaarheid 16
III. De onderzoeksrechter 16
a. Algemeen 16
b. Statuut 17
IV. De onderzoeksgerechten 18
a. De raadkamer 18
a.1. Samenstelling 18
a.2. Bevoegdheden 18
b. De kamer van inbeschuldigingstelling 18
b.1. Samenstelling 18
b.2. Bevoegdheden 18
V. De vonnisgerechten 19
a. Taak en statuut 19
b. De verschillende vonnisgerechten 20
b.1. De politierechtbank 20
b.2. De correctionele rechtbank 20
b.3. (Familie- en) Jeugdrechtbank 20
b.4. Het hof van beroep 21
b.5. Het hof van assisen 21
VI. De strafuitvoeringsrechtbanken 21
Samenvatting SPR 2022 Bette Detobel 1
, a. De strafuitvoeringsrechtbank 21
a.1. Onderscheid tussen de strafuitvoeringsrechter en de strafuitvoeringsrechtbank 22
b. Kamer voor de bescherming van de maatschappij 22
VII. Het hof van cassatie 22
VIII. De dader 22
a. Onderscheid 23
b. Vermoeden van onschuld 23
c. Bijstand van een advocaat 23
IX. De benadeelde 23
a. De burgerlijke partij 24
b. De benadeelde persoon 24
X. De burgerrechtelijke aansprakelijke partij 24
Hoofdstuk 2: De strafvordering 24
I. Definitie 24
II. Uitoefening van de strafvordering 25
a. Klacht 25
b. Aangifte 25
c. Machtiging 25
III. Hinderpalen bij de uitoefening van de strafvordering 26
a. De gronden van schorsing van de strafvordering 26
a.1. De algemene regel: geen schorsing van de strafvordering 26
a.2. Aanvulling van de algemene regel: de toepassing van het burgerlijk bewijsrecht 27
a.3. De uitzondering: schorsing van de strafvordering 27
b. De gronden van verval van de strafvordering 29
b.1. 1ste grond van verval van strafvordering: de opheffing van de strafwet 29
b.2. 2de grond van verval van strafvordering: de dood van de verdachte 29
b.3. 3de grond van verval van strafvordering: de betaling van een geldsom 29
b.4. 4de grond van verval van strafvordering: het voldoen aan de voorwaarden i.k.v. de
strafbemiddeling 30
b.5. 5de grond van verval van strafvordering: het gewijsde 30
b.6. 6de grond van verval van strafvordering: amnestie 30
b.7. 7de grond van verval van strafvordering: klachtafstand 30
b.8. 8de grond van verval van strafvordering: verjaring 31
Hoofdstuk 3: De burgerlijke vordering 39
I. Definitie 39
II. Het slachtoffer dat geen enkele actie heeft ondernomen 39
III. De verklaring van de benadeelde persoon 40
IV. De uitoefening van de burgerlijke vordering door de burgerlijke partij 40
a. De uitoefening van de burgerlijke vordering voor de strafrechter 40
a.1. Het instellen van de burgerlijke vordering voor de strafrechter 40
a.2. Vereisten om zich burgerlijke partij te stellen 42
a.3. Tegen wie kan de burgerlijke vordering worden uitgeoefend? 42
a.4. Verval van de burgerlijke vordering 42
b. De uitoefening van de burgerlijke vordering voor de burgerlijke rechter 44
V. Een bijzondere procedure: de bemiddeling 45
Samenvatting SPR 2022 Bette Detobel 2
,Hoofdstuk 4: Het opsporingsonderzoek 45
I. Definitie 45
II. Kenmerken 46
a. Afwezigheid van dwangmaatregelen 47
a.1. Als de wet het toelaat 47
a.2. Bij ontdekking op heterdaad 47
b. Inquisitoriaal karakter 47
III. Start van het opsporingsonderzoek 48
IV. Het verloop van het opsporingsonderzoek 48
a. De relatie tussen het openbaar ministerie en de politiediensten 48
b. De voornaamste opsporingshandelingen 49
b.1. Het verhoor 49
b.2. De huiszoeking 52
b.3. Het beslag 53
b.4. Beroep doen op een technische raadgever of deskundige 53
b.5. Het onderzoek aan het lichaam 53
b.6. Het DNA-onderzoek 54
b.7. De niet-heimelijke zoeking in een informatica-systeem of een deel ervan 55
b.8. Het opsporen van elektronische communicatie en het onderscheppen van niet voor het
publiek toegankelijk communicatie of gegevens van een informaticasysteem 55
b.9. De bijzondere opsporingsmethoden en andere methoden 56
V. Actiemogelijkheden van de rechtstreeks belanghebbenden 60
a. De rechtstreeks belanghebbenden 60
b. Derden 62
VI. Einde van het opsporingsonderzoek 64
a. Het seponeren van de zaak 64
b. Het voorstellen van een minnelijke schikking 64
b.1. Voorwaarden 65
b.2. Procedure (zie art. 216bis) 66
b.3. Gevolgen 67
c. Het voorstellen van een strafbemiddeling 68
c.1. Voorwaarden 69
c.2. Procedure 69
d. Het voorstellen van de toepassing van de procedure van voorafgaande erkenning van schuld 71
d.1. Voorwaarden 71
d.2. Procedure 71
d.3. Gevolgen 73
e. Het verlenen van een toezegging i.k.v. de uitoefening van de strafvordering 73
f. Het uitbrengen van een rechtstreekse dagvaarding 75
g. Het vorderen van een gerechtelijk onderzoek 75
Hoofdstuk 5: Het gerechtelijk onderzoek 76
I. Definitie 76
II. Kenmerken 76
III. Start van het gerechtelijk onderzoek 77
IV. Verloop van het gerechtelijk onderzoek 80
Samenvatting SPR 2022 Bette Detobel 3
, a. Algemene principes 80
b. De voornaamste onderzoekshandelingen 81
b.1. Het verhoor van de inverdenkinggestelde 81
b.2. Het verhoor van getuigen 81
b.3. Huiszoeking 85
b.4. Het beslag 87
b.5. De observatie en inkijkoperatie 87
b.6. Het openen van brieven 88
b.7. Het deskundigenonderzoek 88
b.8. Het onderzoek aan het lichaam 89
b.9. Het DNA-onderzoek 89
b.1O. Het plaatsbezoek 90
b.11. De niet-heimelijke zoeking in een informaticasysteem of een deel ervan 91
b.12. De opsporen van elektronische communicatie 91
b.13. Het met een heimelijk oogmerk onderscheppen, kennisnemen, doorzoeken en opnemen van
niet voor het publiek toegankelijke communicatie of gegevens van een informaticasysteem 92
b.14. Het moraliteitsonderzoek 94
b.15. De inobservatiestelling 95
V. De actiemogelijkheden van het openbaar ministerie, de rechtstreekse belanghebbenden, de partijen
(inverdenkinggestelde en burgerlijke partij) en derden 95
a. Het openbaar ministerie 95
b. De rechtstreeks belanghebbenden 95
c. De partijen (inverdenkinggestelde en burgerlijke partij) 96
d. Derden 97
VI. Het toezicht op het gerechtelijk onderzoek 98
a. Het klassieke toezicht op het gerechtelijk onderzoek 98
a.1. Wat kan de kamer van inbeschuldigingstelling bevelen? 99
a.2. Hoe komt het klassieke toezicht tot stand? 99
a.3. Hoe verloopt de procedure? 100
b. Het facultatief toezicht op de bijzondere opsporingsmethoden tijdens het gerechtelijk onderzoek
100
c. Het driemaandelijks toezicht op de burgerinfiltratie zolang deze niet is beëindigd 101
Hoofdstuk 6: De voorlopige hechtenis 101
I. Definitie 101
II. De arrestatie 102
III. Het bevel tot medebrenging 102
IV. Rechten van de persoon van vrijheid beroofd bij verhoren voorafgaand aan betekening
aanhoudingsbevel 103
a. Het voorafgaand vertrouwelijk overleg voorafgaand aan het eerste verhoor 103
b. Bijstand tijdens de verhoren 103
c. Overige rechten 104
V. Verlenen van bevel tot aanhouding 104
a. Voorwaarden 104
a.1. Formele voorwaarden 104
a.2. Grondvoorwaarden 105
a.3. Bijkomende voorwaarden bij een zgn. ‘nieuw bevel tot aanhouding 105
Samenvatting SPR 2022 Bette Detobel 4
