Gespecialiseerde wondzorg
Oncologische wondzorg
Pt in totaliteit benaderen = rekening houden met pathologie, prognose, comfortbeleving,
angst, veiligheid, psychosociale toestand, financiële mogelijkheden.
Oncologische wonde versus oncologisch ulcus
Oncologische wonde Oncologisch ulcus
= letsel ontstaan tgv tumorbehandeling. = letsel ontstaan door tumorweefsel dat door de
Voorbeelden: huid breekt
- Extravasatie bij toedienen chemo = bestaat uit maligne cellen: er is aantasting van
- Radiodermatitis lymfevaten en bloedvaten.
- Orale mucositis tgv bestraling - Borstkanker
- Chirurgische wonde na verwijderen - Hoofd-halstumoren
tumoraal weefsel - Meta’s van melanomen
Oncologische wonden
= bevatten normaal geen kwaadaardige cellen dus ze zouden genezen.
Oncologische chirurgie:
= aanleiding tot postoperatieve complicaties zoals secundaire infectie, dehiscentie van
wondnaad, ischemie, necrose, … ooraak is meestal combinatie van factoren: verminkende
chirurgie, vermindering algemene weerstand, chemo- en radiotherapie.
Wonden door chemotherapie:
Chemotherapie: remt celdeling kankercel of dood deze, maar is niet selectief. Ook gezonde
lichaamscellen worden aangetast. Bv. cellen van huid en mucosa.
Wonden veroorzaakt door chemotherapie:
- Orale mucositis
- Hand-voetsyndroom
- Nagelveranderingen: onycholysis, paronychia, hyperkeratose, subunguale bloeding,
lijnen van Beau
- Extravasatie
, Wonden als gevolg van radiotherapie (radiodermatitis):
Radiotherapie = met röntgenstralen met hoge energiewaarde tumorcellen vernietigen of in
groei vertragen. Veroorzaakt DNA schade cel.
- Sneldelende weefsels zijn het gevoeligst
Classificatie:
Zie cursus
Graad 1: erytheem Graad 2: droge Graad 3: vochtige Graad 4: huidnecrose
desquamatie desquamatie of -ulceratie
= roodheid na een 2tal = schilferende huid die = afschilfering of vervelling = necrosevorming van
weken van bestraling. jeuk kan veroorzaken. van bovenste huidlagen met volledige dermis =
Op dagen zonder 4-5 weken na de start van doorbreken van epidermale radiotherapie stop
bestraling: roodheid bestraling. barrière.
minder. 4-6 weken na bestraling - Oppervlakkige erosie
geneest de huid. of schaafwonde
Zenuwuiteinde komen bloot
te liggen = pijn
Re-epithelialisatie begint
week na eindigen bestraling.
, Graad 0: geen verandering (volledig intacte huid)
Algemene preventieve maatregelen: Algemene adviezen mbt hygiëne:
Preventie van trauma - Was huid met lauw water, droog
- Lauw water deppend, wrijf niet
- Droog deppend - Aandacht aan drogen huidplooien
- Zeepvrije zeep of wasolie - 2 of meermaals per dag hydraterende
- Zachte straal crème
- Geen beugel bh, geen broeksriem, geen das
- Katoenen kledij
Preventie blootstelling aan extreme t°
- Bescherm tegen wind en koude
- Geen blootstelling zonlicht
- Niet onder zonnebank en geen warmwaterkruik
- Niet in sauna
- Geen ijszakjes
Preventie van irritatie
- Parfum of deo zonder alcohol
- Geen aftershave
- Neutrale zeep
Graad 1: erytheem
Symptomen Behandeling
- Doffe roodheid - Algemene preventie
- Epilatie - Hydratatie verzorgen
- Verminderd zweten - Overweeg bedekkend siliconen
- Droge huid schuimverband
- Jeuk
Graad 2: droge desquamatie
Symptomen: Behandeling:
- Pijnlijk of vurig erytheem - Algemene preventie
- Droge desquamatie met verlies kleine witte - Hydratatie
schilfertjes - Bedekkend siliconen schuimverband thv
- Eilandjes vochtige desquamatie huidplooien
- Matig oedeem - Bespreek of verbanden tijdens bestraling
- Blaarvorming ter plaatse mogen blijven
- Jeuk - Corticoïden crème bij inflammatoire reactie
Graad 3: vochtige desquamatie
Symptomen: Behandeling (zonder tekens van infectie):
- Vochtige desquamatie - Bespreek of verbanden tijdens bestraling ter
- Pitting oedeem plaatse mogen blijven
- Pijn - Reinig met NaCL
- Bloedingsneigingen - Wondbehandelingen: enzyme-alginogel, hydrogel
of schuimverband met siliconen laag
- Geen klassieke pleisters
Oncologische wondzorg
Pt in totaliteit benaderen = rekening houden met pathologie, prognose, comfortbeleving,
angst, veiligheid, psychosociale toestand, financiële mogelijkheden.
Oncologische wonde versus oncologisch ulcus
Oncologische wonde Oncologisch ulcus
= letsel ontstaan tgv tumorbehandeling. = letsel ontstaan door tumorweefsel dat door de
Voorbeelden: huid breekt
- Extravasatie bij toedienen chemo = bestaat uit maligne cellen: er is aantasting van
- Radiodermatitis lymfevaten en bloedvaten.
- Orale mucositis tgv bestraling - Borstkanker
- Chirurgische wonde na verwijderen - Hoofd-halstumoren
tumoraal weefsel - Meta’s van melanomen
Oncologische wonden
= bevatten normaal geen kwaadaardige cellen dus ze zouden genezen.
Oncologische chirurgie:
= aanleiding tot postoperatieve complicaties zoals secundaire infectie, dehiscentie van
wondnaad, ischemie, necrose, … ooraak is meestal combinatie van factoren: verminkende
chirurgie, vermindering algemene weerstand, chemo- en radiotherapie.
Wonden door chemotherapie:
Chemotherapie: remt celdeling kankercel of dood deze, maar is niet selectief. Ook gezonde
lichaamscellen worden aangetast. Bv. cellen van huid en mucosa.
Wonden veroorzaakt door chemotherapie:
- Orale mucositis
- Hand-voetsyndroom
- Nagelveranderingen: onycholysis, paronychia, hyperkeratose, subunguale bloeding,
lijnen van Beau
- Extravasatie
, Wonden als gevolg van radiotherapie (radiodermatitis):
Radiotherapie = met röntgenstralen met hoge energiewaarde tumorcellen vernietigen of in
groei vertragen. Veroorzaakt DNA schade cel.
- Sneldelende weefsels zijn het gevoeligst
Classificatie:
Zie cursus
Graad 1: erytheem Graad 2: droge Graad 3: vochtige Graad 4: huidnecrose
desquamatie desquamatie of -ulceratie
= roodheid na een 2tal = schilferende huid die = afschilfering of vervelling = necrosevorming van
weken van bestraling. jeuk kan veroorzaken. van bovenste huidlagen met volledige dermis =
Op dagen zonder 4-5 weken na de start van doorbreken van epidermale radiotherapie stop
bestraling: roodheid bestraling. barrière.
minder. 4-6 weken na bestraling - Oppervlakkige erosie
geneest de huid. of schaafwonde
Zenuwuiteinde komen bloot
te liggen = pijn
Re-epithelialisatie begint
week na eindigen bestraling.
, Graad 0: geen verandering (volledig intacte huid)
Algemene preventieve maatregelen: Algemene adviezen mbt hygiëne:
Preventie van trauma - Was huid met lauw water, droog
- Lauw water deppend, wrijf niet
- Droog deppend - Aandacht aan drogen huidplooien
- Zeepvrije zeep of wasolie - 2 of meermaals per dag hydraterende
- Zachte straal crème
- Geen beugel bh, geen broeksriem, geen das
- Katoenen kledij
Preventie blootstelling aan extreme t°
- Bescherm tegen wind en koude
- Geen blootstelling zonlicht
- Niet onder zonnebank en geen warmwaterkruik
- Niet in sauna
- Geen ijszakjes
Preventie van irritatie
- Parfum of deo zonder alcohol
- Geen aftershave
- Neutrale zeep
Graad 1: erytheem
Symptomen Behandeling
- Doffe roodheid - Algemene preventie
- Epilatie - Hydratatie verzorgen
- Verminderd zweten - Overweeg bedekkend siliconen
- Droge huid schuimverband
- Jeuk
Graad 2: droge desquamatie
Symptomen: Behandeling:
- Pijnlijk of vurig erytheem - Algemene preventie
- Droge desquamatie met verlies kleine witte - Hydratatie
schilfertjes - Bedekkend siliconen schuimverband thv
- Eilandjes vochtige desquamatie huidplooien
- Matig oedeem - Bespreek of verbanden tijdens bestraling
- Blaarvorming ter plaatse mogen blijven
- Jeuk - Corticoïden crème bij inflammatoire reactie
Graad 3: vochtige desquamatie
Symptomen: Behandeling (zonder tekens van infectie):
- Vochtige desquamatie - Bespreek of verbanden tijdens bestraling ter
- Pitting oedeem plaatse mogen blijven
- Pijn - Reinig met NaCL
- Bloedingsneigingen - Wondbehandelingen: enzyme-alginogel, hydrogel
of schuimverband met siliconen laag
- Geen klassieke pleisters
