Arresten inleiding privaatrecht I verbintenissenrecht

Arresten Art. 6:1 BW
HR Quint/Te Poel
Rechtsregel
Verbintenissen die niet uit een overeenkomst voortvloeien hoeven niet rechtstreeks voort te
komen uit de wet. In gevallen waarin de wet geen regeling kent, betekent ‘uit de wet’ dat er
een oplossing moet worden gezocht die past binnen het stelsel van de wet en aansluit bij de
wel in de wet geregelde gevallen.

Feiten
- Quint is aanneemster en heeft een overeenkomst gesloten met Hubertus te Poel
- Quint heeft 2 winkelhuizen met bovenwoningen gebouwd op een perceel
- Quint heeft tijdens het werk alleen met Hubertus te Poel te maken gehad
- Hubertus te Poel wil niet betalen
- Het perceel blijkt van broer Heinrich te Poel te zijn
- Heinrich te Poel is nu eigenaar geworden van de winkelhuizen zonder daarvoor te
betalen
- Quint vordert betaling door Heinrich te Poel op grond van ongerechtvaardigde
verrijking
- Heinrich te Poel vindt dat dit niet kan omdat er tussen hun geen overeenkomst is
ontstaan

Rechtbank
- Quint heeft gelijk
- Een verbintenis kan ook ontstaan op grond van redelijkheid en billijkheid

Hof
- Heinrich te Poel heeft gelijk
- De wet geeft aan dat verbintenissen kunnen ontstaan uit een overeenkomst of uit de
wet, dus niet op grond van redelijkheid en billijkheid

Hoge Raad
- Heinrich te Poel heeft gelijk
- Er is geen verbintenis ontstaan, maar het hof heeft een te enge uitleg gegeven aan de
woorden ‘uit de wet’
- Een verbintenis kan ook ontstaan als dit past in het stelsel van de wet en aansluit bij
de wel in de wet geregelde gevallen
- Maar Quint had de openbare registers moeten checken dus hij kan niet worden
beschermd

, Art. 6:3 lid 2 sub b BW
HR Goudse bouwmeester
Rechtsregel
Een natuurlijke verbintenis kan ook ontstaan uit een dwingende morele verplichting.

Feiten
- Aannemer Bergeijk heeft 35.000 gulden aan bouwmeester K overgemaakt in de hoop
dat de aannemer 104 volkswoningen kon bouwen
- De gemeente Gouda komt hierachter
- Als bouwmeester K de 35.000 gulden in de gemeentekas zou storten, werd hij eervol
ontslagen
- Bouwmeester K doet dit maar wordt toch oneervol ontslagen
- K vordert het bedrag terug op grond van onverschuldigde betaling
- De gemeente Gouda weigert dit

Rechtbank
- Gemeente Gouda heeft gelijk

Hof
- Gemeente Gouda heeft gelijk
- Bouwmeester K heeft het geld gestort uit een gevoel van berouw, fatsoen of iets
dergelijks en heeft dus door die storting een natuurlijke verbintenis gesloten

Hoge Raad
- Gemeente Gouda heeft gelijk
- Volgens de Code Civil ontstaat er ook een verbintenis op grond van moraal of fatsoen
- Dat de bouwmeester K geld heef gestort uit een gevoel van berouw, fatsoen of iets
dergelijks, is een morele plicht en hierdoor is een natuurlijke verbintenis ontstaan

, Art. 3:34 BW jo. art. 3:35 BW
HR Eelman/Hin
Rechtsregel
Een beroep op een geestelijke stoornis kan alleen slagen als de wederpartij begreep of
moest begrijpen dat de verklaring niet beantwoordt aan de werkelijke wil

Feiten
- Eelman verkoopt zijn boerderij
- Hin koopt de boerderij van Eelman
- Voor de levering wordt Eelman onder curatele gesteld wegens schizofrenie
- Eelman heeft de boerderij verkocht onder invloed van deze geestelijke stoornis
- Eelman wil van de verkoop af
- Hin vindt dat hij erop mocht vertrouwen dat Eelman de boerderij wilde verkopen

Rechtbank en hof
- Hin heeft gelijk
- Een beroep op een geestelijke stoornis slaagt alleen als de wederpartij heeft
begrepen of had moeten begrijpen dat de ander handelde in een toestand van een
geestelijke gestoordheid

Hoge Raad
- Hin heeft gelijk
- De wederpartij begreep of moest begrijpen dat de verklaring niet beantwoordde aan
de werkelijke wil
- Dit moet worden beoordeeld op grond van de eisen van het rechtsverkeer
- Hin kon dit niet weten dus hij was te goeder trouw

, Art. 6:248 lid 2 BW
HR Saladin/HBU
Rechtsregel
Omstandigheden van het geval kunnen meebrengen dat er geen beroep kan worden gedaan
op een exoneratiebeding

Feiten
- Saladin is een ervaren zakenman en krijgt van zijn bank HBU een aanbod die 100%
safe is
- Saladin gaat hiermee akkoord maar lijdt hierdoor schade
- Saladin wil dat HBU de schade vergoedt
- HBU beroept zich op de exoneratieclausule waarin staat dat HBU niet aansprakelijk is
voor schade

Hoge Raad
- HBU heeft gelijk
- Omstandigheden van het geval kunnen meebrengen dat er geen beroep kan worden
gedaan op een exoneratiebeding
- In dit geval was Saladin een ervaren zakenman dus dit is niet op toepassing op hem