Gerontologie: theorie Paul Philips
2 grote delen theorie:
1) Algemene referentiekaders over ouderdom
Bv: wat is ouderdom?, grote thema over ouderdom in handboek,…
2) Specifieke referentiekaders over zorgvragen en problemen eigen aan de ouderdom
Bv: specifieke vragen met betrekking op oudere mensen
LEERSTOF (SYLLABUS)
▪ Modellen over ouderdom
▪ De levensloop
▪ De persoonlijkheid en identiteit van de oudere
▪ Cognitieve veroudering
▪ Eenzaamheid
Covid-19 en ouderen
Vooral ouderen vatten dit virus (minder dan jongeren)
Als je het bekijkt in verhouding met het aantal personen dan zijn ouderen veel vaker
en ernstiger getroffen
Covig-19 heeft een andere impact op de jongeren dan op de ouderen
Hoe is het vandaag de dag om oud te zijn en te maken te hebben met de toestand van
vandaag?
▪ Eenzaamheid (verplicht opgesloten zitten)
▪ Gevolgen eenzaamheid (bv: psychisch)
▪ Het moet vreselijk zijn om te beseffen dat je oud bent en als je oud bent weet je dat je
gezondheid anders is en dat je niet meer zo vitaal bent als jongeren
▪ Het moet vreselijk zijn om te weten dat je zo een groot risico loopt om besmet te
geraken en om te overlijden
▪ Hulp in de WZC waren niet optimaal in de lockdown
1
,Hulp in woonzorgcentra / ouderenzorg niet optimaal door:
▪ Meer besparingen in de zorg
Bv: vroeger waren er in de nacht meer verpleegkundigen aanwezig dan nu
▪ Meer besparingen in het onderwijs
▪ Meer burn-out bij het personeel
▪ Meer zorgbehoevenden die niet de zorg krijgen die ze nodig hebben
Ouderen blijven vaker thuis wonen en in de WZC komen mensen die echte en serieuze
zorgbehoeften hebben
Als dan op het personeel bespaard wordt, wordt de toestand veel moeilijker en
lastiger
Inleiding ontwikkelingspsychologie
▪ Inzicht in de normale ontwikkeling
Bv: als het gaat over ouderen en jongeren dat je dat kan plaatsen op een grote lijn
Bv: als we deze inzichten hebben dan kunnen we van daaruit vaststellen dat als er binnen
een bepaalde levensgroep problemen zijn weten welke zaken dan extra aandacht vragen
▪ Basis van behandelingsmethoden
KERNVRAAG:
“Past dit gedrag bij de ontwikkelingsfase die dit individu doormaakt of spreken we van een
alarmsignaal?”
2
,Life-span psychologie – levenslooppsychologie
De ouderen maken hier een deel vanuit
= optelsom van twee disciplines
1) De oude kinderpsychologie / ontwikkelingspsychologie
2) De gerontologie
Worden nog niet zolang aan elkaar gekoppeld
De kennis die we zien in de gerontologie is iets anders dan de
ontwikkelingspsychologie
Ontwikkelingsdomeinen
I. Lichamelijke ontwikkeling
II. Motorische ontwikkeling Grove motoriek
III. Emotionele ontwikkeling (hechting) Fijne motoriek
IV. Sociale ontwikkeling Sensomotoriek
V. Taalontwikkeling Psychomotoriek
VI. Cognitieve ontwikkeling
VII. Identiteitsontwikkeling
Grove motoriek
- Balans/evenwicht
- Voortbeweging en coördinatie van het lichaam
Fijne motoriek
- Handfunctie
- Grijpmogelijkheden
Sensomotoriek
- Motorische reactie op zintuigelijke prikkels
- De beweegreden tot ongeveer 1,5 jaar
3
, Hoofdstuk 1
Modellen over ouderdom
1. Impliciete en expliciete ouderenbeelden
2.2 Zorgmodellen
3. Belevingen van ouderen zelf
Referentiekaders/theoretische modellen over ouderdom
Typische / stereotypische beelden over de jeugd, de volwassenheid en de ouderdom.
Bv: oudere mensen vergeten gemakkelijk, oudere mensen zijn niet meer zo vitaal, mensen die
nog maar pas met pensioen zijn zitten vol energie om in huis iets te doen of een hobby,
oudere mensen staan te lang aan de kassa,…
We vormen ons een beeld over ouder worden en oud zijn op basis van:
▪ Onze persoonlijke ervaring
▪ De omgang met onze ouder wordende ouders en grootouders
▪ Andere ouderen in onze omgeving
Het woord ‘ouderen/oudere persoon’
▪ Grijs haar
▪ Rimpels
▪ …
Soms zie je personen die een oudere leeftijd hebben maar er niet zo uitzien
Dit geeft een mengeling van vitale/dynamische mensen die daarbij wel oud zijn (dit is
tegenstrijdig)
En zij dan?
▪ Zij zijn 60 plussers
4
2 grote delen theorie:
1) Algemene referentiekaders over ouderdom
Bv: wat is ouderdom?, grote thema over ouderdom in handboek,…
2) Specifieke referentiekaders over zorgvragen en problemen eigen aan de ouderdom
Bv: specifieke vragen met betrekking op oudere mensen
LEERSTOF (SYLLABUS)
▪ Modellen over ouderdom
▪ De levensloop
▪ De persoonlijkheid en identiteit van de oudere
▪ Cognitieve veroudering
▪ Eenzaamheid
Covid-19 en ouderen
Vooral ouderen vatten dit virus (minder dan jongeren)
Als je het bekijkt in verhouding met het aantal personen dan zijn ouderen veel vaker
en ernstiger getroffen
Covig-19 heeft een andere impact op de jongeren dan op de ouderen
Hoe is het vandaag de dag om oud te zijn en te maken te hebben met de toestand van
vandaag?
▪ Eenzaamheid (verplicht opgesloten zitten)
▪ Gevolgen eenzaamheid (bv: psychisch)
▪ Het moet vreselijk zijn om te beseffen dat je oud bent en als je oud bent weet je dat je
gezondheid anders is en dat je niet meer zo vitaal bent als jongeren
▪ Het moet vreselijk zijn om te weten dat je zo een groot risico loopt om besmet te
geraken en om te overlijden
▪ Hulp in de WZC waren niet optimaal in de lockdown
1
,Hulp in woonzorgcentra / ouderenzorg niet optimaal door:
▪ Meer besparingen in de zorg
Bv: vroeger waren er in de nacht meer verpleegkundigen aanwezig dan nu
▪ Meer besparingen in het onderwijs
▪ Meer burn-out bij het personeel
▪ Meer zorgbehoevenden die niet de zorg krijgen die ze nodig hebben
Ouderen blijven vaker thuis wonen en in de WZC komen mensen die echte en serieuze
zorgbehoeften hebben
Als dan op het personeel bespaard wordt, wordt de toestand veel moeilijker en
lastiger
Inleiding ontwikkelingspsychologie
▪ Inzicht in de normale ontwikkeling
Bv: als het gaat over ouderen en jongeren dat je dat kan plaatsen op een grote lijn
Bv: als we deze inzichten hebben dan kunnen we van daaruit vaststellen dat als er binnen
een bepaalde levensgroep problemen zijn weten welke zaken dan extra aandacht vragen
▪ Basis van behandelingsmethoden
KERNVRAAG:
“Past dit gedrag bij de ontwikkelingsfase die dit individu doormaakt of spreken we van een
alarmsignaal?”
2
,Life-span psychologie – levenslooppsychologie
De ouderen maken hier een deel vanuit
= optelsom van twee disciplines
1) De oude kinderpsychologie / ontwikkelingspsychologie
2) De gerontologie
Worden nog niet zolang aan elkaar gekoppeld
De kennis die we zien in de gerontologie is iets anders dan de
ontwikkelingspsychologie
Ontwikkelingsdomeinen
I. Lichamelijke ontwikkeling
II. Motorische ontwikkeling Grove motoriek
III. Emotionele ontwikkeling (hechting) Fijne motoriek
IV. Sociale ontwikkeling Sensomotoriek
V. Taalontwikkeling Psychomotoriek
VI. Cognitieve ontwikkeling
VII. Identiteitsontwikkeling
Grove motoriek
- Balans/evenwicht
- Voortbeweging en coördinatie van het lichaam
Fijne motoriek
- Handfunctie
- Grijpmogelijkheden
Sensomotoriek
- Motorische reactie op zintuigelijke prikkels
- De beweegreden tot ongeveer 1,5 jaar
3
, Hoofdstuk 1
Modellen over ouderdom
1. Impliciete en expliciete ouderenbeelden
2.2 Zorgmodellen
3. Belevingen van ouderen zelf
Referentiekaders/theoretische modellen over ouderdom
Typische / stereotypische beelden over de jeugd, de volwassenheid en de ouderdom.
Bv: oudere mensen vergeten gemakkelijk, oudere mensen zijn niet meer zo vitaal, mensen die
nog maar pas met pensioen zijn zitten vol energie om in huis iets te doen of een hobby,
oudere mensen staan te lang aan de kassa,…
We vormen ons een beeld over ouder worden en oud zijn op basis van:
▪ Onze persoonlijke ervaring
▪ De omgang met onze ouder wordende ouders en grootouders
▪ Andere ouderen in onze omgeving
Het woord ‘ouderen/oudere persoon’
▪ Grijs haar
▪ Rimpels
▪ …
Soms zie je personen die een oudere leeftijd hebben maar er niet zo uitzien
Dit geeft een mengeling van vitale/dynamische mensen die daarbij wel oud zijn (dit is
tegenstrijdig)
En zij dan?
▪ Zij zijn 60 plussers
4
