1. X
2. X
3. X
4. X
5. X
6. X
7. X
8. X
9. H9: FASEN PSYCHODIAGNOSTISCH ONDERZOEK
Wat is psychodiagnostiek?
= meer dan louter afnemen psychologische testen
In deze benadering wordt psychodiagnostiek gereduceerd tot het afnemen van
testen, het scoren van de testen en het interpreteren van de testresultaten.
Deze visie is om meerdere redenen te eng.
Ten 1e bestaan er naast psychologische testen nog andere psychodiagnostische methoden
Ten 2e worden in deze benadering testresultaten op zichzelf beschouwd en is er geen sprake
van een wetenschappelijk onderbouwd diagnostisch beslissingsproces.
In dit geval besluiten tot stand obv de eigen ervaring en intuïtie van de
testleider. = ‘klinisch oordeel’ van de diagnosticus genoemd.
Uit veelvuldig onderzoek blijkt echter dat dit klinisch oordeel vaak van zeer lage
kwaliteit is (zie o.a. De Bruyn et al., pp. 23-26).
Wetenschappelijkheid & transparantie beslissingen in kader van psychodiagnostiek
verhogen, dienen resultaten testonderzoek ingebed te zijn in ruimer diagnostisch proces
(diagnostische cyclus)
Hierbij worden psychologische testen & resultaten op deze testen niet als op
zichzelf staande gegevens beschouwd maar als een klein onderdeel van een
ruimer diagnostisch beslissingsproces.
Het diagnostisch proces is immers uitgewerkt zoals een empirische cyclus
= de methode die men hanteert om aan wetenschappelijk
onderzoek te doen en waarbij het formuleren en toetsen van
hypothesen centraal staat
De testresultaten dienen dan ook steeds gekaderd te worden binnen dit
diagnostisch proces en met de interpretatie van testresultaten dient steeds
zeer voorzichtig omgesprongen te worden.
Wat is de empirische cyclus?
= Basis vh wetenschappelijk denken en handelen.
De cyclus wordt doorlopen voor het beantwoorden van een onderzoeksvraag.
In het kader van wetenschappelijk onderzoek heeft de onderzoeksvraag niet zozeer
betrekking op een enkel individu, maar eerder op een groep mensen.
Wanneer een onderzoeker bijvoorbeeld wil nagaan of jongeren meer of minder geneigd zijn dan volwassenen om
iemand te helpen die in nood verkeert, dan zullen ze er zich het liefst niet eenvoudig van afmaken door enkele
mensen van verschillende leeftijd een aantal vragen voor te schotelen en daar dan meteen een conclusie uit af te
leiden.
Eerst zullen ze, in een exploratief onderzoek, de vraag nauwkeurig specificeren, waarin
onder meer wordt nagegaan wat daar vroeger al over gedacht en gevonden werd. Op basis
daarvan zal dan minutieus afgewogen worden wat een zinvolle onderzoeksvraag kan zijn. Die
zal meestal de vorm aannemen van een of meer hypothesen, die vervolgens getoetst dienen
te worden door ze te confronteren met nieuwe, zorgvuldig verzamelde objectieve gegevens.
Welnu, in die opsomming van achtereenvolgens te zetten stappen kun je empirische cyclus
herkennen die kenmerkend is voor de wetenschappelijke aanpak van een probleemstelling.
We kunnen 5 fasen herkennen:
, 1. Observatie in kaart brengen van wat al bekend is over het probleem
2. Inductie hypothesen, voorlopige stellingen distilleren hieruit
3. Deductie uit die hypothesen concrete voorspellingen afleiden
4. Toetsing die voorspellingen confronteren met verantwoord gekozen nieuwe
observaties
5. Evaluatie uit die confrontatie de passende besluiten trekken mbt de hypothesen
De verschillende fasen van de empirische cyclus, die heel centraal staan in de
wetenschappelijke psychologie, vormen ook de fundamenten van de diagnostische cyclus.
= de wijze waarop men te werk gaat op zicht
te krijgen op een concrete
psychodiagnostische vraagstelling.
Binnen een diagnostisch proces kunnen verschillende stappen
onderscheiden worden:
De analyse- of intakefase (de aanvraag)
De strategie- of reflectiefase (het opstellen van
hypothesen)
De onderzoeksfase (het zoeken naar geschikte
onderzoeksmethoden en het toepassen ervan)
De terugkoppelingsfase (het toetsen van de hypothesen)
De besluit- of adviesfase
Om op een wetenschappelijk verantwoorde wijze tot conclusies te
komen vanuit een diagnostisch onderzoek, is het aangewezen deze
stappen te volgen.
1) Analyse- of intakefase
Een diagnostisch proces vertrekt steeds van de analyse- of intakefase:
iemand stelt een vraag en doet daarbij beroep op de expertise van een diagnosticus.
Vaak moet de aanvraag nog verder geëxploreerd en verduidelijkt worden vooraleer men
naar de volgende stap kan overgaan.
Afhankelijk van de context kan het soort vragen dat men stelt, anders zijn.
Vb in CLB wordt Noa, jongere 17j aangemeld door leerkracht. Jongere functioneert niet meer in de klas. Welke
vragen kan je stellen aan Noa en zijn leerkracht om de aanvraag te verkennen?
_ Welke tekenen zie je die doen denken aan niet meer functioneren?
_ Wanneer doet het gedrag zich voor?
_ Heb je veel vrienden in klas
_ Hoe gedraagt Noa zich precies in de klas, wat is zorgwekkend? SCHOOLPSYCHOLOGIE
Vb Bedrijf TVH is op zoek naar nieuwe medewerker voor sales team. Ze spreken een selctiekantoor aan met vraag
geschikte kanditaat te vinden.
_ Wat moet de kanditaat kunnen?
_ Welke kwaliteit moet hij/zij hebben?
_ Moet er ervaring vereist zijn?
_ Welke eigenschappen zoek je in de nieuwe werknemer? ARBEIDS EN ORGANISATIEPSYCHO
2. X
3. X
4. X
5. X
6. X
7. X
8. X
9. H9: FASEN PSYCHODIAGNOSTISCH ONDERZOEK
Wat is psychodiagnostiek?
= meer dan louter afnemen psychologische testen
In deze benadering wordt psychodiagnostiek gereduceerd tot het afnemen van
testen, het scoren van de testen en het interpreteren van de testresultaten.
Deze visie is om meerdere redenen te eng.
Ten 1e bestaan er naast psychologische testen nog andere psychodiagnostische methoden
Ten 2e worden in deze benadering testresultaten op zichzelf beschouwd en is er geen sprake
van een wetenschappelijk onderbouwd diagnostisch beslissingsproces.
In dit geval besluiten tot stand obv de eigen ervaring en intuïtie van de
testleider. = ‘klinisch oordeel’ van de diagnosticus genoemd.
Uit veelvuldig onderzoek blijkt echter dat dit klinisch oordeel vaak van zeer lage
kwaliteit is (zie o.a. De Bruyn et al., pp. 23-26).
Wetenschappelijkheid & transparantie beslissingen in kader van psychodiagnostiek
verhogen, dienen resultaten testonderzoek ingebed te zijn in ruimer diagnostisch proces
(diagnostische cyclus)
Hierbij worden psychologische testen & resultaten op deze testen niet als op
zichzelf staande gegevens beschouwd maar als een klein onderdeel van een
ruimer diagnostisch beslissingsproces.
Het diagnostisch proces is immers uitgewerkt zoals een empirische cyclus
= de methode die men hanteert om aan wetenschappelijk
onderzoek te doen en waarbij het formuleren en toetsen van
hypothesen centraal staat
De testresultaten dienen dan ook steeds gekaderd te worden binnen dit
diagnostisch proces en met de interpretatie van testresultaten dient steeds
zeer voorzichtig omgesprongen te worden.
Wat is de empirische cyclus?
= Basis vh wetenschappelijk denken en handelen.
De cyclus wordt doorlopen voor het beantwoorden van een onderzoeksvraag.
In het kader van wetenschappelijk onderzoek heeft de onderzoeksvraag niet zozeer
betrekking op een enkel individu, maar eerder op een groep mensen.
Wanneer een onderzoeker bijvoorbeeld wil nagaan of jongeren meer of minder geneigd zijn dan volwassenen om
iemand te helpen die in nood verkeert, dan zullen ze er zich het liefst niet eenvoudig van afmaken door enkele
mensen van verschillende leeftijd een aantal vragen voor te schotelen en daar dan meteen een conclusie uit af te
leiden.
Eerst zullen ze, in een exploratief onderzoek, de vraag nauwkeurig specificeren, waarin
onder meer wordt nagegaan wat daar vroeger al over gedacht en gevonden werd. Op basis
daarvan zal dan minutieus afgewogen worden wat een zinvolle onderzoeksvraag kan zijn. Die
zal meestal de vorm aannemen van een of meer hypothesen, die vervolgens getoetst dienen
te worden door ze te confronteren met nieuwe, zorgvuldig verzamelde objectieve gegevens.
Welnu, in die opsomming van achtereenvolgens te zetten stappen kun je empirische cyclus
herkennen die kenmerkend is voor de wetenschappelijke aanpak van een probleemstelling.
We kunnen 5 fasen herkennen:
, 1. Observatie in kaart brengen van wat al bekend is over het probleem
2. Inductie hypothesen, voorlopige stellingen distilleren hieruit
3. Deductie uit die hypothesen concrete voorspellingen afleiden
4. Toetsing die voorspellingen confronteren met verantwoord gekozen nieuwe
observaties
5. Evaluatie uit die confrontatie de passende besluiten trekken mbt de hypothesen
De verschillende fasen van de empirische cyclus, die heel centraal staan in de
wetenschappelijke psychologie, vormen ook de fundamenten van de diagnostische cyclus.
= de wijze waarop men te werk gaat op zicht
te krijgen op een concrete
psychodiagnostische vraagstelling.
Binnen een diagnostisch proces kunnen verschillende stappen
onderscheiden worden:
De analyse- of intakefase (de aanvraag)
De strategie- of reflectiefase (het opstellen van
hypothesen)
De onderzoeksfase (het zoeken naar geschikte
onderzoeksmethoden en het toepassen ervan)
De terugkoppelingsfase (het toetsen van de hypothesen)
De besluit- of adviesfase
Om op een wetenschappelijk verantwoorde wijze tot conclusies te
komen vanuit een diagnostisch onderzoek, is het aangewezen deze
stappen te volgen.
1) Analyse- of intakefase
Een diagnostisch proces vertrekt steeds van de analyse- of intakefase:
iemand stelt een vraag en doet daarbij beroep op de expertise van een diagnosticus.
Vaak moet de aanvraag nog verder geëxploreerd en verduidelijkt worden vooraleer men
naar de volgende stap kan overgaan.
Afhankelijk van de context kan het soort vragen dat men stelt, anders zijn.
Vb in CLB wordt Noa, jongere 17j aangemeld door leerkracht. Jongere functioneert niet meer in de klas. Welke
vragen kan je stellen aan Noa en zijn leerkracht om de aanvraag te verkennen?
_ Welke tekenen zie je die doen denken aan niet meer functioneren?
_ Wanneer doet het gedrag zich voor?
_ Heb je veel vrienden in klas
_ Hoe gedraagt Noa zich precies in de klas, wat is zorgwekkend? SCHOOLPSYCHOLOGIE
Vb Bedrijf TVH is op zoek naar nieuwe medewerker voor sales team. Ze spreken een selctiekantoor aan met vraag
geschikte kanditaat te vinden.
_ Wat moet de kanditaat kunnen?
_ Welke kwaliteit moet hij/zij hebben?
_ Moet er ervaring vereist zijn?
_ Welke eigenschappen zoek je in de nieuwe werknemer? ARBEIDS EN ORGANISATIEPSYCHO
