Samenvatting Medische kennis, orgaansystemen

Medische kennis

Neurologie
Algemene functies van het zenuwstelsel:
- Regulatie van activiteiten van weefsels en organen
- Coördinatie van activiteiten van weefsels en organen
- Regulatie en coördinatie van vegetatieve functies
- Coördinatie van contacten met de buitenwereld
- Coördinatie van psychische functies

Bouw centrale zenuwstelsel:
Grote hersenen/ cerebrum
Verdeeld in 2 hemisferen (hersenhelften)
- Lobus frontalis (frontale kwab/ voorhoofdskwab)
- Lobus parietalis (wandbeenkwab/ partiële kwab)
- Lobus temporalis (slaapbeenkwab/ temporale kwab)
- Lobus occipitalis (achterhoofdskwab/ occipitale kwab)

Functies grote hersenen:
- Motoriek, sensoriek, emoties, geheugen, leren, motivatie, herinneringen, seksueel
gedrag

Motorische schorsgebieden:
- Primaire motorische schors:
o Aansturen bewegingen
- Secundaire motorische schors:
o Gecompliceerde bewegingen, waarbij veel spieren tegelijk aangestuurd
moeten worden
o Hier ligt het brocacentrum, het motorische spraakcentrum. Zorgt voor de juiste
besturing van spieren die bij de spraak betrokken zijn

Sensorische schorsgebieden:
- Primaire sensorische schors:
o Hier komt de sensorische informatie aan vanuit een aantal zintuigen (pijn,
warmte, koude, aanraking, druk en trillingen)
o Gewaarwording van spiergevoel
- Secundaire sensorische schors:
o Interpreteren van nieuwe informatie en associëren met eerdere
gewaarwordingen
- Primaire auditieve schors:
o Toonhoogte en volume van geluiden waarnemen
- Secundaire auditieve schors:
o Interpretatie van auditieve prikkels
- Primaire visuele schors:
o Lichtprikkels opvangen
- Secundaire visuele schors:
o Begrip en interpretatie van wat je ziet
- Smaakcentrum/smaakcortex:
o Smaken ontvangen en verwerken
- Wernickecentrum:
o Ontvangt alle informatie van sensorische schorsgebieden, interpreteren,
herinneren en begrijpen van het gesproken en geschreven woord

,Emoties:
- Lymbische systeem:
o Functioneel samenwerkende hersendelen, die betrokken zijn bij het ontstaan
en uiten van emoties
o Omvat olfactorische schors (geurgewaarwording), delen van de thalamus,
hypothalamus en inwendig gelegen delen van de hersenschors (2 kernen;
amybdala en hippocampus)
o Onder invloed van het lymbische systeem ontstaan emoties: gevoel van
harmonie, plezier, woede, agressie, onrust en angst, seksuele gevoelens,
schuld, beloning en straf
o Reguleert je gedrag in reactie op emoties
o Een deel van de frontale kwab is nauw betrokken bij de werking van het
lymbische systeem; prefrontale kwab
 Betrokken bij het interpreteren van en reageren op de secundaire
sensorische informatie uit alle delen van de grote hersenen
 Speelt een belangrijke rol bij sociaal gedrag
 Hier ligt het vermogen situaties in te schatten, eigen gedrag te
controleren, het zich kunnen beheersen in emotionele situaties en het
kunnen plannen

Geheugen:
- Vermogen om opgedane kennis en ervaringen te onthouden en op te roepen
- Geheugenfunctie wordt vaak in 2 fasen verdeeld:
o Kortetermijngeheugen
 Weerspiegelt een bepaalde waarneming die al of niet wordt
opgeslagen
o Langetermijngeheugen
 Wanneer feiten en ervaringen hierin zijn opgeslagen, kun je ze
herinneren en kun je ze oproepen
- Onderscheid tussen sensorische geheugen en motorische geheugen:
o Sensorische geheugen
 Hierin zijn de zintuiglijke gewaarwordingen vastgelegd
o Motorische geheugen
 Omvat de motorische programma’s voor aangeleerde bewegingen

Tussenhersenen/ diencephalon
- Bevindt zich tussen de hersenstam en grote hersenen
- 3 functioneel belangrijke delen:
o Thalamus
o Hypothalamus
o Epifyse

Thalamus:
- Schakelt de sensibele impulsen door naar de grote hersenen en zorgt ervoor dat de
inkomende informatie op de juiste plaats in de hersenschors terechtkomt. De
thalamus werkt daarbij als filter, om te verhinderen dat de grote hersenen overvoerd
worden met sensorische informatie
- Ondersteunt de functie van de kleine hersenen, op geleide van de sensorische
informatie uit spieren en de huid
- Maakt deel uit van het lymbische systeem en drukt zodanig een stempel op de
regulatie van emoties

, Hypothalamus:
- Beïnvloedt de hypofyse
- Regulerende invloed op emoties en gedrag
- Belangrijkste centra voor de handhaving van de homeostase in het lichaam
- Reguleren van vegetatieve functies:
o Temperatuurcentrum, dorstcentrum, hongercentrum en biologische klok

Epifyse:
- Een hormoonklier

Hersenstam/ truncus cerebri:
- Bestaat vooral uit afferente en efferente banen en uit korte banen die de overige
hersendelen verbinden
- Hieruit ontspringen 12 paar hersenenuwen
- Bevat een 4 kernen:
o Middenhersenen/ mesenecephalon
 Tussen de pons en tussenhersenen
o Pons
 Verdikte deel in het midden van de hersenstam
o Verlengde merg/ medulla oblongata
 Beginnend ruggenmerg
 Functionele centra aanwezig: hartregulatiecentrum, vasomotorische
centrum, ademcentrum, temperatuurregulatiecentrum en
braakcentrum
 Mogelijk ook hoestcentrum (niet bewezen)
o Reticulaire formatie
 Ligt rondom en tussen de drukste verbindingswegen van het CZS
 Reguleert het functieniveau van het centrale zenuwstelsel en bepaalt
de ‘staat van paraatheid’ van lichaam en geest
 Binnen de reticulaire formatie op de grens van de pons en het
verlengde merg is een groep neuronen verantwoordelijk voor het
slaapcentrum

Kleine hersenen/ cerebellum:
- Functie:
o Coördineren van de motoriek van het lichaam
o Vloeiende en gecoördineerde bewegingen uitvoeren

Ruggenmerg/ medulla spinalis:
- Ligt in het wervelkanaal
- Hieruit ontspringen er 31 paar ruggenmergzenuwen
- Bestaat uit grijze en witte stof:
o De grijze stof bestaat uit de cellichamen van zenuwcellen.
o De witte stof bevat de lange uitlopers (de axonen) van deze zenuwcellen.
- Functie: het doorgeven van berichten uit je lichaam naar je hersenen en van je
hersenen naar je lichaam

Hersenvliezen/ meninges:
Dura mater:
- Harde vlies
- Opgebouwd uit bindweefsel