Ontwikkelingspsychologie en pedagogie
Psychomotoriek
Hoofdstuk 1: inleiding
1. Begripsomschrijving ‘psychomotoriek’
2. De psychomotorische ontwikkeling
Neuromotorische ontwikkeling (de hardware)->
hersenen
Motorische- cognitieve ontwikkeling (de
software)-> zintuigen
Motorisch-sociaal-affectieve ontwikkeling-> hoe
we ons voelen
3. Besluit
1. Begripsomschrijving ‘psychomotoriek’
Psychomotoriek= het persoonlijk intentioneel bewegen
(persoonlijk doelgericht bewegen)
Drie uitgangspunten
¸ Holistische visie van de mens, visie die de
motorische cognitieve en affectieve competenties
integreert. (body and mind-> naar het geheel
kijken, onlosmakelijk verbonden)
¸ De leer van het menselijk zich bewegen
¸ De onderlinge relatie tussen het lichaam, de
psyche en de omgeving (kindje in rolstoel-> beter
ontwikkelen in een vlakte dan in bergen)
Psychomotoriek: overlap tussen verschillende
elementen
cogniti
-> denken
e
sociaal-
motoriek emotione
el -> voelen
-> doen
Ik beweeg(motoriek) doelgericht in
interactie(sociaal emotionele) met mijn omgeving
en mijn innerlijke belevingswereld(cognitieve).
Cognitie: kruipen naar balletje
Motoriek: lopen
Sociale: hoe gaan we om met anderen
,2. Psychomotorische ontwikkeling
De ontwikkeling van de motoriek in relatie tot het cognitieve,
sociaal-affectieve en zuiver motorische elementen.
¸ (Neuro)-motorische ontwikkeling
¸ Motorisch- cognitieve ontwikkeling
¸ Motorisch-sociaal-affectieve ontwikkeling
De neuromotorische ontwikkeling:
¸ De hardware van ons psychomotorisch systeem
- De neurologie van ons lichaam
- De anatomie van ons lichaam
¸ De motoriek: de interne organisatie van bewegingen
¸ De neuromotoriek: de interne neurologische
organisatie van de bewegingen (niveau dieper)
- De motoriek en neuromotoriek zijn niet voltooid bij
de geboorte.
Van reflex naar intentioneel bewegen,
basismotorische mijlpalen
De motorische ontwikkeling:
¸ Ruwe onderverdeling:
- De grofmotorische ontwikkeling:
- Algemeen motorische mijlpaal
- Grote spiergroepen actief
- Rollen, kruipen, stappen
- Fijne motorische ontwikkeling:
- De arm-handfunctie
- Preciezere bewegingen, specifieke
delen lichaam
- Reiken, grijpen, loslaten, manipuleren
- De vier bewegingsrichtingen van ons
lichaam:
- De voor-achterwaartse
organisatie:
- Belangrijk in interactie met
anderen, richten van de
aandacht, overlevingsactie/stress
(impulsief-angstig)
- De boven-onder organisatie:
- Belangrijk voor de oprichting en
de stabiliteit in het staan en
zitten
- Samenwerking gevoel en
verstand
, (onzeker- zelfzeker)
- De links- rechts organisatie:
- bewegingen van l-r en het
voelen van onderscheid tussen
beiden.
- belangrijk in evenwicht(sturing)
- Leren aanvoelen van
lichaamshelften
- Onderdeel van lichaamsschema:
kennis van eigen lichaam.
- De rotatie:
- Draaibewegingen vanuit de
ruggengraat
- Zorgt voor groter
bewegingsbereik rondom ons
De motorische cognitieve ontwikkeling
¸ De software van ons psychomotorisch systeem:
- De sensomotorische ontwikkeling:
waarnemen
- De preceptuomotorische ontwikkeling:
interpretatie
Bewegen en waarnemen zijn
onlosmakelijk met elkaar en met het
leerproces (weten wat je waarneemt)
verbonden.
(van prikkel tot waarneming, cognitief
motorisch leren)= senso-perceptuo-cognitief-
motorisch integratiesysteem
¸ Van prikkel tot waarneming tot
belevingsverlening
¸ Van sensatie tot perceptie
- Visuele perceptie: van kijken naar zien
- Auditieve perceptie: van geluid naar
horen
- Tactiele systeem: tast
- Olfactorisch systeem: geur
- Gustatorische systeem: smaak
- Proprioceptieve systeem:
houdingsgevoel, bewegingsgevoel
- Vestibulaire systeem: evenwicht
=> sensorische integratie
LEREN IS ERVAREN EN ONTDEKKEN AL
DE REST IS SLECHTS INFORMATIE
¸ Ontdekkende ervaringsgerichte
bewegingsactiviteiten
- buiten spelen, springen, knutselen
, ¸ Valkuil: aanleren zonder het te doen
- Kennen (puur cognitief) vs kunnen (ervaren
hebben)
¸ Kennen =/ kunnen
¸ Aanbieden van ontwikkelingskansen: soms
ontwikkelingsstimulatie
¸ Zeer veel verschillende combinaties van
waarnemen, bewegen en leren in elke
ontwikkelingsfase
=Psychomotoriek is boeiend
De motorisch-sociaal-affectieve ontwikkeling
¸ 6 basis emoties
- woede
- blijdschap
- verdriet
- afkeer
- verbazing
- angst
¸ Onbewust vaak getraind om deze gevoelens te
onderdrukken
¸ Je beweegt zoals je bent (in sport en spelsituaties)
¸ Handige observatie- en therapiemiddel
3. Besluit
Psychomotoriek: hogere vorm van integratie tussen ons
denken en ons handelen.
¸ Niet zomaar bewegen
¸ De mens die al bewegend in interactie komt
met de leefwereld rondom hem.
De leer van het menselijk zich bewegen: de normale
motorische ontwikkeling, de afwijkende motorische
ontwikkeling met specifieke interventies en het gebied
ertussen : diagnostiek
De onderlinge relatie tussen kind en zijn omgeving: je kan het
kind niet alleen bekijken, maar je ziet de voortdurende
interactie tussen het individu en de omgeving waarin hij zich
bevindt of waarmee hij interageert.
Psychomotoriek
Hoofdstuk 1: inleiding
1. Begripsomschrijving ‘psychomotoriek’
2. De psychomotorische ontwikkeling
Neuromotorische ontwikkeling (de hardware)->
hersenen
Motorische- cognitieve ontwikkeling (de
software)-> zintuigen
Motorisch-sociaal-affectieve ontwikkeling-> hoe
we ons voelen
3. Besluit
1. Begripsomschrijving ‘psychomotoriek’
Psychomotoriek= het persoonlijk intentioneel bewegen
(persoonlijk doelgericht bewegen)
Drie uitgangspunten
¸ Holistische visie van de mens, visie die de
motorische cognitieve en affectieve competenties
integreert. (body and mind-> naar het geheel
kijken, onlosmakelijk verbonden)
¸ De leer van het menselijk zich bewegen
¸ De onderlinge relatie tussen het lichaam, de
psyche en de omgeving (kindje in rolstoel-> beter
ontwikkelen in een vlakte dan in bergen)
Psychomotoriek: overlap tussen verschillende
elementen
cogniti
-> denken
e
sociaal-
motoriek emotione
el -> voelen
-> doen
Ik beweeg(motoriek) doelgericht in
interactie(sociaal emotionele) met mijn omgeving
en mijn innerlijke belevingswereld(cognitieve).
Cognitie: kruipen naar balletje
Motoriek: lopen
Sociale: hoe gaan we om met anderen
,2. Psychomotorische ontwikkeling
De ontwikkeling van de motoriek in relatie tot het cognitieve,
sociaal-affectieve en zuiver motorische elementen.
¸ (Neuro)-motorische ontwikkeling
¸ Motorisch- cognitieve ontwikkeling
¸ Motorisch-sociaal-affectieve ontwikkeling
De neuromotorische ontwikkeling:
¸ De hardware van ons psychomotorisch systeem
- De neurologie van ons lichaam
- De anatomie van ons lichaam
¸ De motoriek: de interne organisatie van bewegingen
¸ De neuromotoriek: de interne neurologische
organisatie van de bewegingen (niveau dieper)
- De motoriek en neuromotoriek zijn niet voltooid bij
de geboorte.
Van reflex naar intentioneel bewegen,
basismotorische mijlpalen
De motorische ontwikkeling:
¸ Ruwe onderverdeling:
- De grofmotorische ontwikkeling:
- Algemeen motorische mijlpaal
- Grote spiergroepen actief
- Rollen, kruipen, stappen
- Fijne motorische ontwikkeling:
- De arm-handfunctie
- Preciezere bewegingen, specifieke
delen lichaam
- Reiken, grijpen, loslaten, manipuleren
- De vier bewegingsrichtingen van ons
lichaam:
- De voor-achterwaartse
organisatie:
- Belangrijk in interactie met
anderen, richten van de
aandacht, overlevingsactie/stress
(impulsief-angstig)
- De boven-onder organisatie:
- Belangrijk voor de oprichting en
de stabiliteit in het staan en
zitten
- Samenwerking gevoel en
verstand
, (onzeker- zelfzeker)
- De links- rechts organisatie:
- bewegingen van l-r en het
voelen van onderscheid tussen
beiden.
- belangrijk in evenwicht(sturing)
- Leren aanvoelen van
lichaamshelften
- Onderdeel van lichaamsschema:
kennis van eigen lichaam.
- De rotatie:
- Draaibewegingen vanuit de
ruggengraat
- Zorgt voor groter
bewegingsbereik rondom ons
De motorische cognitieve ontwikkeling
¸ De software van ons psychomotorisch systeem:
- De sensomotorische ontwikkeling:
waarnemen
- De preceptuomotorische ontwikkeling:
interpretatie
Bewegen en waarnemen zijn
onlosmakelijk met elkaar en met het
leerproces (weten wat je waarneemt)
verbonden.
(van prikkel tot waarneming, cognitief
motorisch leren)= senso-perceptuo-cognitief-
motorisch integratiesysteem
¸ Van prikkel tot waarneming tot
belevingsverlening
¸ Van sensatie tot perceptie
- Visuele perceptie: van kijken naar zien
- Auditieve perceptie: van geluid naar
horen
- Tactiele systeem: tast
- Olfactorisch systeem: geur
- Gustatorische systeem: smaak
- Proprioceptieve systeem:
houdingsgevoel, bewegingsgevoel
- Vestibulaire systeem: evenwicht
=> sensorische integratie
LEREN IS ERVAREN EN ONTDEKKEN AL
DE REST IS SLECHTS INFORMATIE
¸ Ontdekkende ervaringsgerichte
bewegingsactiviteiten
- buiten spelen, springen, knutselen
, ¸ Valkuil: aanleren zonder het te doen
- Kennen (puur cognitief) vs kunnen (ervaren
hebben)
¸ Kennen =/ kunnen
¸ Aanbieden van ontwikkelingskansen: soms
ontwikkelingsstimulatie
¸ Zeer veel verschillende combinaties van
waarnemen, bewegen en leren in elke
ontwikkelingsfase
=Psychomotoriek is boeiend
De motorisch-sociaal-affectieve ontwikkeling
¸ 6 basis emoties
- woede
- blijdschap
- verdriet
- afkeer
- verbazing
- angst
¸ Onbewust vaak getraind om deze gevoelens te
onderdrukken
¸ Je beweegt zoals je bent (in sport en spelsituaties)
¸ Handige observatie- en therapiemiddel
3. Besluit
Psychomotoriek: hogere vorm van integratie tussen ons
denken en ons handelen.
¸ Niet zomaar bewegen
¸ De mens die al bewegend in interactie komt
met de leefwereld rondom hem.
De leer van het menselijk zich bewegen: de normale
motorische ontwikkeling, de afwijkende motorische
ontwikkeling met specifieke interventies en het gebied
ertussen : diagnostiek
De onderlinge relatie tussen kind en zijn omgeving: je kan het
kind niet alleen bekijken, maar je ziet de voortdurende
interactie tussen het individu en de omgeving waarin hij zich
bevindt of waarmee hij interageert.
