VERBINTENISSENRECHT
Inhoudsopgave
verbintenissenrecht ........................................................................................................................................ 1
hoofdstuk 1 : de verbintenis : begrip, kenmerken & soorten .............................................................................. 2
1. inleiding ................................................................................................................................................. 2
2. situering + vindplaats ............................................................................................................................. 2
3. begrip & karakteristieke eigenschappen verbintenis ............................................................................ 2
4. bronnen van verbintenissen .................................................................................................................. 7
5. Indeling verbintenissen .......................................................................................................................... 9
hoofdstuk 2 : verbintenissen uit rechtshandelingen.......................................................................................... 23
1. verbintenissen uit meerzijdige rechtshandelingen : het contract ....................................................... 23
hoofdstuk 3 : verbintenissen uit rechtsfeiten .................................................................................................... 90
1. verbintenissen uit oneigenlijk contract................................................................................................ 90
2. verbintenissen uit onrechtmatige daad ............................................................................................... 90
hoofdstuk 3 : verbintenissen uit rechtsfeiten .................................................................................................. 110
3. verbintenissen uit oneigenlijk contract.............................................................................................. 110
hoofdstuk 4 : regels gemeenschappelijk à de verschillende verbintenissen .................................................... 115
1. bewijs van verbintenissen .................................................................................................................. 115
2. interpretatie van rechtshandelingen & kwalificatie v. contracten .................................................... 115
3. overdracht van verbintenissen en overeenkomsten ......................................................................... 115
4. nakoming van de verbintenis ............................................................................................................. 119
5. niet-nakoming van de verbintenis ..................................................................................................... 119
6. maatregelen ter bescherming van de rechten van de schuldeiser .................................................... 119
7. tenietgaan van verbintenissen........................................................................................................... 120
8. cases................................................................................................................................................... 124
9. draagwijdte tov derden ..................................................................................................................... 127
10. Verbintenissen uit eenzijdige rechtshandelingen.......................................................................... 135
11. Interpretatie van verbintenissen ................................................................................................... 142
verzekeringen .................................................................................................................................................. 143
Verbintenissen en Contractenrecht (oefeningen)............................................................................................ 144
Verbintenissen en Contractenrecht – toepassingen ........................................................................................ 154
Begrippen : hoofdstuk 1 ............................................................................................................................. 165
Begrippen : hoofdstuk 2 ............................................................................................................................. 167
1
, HOOFDSTUK 1 : DE VERBINTENIS : BEGRIP, KENMERKEN & SOORTEN
1. INLEIDING
p.15 ® 38
2. SITUERING + VINDPLAATS
Onderscheid publiek & privaat recht
Privaatrecht ® verbintenissenrecht
Verbintenis = juridische plicht tussen 2 of meer personen
= moeder v/h privaatrecht
® BW
Algemene regels + specifieke regels
Vb. huur v/e woning : combinatie gemeen huurrecht & woninghuurwet
3. BEGRIP & KARAKTERISTIEKE EIGENSCHAPPEN VERBINTENIS
Verbintenis = creëert een verbinding / rechtsband tussen personen
Personen :
- Natuurlijk persoon
- Rechtspersoon
1) Gevolg : rechtsgevolgen = afdwingbaar (voor de RB)
Ontstaat krachtens de wet
In geld waardeerbare aanspraken tot voorwerp
2
, 3.1. KARAKTERISTIEKE EIGENSCHAPPEN
1. Verbintenis creëert een rechtsband tussen personen
ð Altijd minstens 2 personen (nat. persoon / rechtspersoon) ® SE & SA
ð Alle soort mogelijke combinaties
Gevolg ® vorderingsrecht = als iemand je geld is verschuldigd
Voorwerp v/d verbintenis = de prestatie die de SA moet leveren of die de SE juridisch kan afdwingen
2. Verbintenis heeft een in geld waardeerbare aanspraak tot voorwerp
Voorwerp : prestatie die moet geleverd worden
Voorwerp moet bepaalde vermogenswaarde hebben
- = vermogensrechtelijke verplichtingen
- Voorwerp ¹ steeds : betaling geldsom
Vb. leveren v. een woning in goede staat
- Voorwerp ® in geld waardeerbaar zijn
!! voorwerp van de verbintenis ¹ altijd de betaling v/e
geldsom, het voorwerp moet in geld gewaardeerd worden !!
3
, 3. Verbintenis is afdwingbaar
De SE mag de uitvoering eisen indien nodig in rechte.
SA die dit niet nakomt ® zal desnoods door rechter tot naleving gedwongen kunnen worden
- = verplichten verbintenis na te komen
- Afdwingen ® rechtbank
- Vriendschappelijke / morele toezegging (vb. meter / peterschap)
Niet-afdwingbare toezeggingen = louter vriendschappelijk of meer morele toezeggingen
¹ juridisch afdwingbaar
ð Verplichting die niet in rechte afdwingbaar is, toch vrijwillig uitgevoerd? Geleverde prestatie
kan niet teruggevorderd worden
ð Vrijwillig uitvoeren ? omgezet in juridische verbintenis
Natuurlijke verbintenissen = art. 5.2 BW ® een verbintenis waarvan de uitvoering niet kan worden
afgedwongen
ð SE kan uitvoering van nat. verbintenis niet opeisen
Rechtbank 1ste aanleg : volheid van bevoegdheid
Hoger dan 5000 €
Lager dan 5000 € : vredegerecht
Alle huur = vredegerecht (specifieke bevoegdheid = alle huur van ORG = exclusieve bevoegdheid
vrederechter)
EXAMEN ® kennen voor het examen !!
4
Inhoudsopgave
verbintenissenrecht ........................................................................................................................................ 1
hoofdstuk 1 : de verbintenis : begrip, kenmerken & soorten .............................................................................. 2
1. inleiding ................................................................................................................................................. 2
2. situering + vindplaats ............................................................................................................................. 2
3. begrip & karakteristieke eigenschappen verbintenis ............................................................................ 2
4. bronnen van verbintenissen .................................................................................................................. 7
5. Indeling verbintenissen .......................................................................................................................... 9
hoofdstuk 2 : verbintenissen uit rechtshandelingen.......................................................................................... 23
1. verbintenissen uit meerzijdige rechtshandelingen : het contract ....................................................... 23
hoofdstuk 3 : verbintenissen uit rechtsfeiten .................................................................................................... 90
1. verbintenissen uit oneigenlijk contract................................................................................................ 90
2. verbintenissen uit onrechtmatige daad ............................................................................................... 90
hoofdstuk 3 : verbintenissen uit rechtsfeiten .................................................................................................. 110
3. verbintenissen uit oneigenlijk contract.............................................................................................. 110
hoofdstuk 4 : regels gemeenschappelijk à de verschillende verbintenissen .................................................... 115
1. bewijs van verbintenissen .................................................................................................................. 115
2. interpretatie van rechtshandelingen & kwalificatie v. contracten .................................................... 115
3. overdracht van verbintenissen en overeenkomsten ......................................................................... 115
4. nakoming van de verbintenis ............................................................................................................. 119
5. niet-nakoming van de verbintenis ..................................................................................................... 119
6. maatregelen ter bescherming van de rechten van de schuldeiser .................................................... 119
7. tenietgaan van verbintenissen........................................................................................................... 120
8. cases................................................................................................................................................... 124
9. draagwijdte tov derden ..................................................................................................................... 127
10. Verbintenissen uit eenzijdige rechtshandelingen.......................................................................... 135
11. Interpretatie van verbintenissen ................................................................................................... 142
verzekeringen .................................................................................................................................................. 143
Verbintenissen en Contractenrecht (oefeningen)............................................................................................ 144
Verbintenissen en Contractenrecht – toepassingen ........................................................................................ 154
Begrippen : hoofdstuk 1 ............................................................................................................................. 165
Begrippen : hoofdstuk 2 ............................................................................................................................. 167
1
, HOOFDSTUK 1 : DE VERBINTENIS : BEGRIP, KENMERKEN & SOORTEN
1. INLEIDING
p.15 ® 38
2. SITUERING + VINDPLAATS
Onderscheid publiek & privaat recht
Privaatrecht ® verbintenissenrecht
Verbintenis = juridische plicht tussen 2 of meer personen
= moeder v/h privaatrecht
® BW
Algemene regels + specifieke regels
Vb. huur v/e woning : combinatie gemeen huurrecht & woninghuurwet
3. BEGRIP & KARAKTERISTIEKE EIGENSCHAPPEN VERBINTENIS
Verbintenis = creëert een verbinding / rechtsband tussen personen
Personen :
- Natuurlijk persoon
- Rechtspersoon
1) Gevolg : rechtsgevolgen = afdwingbaar (voor de RB)
Ontstaat krachtens de wet
In geld waardeerbare aanspraken tot voorwerp
2
, 3.1. KARAKTERISTIEKE EIGENSCHAPPEN
1. Verbintenis creëert een rechtsband tussen personen
ð Altijd minstens 2 personen (nat. persoon / rechtspersoon) ® SE & SA
ð Alle soort mogelijke combinaties
Gevolg ® vorderingsrecht = als iemand je geld is verschuldigd
Voorwerp v/d verbintenis = de prestatie die de SA moet leveren of die de SE juridisch kan afdwingen
2. Verbintenis heeft een in geld waardeerbare aanspraak tot voorwerp
Voorwerp : prestatie die moet geleverd worden
Voorwerp moet bepaalde vermogenswaarde hebben
- = vermogensrechtelijke verplichtingen
- Voorwerp ¹ steeds : betaling geldsom
Vb. leveren v. een woning in goede staat
- Voorwerp ® in geld waardeerbaar zijn
!! voorwerp van de verbintenis ¹ altijd de betaling v/e
geldsom, het voorwerp moet in geld gewaardeerd worden !!
3
, 3. Verbintenis is afdwingbaar
De SE mag de uitvoering eisen indien nodig in rechte.
SA die dit niet nakomt ® zal desnoods door rechter tot naleving gedwongen kunnen worden
- = verplichten verbintenis na te komen
- Afdwingen ® rechtbank
- Vriendschappelijke / morele toezegging (vb. meter / peterschap)
Niet-afdwingbare toezeggingen = louter vriendschappelijk of meer morele toezeggingen
¹ juridisch afdwingbaar
ð Verplichting die niet in rechte afdwingbaar is, toch vrijwillig uitgevoerd? Geleverde prestatie
kan niet teruggevorderd worden
ð Vrijwillig uitvoeren ? omgezet in juridische verbintenis
Natuurlijke verbintenissen = art. 5.2 BW ® een verbintenis waarvan de uitvoering niet kan worden
afgedwongen
ð SE kan uitvoering van nat. verbintenis niet opeisen
Rechtbank 1ste aanleg : volheid van bevoegdheid
Hoger dan 5000 €
Lager dan 5000 € : vredegerecht
Alle huur = vredegerecht (specifieke bevoegdheid = alle huur van ORG = exclusieve bevoegdheid
vrederechter)
EXAMEN ® kennen voor het examen !!
4
