Samenvatting Pedagogiek Bachelor Orthopedagogie AP hogeschool

Pedagogiek
1. Pedagogiek en opvoeden
Pedagogiek: een wetenschappelijk kennisdomein over opvoeden

Pedagogische wetenschappen: bestuderen de opvoeding, het onderwijs en de hulpverlening aan
kinderen van jeugdigen, met oog op de verbetering van de praktijk.

Pedagogiek: De wetenschap over opvoeden, is geen exacte wetenschap. Het is een normatieve
wetenschap

Pedagogie: De handelingspraktijk van het opvoeden of het opvoedend bezig zijn in context of situatie

Opvoeder: Personen die aan het opvoeden zijn

Pedagoog: Personen die over opvoeden onderwijzen
Begrippen hangen aan elkaar

Omschrijvingen van opvoeden en algemeen pedagogisch handelen
Opvoeden: Een bepaalde vorm van omgang tussen volwassenen en jeugdigen die erop gericht is
steun en richting te geven aan het proces van volwassenwording

Algemeen pedagogisch handelen: Is gericht op het bevorderen van het welzijn en de ontwikkeling
van kinderen, zodat zij opgroeien tot individuen die zelfstandig
kunnen functioneren in de samenleving

Pedagogische basisbegrippen
Opvoedingscontext: waar de opvoeding plaats vindt

Opvoedingsrelatie: relatie tussen jeugdige en opvoeder

Pedagogisch leefklimaat: Wordt door opvoedingsrelatie gecreëerd

Opvoedingsmiddelen: Middel om opvoedingsdoel te bekomen

Pedagogische verantwoordelijkheid: neemt af naarmate het kind ouder wordt

Pedagogische sensitiviteit: Heeft opvoeder nodig om in te kunnen spelen op de noden van het kind

Pedagogische vraag: Opvoeder moet een pedagogisch aanbod kunnen leveren hierop

Keuzes: Moeten veel gemaakt worden door de opvoeder

Normatief: de keuzes worden beïnvloed door de waarden en de normen, dit maakt het normatief

Pedagogische basisprincipes: 3; -Veiligheid en ondersteuning bieden (steunen)

- Ruimte scheppen voor leren en ontwikkelen (stimuleren)

- Regels en grenzen stellen (sturen)




1

,Opvoedingsdoelen
Intentioneel opvoeden: Bewust iets willen bereiken met het opvoeden

 doelen van opvoeden hangt samen met de maatschappelijke positie & culturele achtergrond

Maatschappelijke positie = opleiding, buurt waar je woont,…

Culturele achtergrond = Een patroon van gedrag, kennis en attitudes die van generatie op
generatie worden doorgegeven

 De culturele context waarin een kind opgroeit bestaat uit

 de materiële en sociale kenmerken van de omgeving
Bv. Kerstboom plaatsen + kerst vieren

 de ideeën die ouders hebben over de opvoeding en ontwikkeling van
kinderen
Bv. Al dan niet samen slapen met je kinderen

 het gedrag van ouders als opvoeders

Bv. Je kinderen samen laten slapen (wat er effectief uit voort komt)



Soorten culturen




Proximale interactie Distale interactie
= fysiek contact = kind naar u doen kijken


 autonome- relatiegerichte cultuur: Mengeling collectivistisch en individualistisch model




2

, Opvoedingsstijl: Patroon in het opvoedingsgedrag van de ouders, dit is niet enkel afhankelijk van de
opvoedingsdoelen

Pedagogisch klimaat
= basis voor opvoeders/begeleiders
 De relatie van het kind en de opvoeder staat centraal

6 pedagogische uitgangspunten
!om de pedagogische uitgangspunten waar te maken, gebruikt men opvoedingsmiddelen
1. Emotionele steun en sensitieve responsiviteit
 Emotionele steun en veiligheid ervaren
 Persoonlijke aandacht van opvoeder is belangrijk
 Opvoeder toont belangstelling en geeft positieve aandacht
 Opvoeder is veel in de groep aanwezig


2. Autonomie en ruimte
 Kids ruimte geven voor initiatief te nemen en zelf problemen op te lossen
 Stimuleer kids door aandacht te geven voor hun mogelijkheden
 Zinvolle regels, dus niet teveel (maak ze samen)
 Respecteer privacy en eigenheid
 Blijf de jongeren accepteren achter het gedrag


3. Structuren en grenzen stellen
 Structuur geeft een houvast, maak je verwachtingen duidelijk
 Goede dagroutine die kan verschillen per jongeren
 Leg uit waarom iets al dan niet kan
 Vertrek vanuit de behoefte van de jongeren
 Regels in overleg opstellen

4. Informatie geven en uitleggen
Werken met groep Belonen en straffen is niet voldoende/nodig
 Geef kind informatie op een positieve manier
 Leg uit waarom iets al dan niet goed gaat
 Leg gevolg van een bepaald gedrag uit

5. Begeleiden van interacties tussen kinderen/jongeren
 Interacties begeleiden
 Incidenten bespreken, goed voor groepsdynamiek

6. Stimuleren en ondersteunen van interacties tussen kind en ouder
 Zorg voor ruimte contact ouder en kind



Referentiekader en normatief opvoeden
 opvoeden is nooit waardevrij, opvoeden is normatief


 handelingen binnen opvoeden
Opvoeden
Materiële dimensie Kind die waarneembaar zijn
Ideële dimensie
3
 wat je denkt
referentiekader