3. Personen- en familierecht
BASISBEGRIPPEN
a. Rechtssubjecten
= ALLE bestemmelingen van het recht
• Natuurlijke personen
= Mens val vlees en bloed →Vanaf geboorte (als levende en levensvatbare mens)
➢ Geboorte moet dus ook aangegeven worden bij de burgerlijke stand
Infans conceptus – regel
= Uitzondering op de gewone regel
= Kan natuurlijk persoon zijn als het nog niet geboren is als dit in zijn belang is
Vb.: Vader sterft. Om de erfrechten v/h ongeboren kind te beschermen zien we
het kind al voor de geboorde als een rechtssubject.
Levenloze geboorte na zwangerschapsduur van 140 tot 180 dagen
➢ Mogelijkheid tot aangifte van het kind = Voornaam aangeven
Levenloze geboorte na zwangerschapsduur vanaf 180 dagen
➢ Verplichting tot aangifte van het kind
➢ Recht op moederschapsverlof (15 weken) + startbedrag (groeipakket)
• Rechtspersonen → Publiek en privaat
= Abstracte juridische constructies
Wanneer privaat rechtspersoon?: Neerlegging v/d oprichtingsakte op de griffie v/d
ondernemingsrechtbank
➢ Vb. Private rechtspersonen: vzw’s, vennootschappen (sommige),. …
➢ Vb. Publieke rechtspersonen: de staat, het OCMW, …
Pagina 30 van 107
, b. Rechtsbekwaamheid
= De juridische mogelijkheid van een rechtssubject om titularis te zijn van rechten en plichten
AKA: Je kan dragen er zijn van rechten en plichten
Regel: ELKE persoon is rechtsbekwaam, tenzij hij rechtsonbekwaam is verklaard
→ Zo niet = slavernij!
Rechtsonbekwaamheid kan:
➢ Op basis van de wet
Vb. Huwelijksbeletsel tussen broer en zus, artsen mogen géén giften
aannemen van patiënten
➢ Opgelegd door een rechter
Vb.: Rijbewijs ingetrokken na verkeersovertreding
c. Handelingsbekwaamheid
= Mogelijkheid om rechten en plichten zelf(standig) te kunnen uitvoeren en afdwingen
Regel: ELKE persoon is handelingsbekwaam
➢ Uitzonderingen:
▪ Niet-ontvoogde minderjarigen
▪ Beschermde minderjarigen (vb. mensen met een beperking)
= Handelingsonbekwaam
→ Vertegenwoordigd (door ouders) of krijgen bijstand
Pagina 31 van 107
BASISBEGRIPPEN
a. Rechtssubjecten
= ALLE bestemmelingen van het recht
• Natuurlijke personen
= Mens val vlees en bloed →Vanaf geboorte (als levende en levensvatbare mens)
➢ Geboorte moet dus ook aangegeven worden bij de burgerlijke stand
Infans conceptus – regel
= Uitzondering op de gewone regel
= Kan natuurlijk persoon zijn als het nog niet geboren is als dit in zijn belang is
Vb.: Vader sterft. Om de erfrechten v/h ongeboren kind te beschermen zien we
het kind al voor de geboorde als een rechtssubject.
Levenloze geboorte na zwangerschapsduur van 140 tot 180 dagen
➢ Mogelijkheid tot aangifte van het kind = Voornaam aangeven
Levenloze geboorte na zwangerschapsduur vanaf 180 dagen
➢ Verplichting tot aangifte van het kind
➢ Recht op moederschapsverlof (15 weken) + startbedrag (groeipakket)
• Rechtspersonen → Publiek en privaat
= Abstracte juridische constructies
Wanneer privaat rechtspersoon?: Neerlegging v/d oprichtingsakte op de griffie v/d
ondernemingsrechtbank
➢ Vb. Private rechtspersonen: vzw’s, vennootschappen (sommige),. …
➢ Vb. Publieke rechtspersonen: de staat, het OCMW, …
Pagina 30 van 107
, b. Rechtsbekwaamheid
= De juridische mogelijkheid van een rechtssubject om titularis te zijn van rechten en plichten
AKA: Je kan dragen er zijn van rechten en plichten
Regel: ELKE persoon is rechtsbekwaam, tenzij hij rechtsonbekwaam is verklaard
→ Zo niet = slavernij!
Rechtsonbekwaamheid kan:
➢ Op basis van de wet
Vb. Huwelijksbeletsel tussen broer en zus, artsen mogen géén giften
aannemen van patiënten
➢ Opgelegd door een rechter
Vb.: Rijbewijs ingetrokken na verkeersovertreding
c. Handelingsbekwaamheid
= Mogelijkheid om rechten en plichten zelf(standig) te kunnen uitvoeren en afdwingen
Regel: ELKE persoon is handelingsbekwaam
➢ Uitzonderingen:
▪ Niet-ontvoogde minderjarigen
▪ Beschermde minderjarigen (vb. mensen met een beperking)
= Handelingsonbekwaam
→ Vertegenwoordigd (door ouders) of krijgen bijstand
Pagina 31 van 107
